NL-Alert ook in de fout

Alarmsysteem Het alarmeringssysteem met luchtalarmsirenes wordt vervangen door alarmberichten op mobieltjes. Alleen: dat werkt nog lang niet vlekkeloos.

Foto Lex van Lieshout / ANP

Even dacht De Telegraaf een extra editie van de dinsdagkrant te moeten drukken, zo vaak werd de tiplijn van de krant maandagavond gebeld. Al snel bleek dat het om een misverstand ging: de tiplijn werd in een van de NL-Alerts over de landelijke 112-storing per abuis genoemd als alternatief noodnummer. Een uur later werd het nummer met een nieuwe NL-Alert gecorrigeerd. Hoofdredacteur Paul Jansen schat dat er vijfhonderd extra telefoontjes binnenkwamen. De meeste bellers vroegen hoe lang de storing zou duren. Enkele noodmeldingen zijn naar de juiste diensten doorgezet.

Lees ook: 112 werkte volgens Grapperhaus, maar was onbereikbaar

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) schreef dinsdag in een Kamerbrief dat bij de evaluatie van de algehele storing ook zal worden nagegaan hoe de tiplijn in de NL-Alert terecht heeft kunnen komen. Zeker is dat het om een menselijke fout gaat: de berichten worden handmatig opgesteld. Bij een landelijke melding, zoals maandag het geval was, wordt de inhoud afgestemd tussen de NCTV en de landelijke politie.

NL-Alert, in 2012 geïntroduceerd, moet de maandelijkse sirenes van het luchtalarm vervangen. Via zendmasten kan de overheid tekstberichten sturen aan telefoons via alle providers. De berichten hebben als belangrijk voordeel dat ze niet alleen alarm slaan, maar ook direct een handelingsadvies kunnen geven.

Veel mensen klaagden maandag echter dat zij de NL-Alerts niet hadden ontvangen. Problemen daarover zijn al langer bekend. Bij de laatste test met een NL-Alert ontvingen 5,7 miljoen Nederlanders boven de twaalf jaar het waarschuwingsbericht, oftewel 78 procent van de telefoongebruikers. Een testbericht een half jaar eerder bereikte 74 procent. Dat NL-Alerts niet worden ontvangen heeft verschillende oorzaken. Oudere telefoons moeten nog apart worden ingesteld om de berichten te kunnen ontvangen. Ook slecht bereik of een lopend telefoongesprek kunnen roet in het eten gooien. Om meer mensen te bereiken wordt gekeken naar aanvullende mogelijkheden, zoals het verspreiden van de waarschuwingen via vertrekborden op trein- en busstations.

Lees ook: Dit was een vermijdbare crisis

Hoeveel mensen de waarschuwingen maandag hebben ontvangen, is niet bekend, en kan ook niet meer gemeten worden. Wel wordt er nog gekeken of de KPN-storing ook invloed heeft gehad op de ontvangst van de berichten.

50Plus-fractievoorzitter Henk Krol zei dinsdag in de Tweede Kamer dat veel van zijn kiezers „niet eens een telefoon hebben en pas dinsdagochtend in de krant lazen wat er gebeurd was.” Grapperhaus beloofde dat voordat de sirenes verdwijnen, volgens de plannen vanaf 2020, eerst met de Tweede Kamer gesproken zal worden.