Kan Biden de druk van een fel debat aan?

Kandidatuur Woensdag en donderdag zijn er grote debatten in de VS die een indicatie zullen geven voor de kansen van de 24 Democratische presidentskandidaten.

Joe Biden geeft een speech tijdens een conventie van de Democratische partij in Columbia in South Carolina.
Joe Biden geeft een speech tijdens een conventie van de Democratische partij in Columbia in South Carolina. Foto Rendall Hill/Reuters

Hoe houdt de Democratische presidentskandidaat Joe Biden zich onder druk van rivalen? Dat wordt de komende dagen de belangrijkste vraag in de Amerikaanse politiek. Woensdag- en donderdagavond gaan telkens tien Democratische kandidaten in Miami – en live op tv, ideale reclamezendtijd – met elkaar in debat, in de hoop op een goede startpositie in het wijde veld van tot nog toe 24 concurrenten.

Op de tweede avond zullen alle ogen gericht zijn op Joe Biden, die in peilingen steevast een flinke voorsprong toegedicht krijgt op de andere Democraten, en volgens de politieke site RealClearPolitcis ook het verst op president Trump. Biden, vier jaar ouder dan Trump, doet voor de derde keer een gooi naar het presidentschap, de eerste keer was in 1988. Destijds trok hij zich terug na beschuldigingen van plagiaat.

Het is nog ruim een jaar en drie maanden tot de presidentsverkiezingen, dus voorspellingen zijn gratuit. De reële invloed ervan is dat de deelnemers aan de debatten daaruit de conclusie zullen trekken dat ze zich vooral ten opzichte van peiling-koploper Biden moeten positioneren. De afgelopen week zijn ze al begonnen.

Lees ook: wat zijn de zwakke en sterke punten van Biden?

Een iets te beleefde verwijzing van Biden naar conservatieve Democraten uit de jaren 70 werd door zijn belangrijkste rivalen aangegrepen om Biden neer te zetten als ouderwets en achteloos over gevoeligheden van nu. Die oude Democraten uit de zuidelijke staten waren namelijk voorstanders van segregatie. Met de loftuitingen aan hun adres – „er was ten minste nog beschaving” – probeerde Biden de politieke mores van nu te attaqueren, waarbij de oppositie „geen oppositie meer is, maar de vijand”.

Establishment-kandidaat

Donderdag zal het niet anders gaan, daar staat Biden tegenover onder meer zijn naaste belager, de zelfverklaarde democratisch socialist Bernie Sanders, en outsider Pete Buttigieg, burgemeester van South Bend, Indiana. Biden ligt in sleutelstaten nu tien tot twintig procentpunten voor op Sanders, volgens een enquête die politiek analist John Zogby deze week presenteerde. Maar in de Democratische campagne kan Sanders het een establishment-kandidaat als Biden behoorlijk lastig maken, zoals hij in 2016 liet zien tegen Hillary Clinton.

Vier prominente Democratische kandidaten om president Donald Trump uit te dagen:

Bernie Sanders.
Foto Sean Rayford/Getty
Joe Biden.
Foto Jordan Gale/Reuters
Elizabeth Warren.
Foto Carlo Allegri/Reuters
Pete Buttigieg.
Foto Carlo Allegri/Reuters

Terwijl Sanders het ene na het andere scherp-linkse plan presenteert – deze week een voorstel om alle studieschulden kwijt te schelden en toegang tot hoger onderwijs gratis te maken, op kosten van een belastingverhoging voor de financiële sector – spreekt Biden vooral over zichzelf en tegen Trump. Hij zocht de president deze week op in diens favoriete onderwerp: migratie. Biden stelt voor minderjarigen die zonder reisdocumenten zijn gekomen, burgerrechten te geven. Verder houdt Biden de kaarten angstvallig tegen de borst. Een week geleden presenteerde The New York Times een productie waarin twintig Democratische presidentskandidaten voor de camera antwoorden op achttien vragen. Joe Biden was de enige kanshebber die had geweigerd mee te doen.

In de debatgroep woensdag is vooral interessant hoe Elizabeth Warren zich houdt in debatten met onder meer Beto O’Rourke, Amy Klobuchar en Cory Booker. De senator voor Massachussetts, die dit jaar zeventig wordt, kroop in de peilingen de afgelopen maand gestaag omhoog. Warren wordt gewaardeerd om de inhoudelijke campagne die ze voert. Zo heeft zij voorstellen om de dominante marktposities van de grote Amerikaanse tech-bedrijven te doorbreken. Dinsdag lanceerde zij een wetsvoorstel om het in 2016 door de Russen gecompromitteerde verkiezingssysteem beter te beveiligen. En zij kwam twee maanden eerder dan Sanders met het plan om de studieschulden kwijt te schelden. Minder radicaal dan dat van hem, maar dat is dan ook precies de positie die Warren zoekt: links, maar redelijk.