De NBA-droom van Henk Norel kwam nooit uit

Basketbal Precies tien jaar geleden werd Henk Norel gedraft door NBA-club Minnesota Timberwolves. Hij was dicht bij een overstap naar het basketbalwalhalla, maar het liep anders. Een terugblik. „Ik zat in een depressie, ben in een zwart gat gevallen.”

Henk Norel (met nummer 17) in 2009 in actie voor zijn toenmalige club Joventut Badalona.
Henk Norel (met nummer 17) in 2009 in actie voor zijn toenmalige club Joventut Badalona. Foto Rodolfo Molina/Getty

New York, donderdagavond, 25 juni 2009. Henk Norel (21) zit met zijn ouders en twee zussen op een van de voorste rijen in het WaMu Theater in Madison Square Garden. Ze zijn in spanning over de avond die wacht. Het gezin uit Mijdrecht begeeft zich tussen de crème de la crème van het Amerikaans basketbal, voor een bepalend moment in zijn carrière: de NBA draft.

De NBA, de drie magische letters, ligt binnen handbereik: de National Basketball Association, ofwel de Noord-Amerikaanse profcompetitie. Het hoogst haalbare in het internationale basketbal. De NBA draft is de manier om binnen te komen.

De draft is een soort koehandel: een ingewikkeld selectieproces waar de dertig NBA-clubs in totaal zestig talenten vastleggen, de beste ter wereld van dat moment. De spelers worden verdeeld over de clubs, om te voorkomen dat sterke ploegen de competitie in een machtsgreep kunnen houden. Teams die slecht presteren, krijgen bij de draft een grotere kans op betere talenten.

De gala-avond wordt live uitgezonden op sportzender ESPN. Maanden is er naar toegeleefd door spelers, agents, scouts, clubbestuurders, journalisten. De belangen zijn enorm: de sportieve toekomst van spelers én clubs kan afhangen van deze dag. Clubs onderhandelen onderling om een zo gunstig mogelijke uitgangspositie te krijgen voor de spelers die zij op het oog hebben – de ‘picks’.

Aan de tafels voor in de zaal zitten de meest gewilde talenten, zij staan het hoogst op de draftlijst. Zoals de spectaculaire center Blake Griffin, de alleskunner James Harden, het Spaanse wonderkind Ricky Rubio en driepuntspecialist Stephen Curry. Ze zijn nog jong, de meesten komen van de Amerikaanse colleges. Bij enkelen is de sterrenstatus hen al vooruitgesneld.

Norel – een vriendelijke, hardwerkende jongen – is een bescheiden pion in het geheel. Hij is 2,13 meter lang, tenger gebouwd. Hij is een center, een cruciale positie, waarbij je veel fysieke gevechten moet leveren onder de basket en voor veel scores moet zorgen. Voor een center is hij allround – technisch, snel, hij kan dunken, maar ook driepunters maken.

De draft is een ijkpunt in een traject dat hij heeft ingezet met zijn zaakwaarnemer Peter de Bos, van het internationale bureau SEG. Norel, door velen gezien als de grootste Nederlandse belofte in jaren: „Mijn talent was niet zodanig dat ik op mijn achttiende klaar was om in de NBA te spelen. Daar heb ik mijn hele carrière naartoe gewerkt.”

De Spanje-route

Ze hebben zijn loopbaan planmatig opgebouwd, via een ongebruikelijke route. Waar de meeste talenten de NBA via de Amerikaanse colleges proberen te bereiken, vertrekt Norel op zijn zeventiende naar Spanje. De Spaanse competitie geldt na de NBA als de sterkste ter wereld. Norel tekent bij subtopclub Joventut Badalona, dat tegen Barcelona aanligt. In de beginjaren wordt hij aan twee kleinere clubs verhuurd die op lager niveau uitkomen, om ervaring op te doen.

Langzaam komt Norel op de radar van NBA-clubs. In Spanje ontwikkelt hij zich goed, regelmatig zitten NBA-scouts voor hem op de tribune. Begin juni 2009 wordt hij bij het prestigieuze Reebok Eurocamp in het Italiaanse Treviso, waar ook veel scouts aanwezig zijn, verkozen tot een van de vijf startende spelers.

Lees ook: In het spoor van Europa’s beste basketballer

Norel heeft gesprekken met scouts en wordt uitgenodigd voor korte trainingen, om hem te testen. De ervaren Amerikaanse basketbal-agent Keith Glass wordt ingeschakeld om Norel te positioneren bij NBA-clubs. Het wordt duidelijk dat hij goed genoeg is om gedraft te worden, de vraag is door welke club. Het gaat tussen Minnesota Timberwolves, Portland Trail Blazers en Memphis Grizzlies – en er is ook sluimerende interesse van Atlanta Hawks en Miami Heat.

