Grapperhaus heeft wat uit te leggen over 112-storing | Referendum is terug van weggeweest

Met Ferdinand Grapperhaus, Geert Wilders en klokkenluiders. Ook elke dag De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

Minister Ferdinand Grapperhaus mag vandaag de reeks aan fouten bij de storing van noodnummer 112 uitleggen. Ook de Belastingdienst straft een klokkenluider. En het referendum staat weer op de politieke agenda.

NOODNUMMER: Het duurde anderhalf uur voordat er een alternatief noodnummer was. Een flink deel van de Nederlanders kreeg geen, of veel later een NL Alert, dat bovendien niet op een later moment was terug te lezen omdat het van je telefoon verdwijnt. Het tipnummer van De Telegraaf werd verspreid als WhatsApp-nummer van de politie. Er liep van alles mis bij de storing van noodnummer 112 gisteren. En dat terwijl in 2012 toenmalig minister Ivo Opstelten nog beloofde dat een storing van het alarmnummer nooit meer mocht gebeuren. Ook toen lag 112 er uren uit, en ook toen werden de fouten aaneengeregen: het backupsysteem werkte niet en de storing kreeg te weinig prioriteit. Vandaag mag minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) in het vragenuurtje uitleggen waarom het weer fout kon gaan. Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) tweette gisteren vast wat ongevraagd advies.

VVD vs VRIJE MARKT: Er was het discussiestuk van Klaas Dijkhoff. Er was de ommezwaai van Mark Rutte, die eerst de dividendbelasting wilde afschaffen, en dreigt met het afschaffen van lastenverlaging voor het bedrijfsleven als de lonen niet omhoog gaan. En nu komen Mark Thiessen en Tim Versnel, twee jonge VVD’ers die eerder voor de Kamerfractie werkten, met hun eigen stuk over de vrijemarkteconomie. De vrije markt wordt te vaak gezien als doel, en niet als middel. Want het doel is “niet de vrije markt, maar de vrije mens”. De vrijemarkteconomie leverde uitwassen op die “ook voor de principiële liberaal niet goed meer uit te leggen zijn”, namelijk “zo veel mogelijk vrijheid voor de ‘happy few’”. Normaal gesproken, zo stelt NRC-columnist Tom-Jan Meeus, gooien machtspartijen pas het roer om als ze zijn afgestraft door de kiezer. Maar het lijkt er nu op dat de VVD “alles verandert vóórdat de partij door de kiezer is afgestraft”.

REFERENDUM: En plotseling staat het referendum weer op de agenda. Nadat dit kabinet het zogenaamde raadgevend referendum afschafte, leek de volksraadpleging een stille dood te zijn gestorven. Maar het nieuwe college in Limburg, met onder meer FVD en PVV, heeft afgesproken dat er een bindend referendum moet komen. Eén probleem: dat is expliciet verboden in de Grondwet. Nu is daar wel een achterdeurtje voor te vinden: de coalitie kan een raadgevend referendum houden en afspreken zich altijd aan de uitslag te houden. Maar zo’n afspraak is niet juridisch bindend: als één van de partijen zich niks aantrekt van de uitslag, kunnen ze hun gang gaan en een andere beslissing nemen. Limburg probeert nu afspraken te maken met de landsadvocaat en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66).

KLOKKENLUIDER: Schandalen binnen de overheid lijken volgens een vast stramien te worden opgelost: eerst excuses maken, en daarna de klokkenluider aanpakken. Eerst was er de WODC-affaire: ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid probeerden de conclusies van het onderzoeksinstituut te beïnvloeden, zo onthulde Nieuwsuur. Minister Grapperhaus ging eerder door het stof, maar afgelopen maand werd bekend dat het ministerie aangifte heeft gedaan en er een strafrechtelijk onderzoek loopt naar wie de bronnen van Nieuwsuur zijn. Nu melden Trouw en RTL Nieuws dat een klokkenluider binnen de Belastingdienst op non-actief is gezet. Dit keer draait het om fraude met toeslagen - ouders die niks fout hadden gedaan werden ook aangepakt en kwamen daardoor in grote problemen. De klokkenluider zou zijn ambtsgeheim hebben geschonden door stukken te lekken en mag daarom niet aan het werk.

MINIMUMINKOMEN: Zzp’ers moeten minimaal 16 euro per uur gaan verdienen, meer kan niet. Dat blijkt uit de plannen van het kabinet, die gisteren werden gepresenteerd. Vakbond CNV wil eigenlijk dat zzp’ers minimaal 25 euro per uur krijgen, maar dat zou tegen Europese regels ingaan. De overheid mag zich niet zomaar met de tarieven van ondernemers bemoeien, tenzij dat “noodzakelijk” is. Het minimumbedrag van 16 euro moet armoede onder zelfstandigen voorkomen. Dat zal moeilijk genoeg zijn, want nu verdient nog 15 tot 20 procent van de zzp’ers minder dan 16 euro per uur. Het gaat vaak om bijvoorbeeld maaltijdbezorgers, die per bezorging betaald krijgen. In de toekomst moeten zij vooraf een inschatting maken hoeveel uur ze met de opdracht bezig zijn. Op basis van die inschatting moet minimaal 16 euro per uur worden uitbetaald. Als achteraf blijkt dat de inschatting te laag was, moeten zakelijke opdrachtgevers zoals PostNL of Deliveroo bijbetalen.

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag start het hoger beroep van het ‘minder minder’-proces tegen Geert Wilders. Er zijn twaalf zittingsdagen uitgetrokken, maar de kans is aanwezig dat de zaak vandaag al wordt uitgesteld. Afgelopen maand werd duidelijk dat toenmalig minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten meerdere keren contact met het OM heeft gehad over de vervolging van Wilders. Dat is niet ongebruikelijk, maar Wilders wil dat eerst wordt onderzocht of Opstelten opdracht heeft gegeven om hem te vervolgen. Eerder liep de zaak ook al vertraging op omdat Geert Wilders het gerechtshof wraakte - met succes.

QUOTE VAN DE DAG

“Het lijkt wel alsof we maar één keus hebben: een CO2-heffing of niet.”

Heleen de Coninck, klimaatwetenschapper (Radboud Universiteit) en een van de hoofdauteurs van het IPCC-rapport over 1,5 graad opwarming, stelt dat alleen een CO2-heffing niet genoeg is