Uitspraak EU-Hof

Rechters Polen mogen niet weggestuurd

De ‘pensioenzuivering’ van de Poolse rechtspraak mag definitief niet doorgaan. Het Europese Hof van Justitie koos maandag de kant van de Europese Commissie en besloot dat een wet om rechters met vervroegd pensioen te sturen „het principe van de onafzetbaarheid van rechters ondermijnt dat essentieel is voor hun onafhankelijkheid”. Het oordeel van de hoogste rechterlijke instelling van de Europese Unie is niet alleen cruciaal voor Poolse rechters die vanwege hun leeftijd uit hun ambt waren gezet. Ook remt het regeringen overal in Europa die de rechterlijke macht naar hun hand proberen te zetten.

De populistisch-nationalistische regering van de partij Recht en Rechtvaardigheid die sinds 2015 de dienst uitmaakt heeft, net als die in Hongarije en Roemenië, diep ingegrepen in de rechtspraak. Begin 2018 verlaagde zij de pensioenleeftijd van rechters van het Hooggerechtshof van 70 naar 65 jaar, waardoor meer dan een derde van die rechters uit hun ambt werd gezet.

In een voorlopige beschikking in oktober achtte het Hof van Justitie de Poolse maatregel al onrechtmatig. Daarna beloofde de Poolse regering dat 27 ontslagen rechters hun baan konden terugkrijgen, maar door te zullen gaan met het aanpakken van de rechterlijke macht.

Het definitieve oordeel van het hof bevestigt dat de Europese Commissie lidstaten die de rechtsstaat beschadigen kan dwingen maatregelen terug te draaien. De Commissie begon in april een nieuwe zaak tegen Polen. Een veranderd tuchtstelsel voor rechters bedreigt opnieuw hun onafhankelijkheid.