Opinie

Misschien gaat de oorlog in Jemen wel altijd door

De Amerikaanse Senaat en Britse rechter willen de wapenverkoop aan Saoedi-Arabië stoppen. Maar de drang te leveren is sterker, weet Carolien Roelants.

Dwars

Als u dacht dat Britse rechters en de Amerikaanse Senaat met hun verbod wapens te leveren aan Saoedi-Arabië de oorlog in Jemen gaan stoppen, heeft u het mis. Die oorlog gaat gewoon door, misschien wel voorgoed. Ik overdrijf maar een beetje. De oorlog heeft diverse suboorlogjes losgemaakt die ook nog moeten worden uitgevochten als de hoofdoorlog van de Saoedische kroonprins en zijn Emiraatse collega tegen de Houthirebellen ooit stopt. Wat niet gebeurt, omdat de prinsen niet kunnen winnen tegen rebellen die thuis spelen. En omdat woorden als schikking en compromis niet in hun woordenboek staan.

Lees ook: Brits hof: VK overtrad de wet door verkoop wapens aan Saoedi-Arabië

De oorlog gaat ook door omdat de Amerikaanse en Britse wapenleveranties gewoon doorgaan, en niemand zich er echt druk over maakt. President Trump heeft al aangekondigd dat hij de resoluties zal vetoën die nieuwe miljardenleveranties verbieden. In Groot-Brittannië mag de regering voorlopig geen uitvoervergunningen afgeven. Volgens de Britse rechter laat de regering na te checken of wapens die ze levert, niet tegen burgerdoelen worden ingezet. Nou, dat worden ze, tegen ziekenhuizen, markten en schoolbussen. Heeft u misschien vorige week de zeer sombermakende longread ‘The Saudis couldn’t do it without us: the UK’s true role in Yemen’s deadly war’ in The Guardian gelezen? Zo nee, dan alsnog doen! „Elke dag wordt Jemen getroffen door Britse bommen uitgeworpen door Britse vliegtuigen die worden bestuurd door piloten die door Britten zijn getraind, en die in Saoedi-Arabië worden onderhouden door duizenden Britse technici.”

Maar goed, aan de rechterlijke uitspraak zal de Britse regering wel een mouw passen, ongeacht of huidig minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt dan wel ex-minister Boris Johnson straks premier wordt. Johnson gebruikte als minister als argument voor voortzetting van wapenleveranties dat anders andere landen „met plezier zouden gaan leveren”. Dat is zeker waar, Frankrijk en Spanje bijvoorbeeld, maar is dat een argument? Eerder dit jaar voerde Hunt aan dat hij met wapenleveranties vrede dichterbij kan brengen. Ik weet zeker dat welke Conservatieve regering dan ook met Brexit in het verschiet absoluut niet van plan is welke rijke Golfstaat dan ook voor het hoofd te stoten door wapenleveranties te staken. Niet zozeer voor vrede. De wapensteun genereert immers het veelvoudige aan civiele uitgaven. Volgens The Guardian gaf Saoedi-Arabië alleen al in 2017 93 miljard pond uit in het Verenigd Koninkrijk.

Dan ook nog even naar het arme, kapotte Jemen, waar voor dat bedrag vooral bommen worden afgeleverd. Het onafhankelijke conflictanalyseproject ACLED heeft het aantal doden door direct oorlogsgeweld sinds maart 2015 tot 91.600 opgehoogd. Daarbij moet u nog de slachtoffers van hongersnood, cholera en andere bijeffecten van oorlog tellen. Dit jaar heeft de Wereld Gezondheidsorganisatie alweer meer dan 700.000 gevallen van cholera vastgesteld, met voorlopig 1.100 doden. 2017 sloeg alle cholerarecords sinds de Tweede wereldoorlog met een miljoen gevallen, maar 2019 heeft nog even de tijd om de nieuwe recordhouder te worden.

Om op een toepasselijk sombere noot te eindigen: het Wereldvoedsel Programma, het WFP, heeft de voedseldistributie in Sana’a gedeeltelijk opgeschort uit protest tegen het achterover drukken van hulp door de Houthi’s. Zwangere vrouwen en kinderen krijgen nog wel voedsel. Ik zet even de situatie in perspectief: volgens het WFP leven twaalf miljoen Jemenieten op de rand van hongersnood.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.