Zetten ze hun kinderen aan tot diefstal in Hudson’s Bay?

Wie: Ambra, Samija en Vanessa

Kwestie: Kinderen ingezet voor diefstal

Waar: Rechtbank Amsterdam

De Zitting

De rechtszaak tegen Samija, Ambra en Vanessa moet om half elf beginnen, maar de zaak ervoor loopt vreselijk uit. De wetenschap dat een baby van vijf maanden vermoedelijk sinds vanochtend vroeg bij zijn moeder in het cellencomplex zit, maakt dat extra pijnlijk. Een baby mag tot negen maanden bij de moeder in detentie blijven als er geen alternatief is. Daarna kan het kind erdoor beschadigd raken.

De drie verdachten worden ervan verdacht (elkaars) kinderen te hebben ingezet voor winkeldiefstal tijdens een bezoek aan het centrum van Amsterdam op 19 maart, door het Openbaar Ministerie (OM) omschreven als ‘strooptocht’. De andere kinderen, onder anderen een jongetje van 5, zijn inmiddels bij hun vaders.

Om half twee krijgen de advocaten te horen dat het niet meer lukt om de zaak vandaag inhoudelijk te behandelen. Maar de rechtbank moet wel een besluit nemen over de voorlopige hechtenis van de verdachten, die drie maanden vastzitten. Is de verdenking tegen hen wel zwaar genoeg om ze, met baby en al, langer op te sluiten? Ook het risico dat ze er vandoor gaan, moet worden meegewogen. In deze zaak extra relevant omdat de verdachten in het buitenland wonen: Frankrijk, Italië en Zwitserland.

Het is half vier als Ambra (22), Samija (41) en Vanessa (28, met de baby in een Maxi-Cosi aan de arm) dan eindelijk naar binnen mogen. De baby zal zich de hele zitting vermaken met het onderzoeken van zijn eigen handjes en voetjes.

Alle verdachten hebben helblonde strepen in hun lange donkere haar geverfd. Ambra en Samija hebben dezelfde (Slavische) achternaam, ze zouden moeder en dochter kunnen zijn. Hun drie tolken – Italiaans is de moedertaal van de verdachten – vertalen fluisterend simultaan.

Op de dag van de aanhouding zijn de verdachten enige tijd gevolgd door de politie. De rechercheurs zagen elf pogingen tot zakkenrollerij, waarvan ten minste één geslaagde. Achteraf zijn camerabeelden opgevraagd uit winkels. Daarop is te zien hoe een van de kinderen warenhuis Hudson’s Bay uit loopt met een niet afgerekend duur jasje aan. Een ander kind nam een zakje cheese curls weg bij Jamin nadat een van de vrouwen naar hem knikte.

Volgens de officier leidden de kinderen het personeel af toen Samija een Adidas-shirt onder haar kleding stopte. De advocaat van Vanessa, Romy Hartman, zag iets anders op de camerabeelden: „normaal verveeld gedrag” van kinderen tijdens het winkelen.

De officier zegt dat steeds sprake was van een „nauwe samenwerking” tussen een van de vrouwen en het kind dat het product meenam. Wat haar betreft is er sprake van mensenhandel omdat de kinderen werden uitgebuit.

Volgens Hartman is op geen enkele manier gebleken dat er dwang is uitgeoefend op de kinderen. En, het eenmalig inzetten van kinderen voor diefstal – „als dat al is gebeurd” – is „onvoldoende om te concluderen dat er sprake is van uitbuiting”.

Vandaag wordt niet duidelijk of het bovenstaande bewezen kan worden. De vraag is alleen: mogen de vrouwen hun proces in vrijheid afwachten? En wanneer is dat proces dan? De eerstvolgende mogelijkheid van de rechters is eind augustus. Twee van de drie advocaten zijn dan op vakantie. Dat legt extra druk op het besluit van de rechtbank. Als de hechtenis wordt verlengd, zitten deze vrouwen tot diep in september vast. Is dát nog in verhouding tot hun mogelijke straf?

De officier vindt van wel. Zij noemt het „een ernstig feit” als je kinderen leert „dat stelen de gewoonste zaak van de wereld is”. Ook waarschuwt ze: „De kans is groot dat deze verdachten straks helemaal niet zo vindbaar zijn als nu wordt gesuggereerd.”

De rechtbank besluit de voorlopige hechtenis van de vrouwen te schorsen. Wel moeten ze de behandeling van hun zaak in Nederland bijwonen. Komen ze niet, dan wordt de hechtenis hervat. Het zal betekenen dat ze kunnen worden aangehouden bij grenscontroles.

Met haar baby op de arm en een lach op haar gezicht zwaait Vanessa naar de rechters als zij de zaal verlaat. „Merci!”