Arabieren branden handen liever niet

Overleg in Bahrein Het vredesplan van Jared Kushner is bedoeld om het conflict tussen Israël en de Palestijnen op te lossen. Voor de uitvoering van zijn economische voorstellen kijkt Trumps schoonzoon vooral naar de Golfstaten.

Palestijnen hielden dinsdag in Gazastad een betoging tegen de conferentie van Jared Kushner in Bahrein, waarop zijn vredesplan wordt gepresenteerd.
Palestijnen hielden dinsdag in Gazastad een betoging tegen de conferentie van Jared Kushner in Bahrein, waarop zijn vredesplan wordt gepresenteerd. Foto Mohammed Abed/AFP

De Amerikanen hebben hun hoop voor de uitvoering van het vredesplan van Jared Kushner niet zozeer op de Palestijnen zelf gevestigd – die weigeren tot nu toe alle medewerking. Maar Kushner speculeert op steun van andere Arabieren, in het bijzonder de rijke Golfstaten.

Cruciaal is Saoedi-Arabië. Bekend is dat Kushner (38) het uitstekend kan vinden met de machtige kroonprins Mohammed bin Salman (33). Kushner hoopt de Saoediërs tot twee dingen te bewegen: dat ze een substantieel deel van de hulpprojecten voor de Palestijnen ter waarde van 50 miljard dollar (43,9 miljard euro) betalen en dat ze forse druk op de Palestijnen uitoefenen om hun verzet tegen zijn vredesplan op te geven.

Toch staan de Saoediërs niet te trappelen. Koning Salman, die nog altijd het laatste woord heeft, maakte duidelijk dat er van steun geen sprake kan zijn als er niet ook een Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad wordt beloofd. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de Amerikanen, gelet op hun nauwe relatie met het Israël van premier Netanyahu, zover gaan.

Lees meer over de voorstellen het Witte Huis

Een ander probleem is dat de Palestijnen al omvangrijke steun ontvangen van Saoedi-Arabiës rivaal Qatar, zowel Hamas in de Gazastrook als de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever. De Saoediërs voelen niets voor een soort charitatieve wedloop met de Qatarezen, terwijl ze al enorme bedragen kwijt zijn aan de oorlog in Jemen en ambitieuze maar kostbare plannen hebben voor de hervorming van hun olie-economie.

Niet geheel met lege handen

Betekent dit dat de Saoediërs Kushner met geheel lege handen zullen laten staan? Waarschijnlijk niet. Juist nu de spanningen met een nog grotere rivaal in de regio, Iran, hoog zijn opgelopen en de regering-Trump de kroonprins de hand boven het hoofd houdt inzake de moord op de journalist Jamal Khashoggi, zullen ze hun vriendschap met de VS niet graag riskeren. Daarom zullen ze zeker enig geld toezeggen, maar niet van harte.

Ook andere Arabische staten branden hun handen liever niet aan een plan dat door de Palestijnen al bij voorbaat wordt verketterd. De Arabische solidariteit met de Palestijnen is weliswaar minder vanzelfsprekend dan ze geweest is, maar hen openlijk te verraden onder druk van de Amerikanen, is voor de meeste leiders nog een brug te ver. „Het is belangrijk voor Egypte deel te nemen en te luisteren naar dit voorstel en het te evalueren, maar niet om het goed te keuren”, verklaarde de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken zondag.

Zelfs Bahrein, dinsdag gastheer voor Kushners conferentie, gaf een verklaring af dat het een eigen Palestijnse staat met hoofdstad Oost-Jeruzalem krachtig blijft steunen.