Limburg wil een bindend referendum - mag dat?

Provinciale Staten Het nieuwe college in Limburg wil een correctief en bindend referendum invoeren. Volgens de Grondwet kan het niet, maar er wordt gesproken over een mogelijk experiment.

Foto Lex van Lieshout/ ANP

Limburg moet een correctief en bindend referendum krijgen. Dat staat in de plannen van het nieuwe, extraparlementaire college van Gedeputeerde Staten in deze provincie, bestaand uit leden met een politieke achtergrond bij CDA, VVD, Forum voor Democratie, PVV, GroenLinks en lokale partijen. De Grondwet verbiedt echter zo’n soort kiezersraadpleging.

Volgens gedeputeerde Ger Koopmans (CDA) vindt op dit moment overleg plaats met de landsadvocaat om te kijken wat desondanks mogelijk is. Hij wil ook graag in gesprek met minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) om te kijken of Limburg met een bindend en correctief referendum als een soort proeftuin kan dienen.

Lees ook: Uitgekeken op het referendum? Nee hoor!

Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, zegt echter resoluut: „Een correctief en bindend referendum is onmogelijk. De huidige Grondwet verbiedt het. Schermen met de landsadvocaat klinkt dan mooi, maar verandert niets. Bovendien is dat ook maar gewoon een advocatenkantoor. Ze leveren precies waarvoor je als cliënt betaalt, maar wat ze vervolgens zeggen, heeft verder geen enkele status.”

De Staten kunnen wel zelf onderling besluiten zich aan de uitslag van het referendum te houden. Officieel mag het dan echter geen ‘bindend’ referendum heten. Ook zijn partijen juridisch niet aan die afspraak gebonden en kan elke partij binnen de coalitie na de uitslag alsnog besluiten deze te negeren.

Opkomstdrempel

De invoering van een correctief en bindend referendum was in december vorig jaar wel een van de aanbevelingen van een staatscommissie parlementair stelsel onder voorzitterschap van Johan Remkes (VVD), oud-minister van Binnenlandse Zaken en voormalig commissaris van de koning in Noord-Holland. Voermans: „Maar zelfs in het gunstigste geval, als het kabinet nog deze periode concrete voorstellen voor wijziging van de Grondwet doet, kunnen die pas worden doorgevoerd na een tweederde meerderheid in de Kamers tijdens een volgend kabinet. Daar hebben ze deze Statenperiode in Limburg niets meer aan.”

Lees ook: Ondanks komst FVD weinig verandering in provinciebesturen

Het nieuwe college van Gedeputeerde Staten stelt als voorwaarde voor bindend verklaren van het referendum een opkomst die hoger is dan die bij de Statenverkiezingen in Limburg afgelopen maart (die was 53 procent). Dat is, legt Koopmans uit, „omdat de Staten van zo’n groot aandeel van de kiesgerechtigden mandaat hebben gekregen om zelf besluiten te nemen. Limburgers hebben hiermee een soort hand- of noodrem.” Volgens Voermans valt voor zo’n drempel wat te zeggen. „Die is ook in sommige andere landen gebruikelijk.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.