Recensie

Recensie Film

‘Freek’: de grote vernieuwer ontleed

Documentaire De documentaire ‘Freek’ biedt een verrassend veelzijdig portret van de grote cabaretier.

Hella en Freek de Jonge in ‘Freek’.
Hella en Freek de Jonge in ‘Freek’.

Wie op het toneel gaat staan om ieders aandacht op te eisen, is per definitie egocentrisch – of misschien zelfs arrogant. Kijk mij eens, straalt hij uit, ik ben de moeite waard, ik heb iets bijzonders te bieden. Zelf zal hij daar echter niet graag voor uitkomen. Het publiek wenst nu eenmaal veel liever te geloven dat hij een allersympathiekste man is. Zijn andere kant blijft doorgaans buiten beeld.

Behalve bij Freek de Jonge. In de documentaire Freek laat filmer Dennis Alink zien hoe vaak het artistieke werk van de man die veruit de grootste vernieuwer van het Nederlandse cabaret is, voorrang kreeg boven zijn persoonlijke leven. Hoe pijnlijk dat soms ook uitpakte – bijvoorbeeld tijdens een voorstelling waarin De Jonge onverhoeds begon te vertellen over de plotselinge dood van hun eerste zoontje. Tot grote ontsteltenis van zijn vrouw Hella, die op dat moment de belichting verzorgde. Hij had haar vooraf niet gezegd dat hij dit grote verdriet ter sprake zou brengen. Nu, vele jaren later, kan De Jonge alleen maar beamen dat het inderdaad zo is gegaan. „Veel draaide wel om jou”, zegt Hella.

Alink put zulke uitspraken niet uit het gebruikelijke soort interviews dat een regulier tv-portret zou opleveren, maar uit een groot aantal situaties die Freek de Jonge bereid was te ondergaan. Inclusief tweegesprekken met zijn vrouw en ontmoetingen met collega’s als André van Duin en Herman Finkers. Zelf figureert Alink alleen als De Jonge eist dat zijn kinderen buiten beeld blijven. Die hebben er immers niet om gevraagd in de belangstelling te staan.

Freek is, mede door de fragmentarische opbouw, niet helemaal vrij van artistiekerige pretenties. Maar daardoor ook bezienswaardiger en spannender dan wat het genre van de kunstenaarsportretten doorgaans te bieden heeft.