Wie schept orde in de online video-chaos?

On demand De overweldigende opkomst van nieuwe tv-diensten vraagt om een ander soort provider. Eén die het versplinterde aanbod toegankelijk en makkelijk doorzoekbaar maakt.

Beeld NRC

Er moet een maximum zijn aan het aantal abonnementen dat een tv-liefhebber kan verstouwen. Of wat je portemonnee aankan: een tientje voor Netflix en negen euro voor Videoland, zes euro per maand voor Amazon Prime Video, straks komen Disney+ en Apple TV+ erbij, met elk hun eigen films en series. En dan is er de HBO-programmering van Ziggo (verpakt als Movies & Series XL), of het pluspakket van KPN – respectievelijk 12 euro en 10 euro. Of kijk je gewone tv-zenders niet via je reguliere provider maar via NLZiet (8 euro per maand) of NPO Start Plus, RTL XL of KIJK van SBS/Talpa? En vergeet je YouTube niet – al dan niet betaald?

Keuzes, allemaal keuzes. De stortvloed aan videodiensten doet je bijna terugverlangen naar de tijd waarin er maar één tv-kabel het huis binnenkwam en alle programma’s van een week nog in één omroepgids pasten. Nu is er the problem of plenty. Er worden miljarden dollars in tv-series en films gestoken door bedrijven die de nieuwe Netflix willen worden of op zijn minst een concurrent. Te veel om bij te houden, al binge je drie series tegelijk.

De streamingrevolutie pakt op de videomarkt anders uit dan bij streaming muziek. Muziekdiensten als Spotify of Deezer zijn inwisselbaar omdat ze grofweg hetzelfde aanbod hebben: alles. Bij online tv-diensten moet je keuzes en combinaties maken, omdat geen van de aanbieders alles in huis heeft.

Door de versplintering groeit de behoefte aan een partij die orde schept in de chaos losse tv-diensten en die combineert in één toegankelijke, makkelijk doorzoekbare verpakking. Tv-diensten zijn huiverig om andere partijen inzicht te geven in kijkgedrag of klantengegevens – dat staat integratie van het aanbod in de weg. Dat is de machtsstrijd die zich op je tv, de tablet en je telefoon afspeelt. Wie wint het getouwtrek achter de schermen?

1. De settopbox lust (bijna) alles

Het aantal kabelknippers – mensen die hun reguliere tv-abonnement opzeggen – blijft in Nederland beperkt. Dat komt omdat het standaard tv-pakket relatief goedkoop is. Bovendien doen providers er alles aan om je vast te houden door hun tv-pakketten te bundelen met internettoegang en mobiele data en telefonie. De prijsdalingen in mobiele abonnementen worden door VodafoneZiggo en KPN gecompenseerd door de prijs van de gehele tv- en internetbundel op te schroeven.

De populairste online tv-aanbieders, zoals Netflix, Videoland en YouTube, worden aangeboden via de settopbox. VodafoneZiggo heeft plannen om het aanbod van Amazon Prime te omarmen en zal wellicht Disney+ integreren. De Mediabox Next, de settopbox die VodafoneZiggo afgelopen maand introduceerde, laat je met één druk op de knop via een spraakopdracht zoeken in zowel het lineaire tv-aanbod als tv-diensten. Dat werkt wel bij het HBO-pakket, niet bij externe apps als Youtube of Netflix. De nieuwe settopbox geeft ook suggesties op basis van je kijkgedrag (met profielen) maar erg fijnmazig is dit niet.

Tijdens de test blijkt wel dat de Mediabox Next veel sneller en prettiger werkt dan de oude Horizon of Mediabox XL. De beeldkwaliteit is uitstekend, hoewel de 4K-resolutie niet voor iedereen doorslaggevend zal zijn. Het grootste pluspunt is dat je opnames nu in de cloud bewaard worden – 400 uur video per gebruiker. VodafoneZiggo liep daarin achter op concurrent KPN. Het achterwege blijven van de harde schijf maakt de Mediabox Next veel handzamer dan de oude settopbox. Als je je oude Horizon-box inruilt, ben je wel je opgenomen programma’s kwijt.

2. De provider wordt een app

De opnames van je tv verdwijnen in de cloud, live tv-kijken wordt verpakt als losse app. „De settopbox zal uiteindelijk niet meer nodig zijn om onze diensten te bekijken”, beloofde kabelbaas Mike Fries vorig jaar in NRC. Hij doelde op de Ziggo Go-applicatie voor tablets en telefoons. Met ‘casting’ – het verzenden van een tv-signaal van je telefoon of tablet naar een groter scherm via de Google Chromecast of Apple AirPlay – heeft de kijker een alternatief voor het wegvallen van het analoge tv-signaal, voor tweede of derde toestellen. Dit jaar stopt VodafoneZiggo met de analoge doorgifte, om bandbreedte te winnen.

Voor Chromecast heb je wel een tv met hdmi-aansluiting nodig. Ook KPN’s Interactieve TV-app werkt met Chromecast, net als T-Mobiles TV Anywhere, een app die voortborduurt op de ter ziele gegane dienst Knippr. Voor deze tv-apps moet je nog wel een tv-aansluiting en abonnement hebben bij een provider. Goed alternatief is NLZiet, de samenwerking van NPO, Talpa TV en RTL, die je reclamevrij laat terugkijken en alleen een internetverbinding vergt. De jongste generatie tv-apps is gebruiksvriendelijker en overzichtelijker dan het doorsnee tv-menu waar je je met een afstandsbediening doorheen worstelt. Maar het blijven losse apps, naast de Netflix- en YouTube-app op je telefoon of tablet. Een manier waarop de providers een graantje meepikken van de tijd die we op andere schermen doorbrengen. Voordeel: de meeste tv-diensten werken nu overal in de EU, ook op vakantie dus. Ze houden wel hun beperkingen als het gaat om doorspoelen van reclame.

3. De app wordt een provider

Apple richt zijn nieuwe tv-pakket Apple TV+ in als een verzamelplek voor andere tv-diensten. Het lijkt op het à la carte aanbod dat Amazon in de VS heeft: meerdere tv-kanalen via een centraal portaal. Daarnaast belooft Apple eigen aanbod – vooralsnog beperkter dan de concurrentie. Apple gaat ook gepersonaliseerd kijkadvies geven, maar het is de vraag op basis van welk kijkgedrag dat gaat gebeuren. Netflix, kampioen in persoonlijke aanbevelingen, is terughoudend om met Apple TV+ samen te werken. We moeten in Nederland afwachten welke tv-pakketten zich door Apple laten inkapselen. Je kunt via de Apple TV-app op een iPhone of iPad nu al wel het aanbod van Netflix en Prime doorzoeken. Speel je het bestand af, dan gebeurt dat in een aparte app.

4. De smart tv als provider

Apples tv-dienst draait ook op nieuwe tv’s zonder dat je aparte hardware nodig hebt. Samsung brengt voor de test een 55 inch QLED televisie langs, die voorzien is van Apple TV+ en een nieuwe smart tv-app van KPN. Je hoeft alleen je abonnementsnummer in te tikken en je hebt live-tv in een app. Het werkt en de beeldkwaliteit komt dicht bij de gewone settopbox van KPN.

Het risico van smart tv’s: gebrek aan updates. De slimme schermen gaan te lang mee om toekomstige softwarewisselingen bij te benen. Zo stopte de NOS deze maand de ontwikkeling van een aantal tv-apps. De Consumentenbond wil graag dat fabrikanten software langer ondersteunen, maar dat lijkt kansloos. Ooit verandert elke slimme tv in een app-kerkhof.