Met die wetenschap reist Norel in 2009 naar New York met zijn familie. Hij is nog nooit bij een NBA-wedstrijd geweest, nu is hij zelf dicht bij het walhalla. Het gezin maakt er een vijfdaagse trip van, ze bezoeken onder meer het Empire State Building en Ground Zero.

Maar ze zijn hier voor de draft. Norel heeft speciaal voor deze avond een pak gekocht. De zaal zit stampvol, het is typisch Amerikaans opgezet, met veel show. De beste talenten worden als eerste gekozen. Zo gaat Curry, zevende op de lijst en inmiddels een fenomenale driepuntsschieter, naar Golden State Warriors.

Norel en zijn agent hopen dat hij in de eerste ronde gekozen wordt, bij de eerste dertig picks, dan ben je verzekerd van een contract bij een club. Maar dat lukt niet. Hij zit in de tweede ronde. Pas na zo’n vier uur, als de zaal al bijna leeg is, wordt hij geselecteerd. Als 47ste, door Minnesota Timberwolves.

Norel veert op uit zijn stoel, zet direct een petje van de club op, zoals de traditie voorschrijft. Hij omhelst zijn ouders en zijn zaakwaarnemer. Zijn zus filmt het met een handycam. Op het podium schudt hij NBA-topman Adam Silver de hand. „Not Hank, but Henk Norel”, zegt de commentator. „Goede, jonge speler, speelt met energie.”

Als Norel van het podium wegloopt, krijgt hij telefoon van David Kahn, president of basketball operations van de Timberwolves. Die feliciteert hem. „Welcome to the NBA, welcome to the family.”

Norel: „Het was een droom die uitkwam.”

Vanaf dat moment zit hij vast aan Minnesota: de club die jou kiest, kan je niet afwijzen. Timberwolves, een ploeg uit de middenmoot, heeft de rechten van Norel, maar contracteert hem nog niet. Het plan is dat hij nog twee of drie jaar rijpt in Spanje en vervolgens, als hij er klaar voor is, de overstap maakt naar Minneapolis.

Nu gaat het beginnen, denkt zijn agent De Bos. „Dit gaat groot worden.”

Etentjes met scouts

Norel keert terug bij Badalona. Scouts van de Timberwolves zoeken hem daar regelmatig op, analyseren zijn wedstrijden, nemen hem mee uit eten, houden het contact warm. Ze zijn tevreden over zijn progressie, maar vinden wel dat hij fysiek sterker moet worden en nog meer minuten moet maken. Vanuit Amerika krijgt hij soms sportkleding van de Timberwolves toegestuurd.

Begin 2011 scheurt Norel de achterste kruisband van zijn linkerknie af. Vanuit Minnesota krijgt hij te horen: blijf rustig, neem je tijd, komt goed. Hij wordt geopereerd, is er tien maanden uit, maar komt terug.

De NBA wordt steeds tastbaarder. Juni 2012 traint hij, na het seizoen, zo’n vier weken bij Minnesota, met de reservespelers. Die zijn niet blij met de extra concurrentie. Het gaat hard tegen hard. „Een slachtpartij”, noemt Norel het.

Het seizoen erop speelt hij uitstekend bij zijn nieuwe club Zaragoza. Hij is een van de beste centers van de competitie. Het is voor Minnesota het signaal om hem naar Amerika te halen. Vertegenwoordigers van de club komen bij hem langs in Spanje om het te vertellen. „Ze zeiden: in de zomer gaan we je invliegen en gaan we het rondmaken dat je komt.”

Norel is klaar voor de NBA, eigenlijk heeft het al te lang geduurd.

Maar een week later scheurt hij in een wedstrijd opnieuw zijn kruisband af, nu rechts. Hij is dan 25. Het zal lang duren voor hij weer terug is op niveau, na een operatie en revalidatie. Pas later realiseert hij zich: de NBA haalt hij niet meer. „Al wordt dat dan niet tegen je gezegd.”

De Timberwolves sturen nog een e-mail waarin hem sterkte wordt gewenst bij zijn herstel en hij krijgt nog een pakket met trainingspakken opgestuurd. „Daarna heb ik nooit meer wat van ze gehoord.” Hij kan het in perspectief plaatsen. „Het laat alleen maar zien dat je een product bent en hoe hard de NBA-wereld is.”

Maar het kost hem veel moeite het te verwerken. Norel: „Als ik nu terugkijk, heb ik in een depressie gezeten, ben in een zwart gat gevallen. Ik heb alleen maar hersteld met de gedachte: ik moet terugkomen, daardoor ben ik veel te gehaast te werk gegaan.”

De bruiloft

In die zomer van 2013 trouwt hij met zijn vriendin Geke. Zijn toenmalige manager, een Spanjaard, adviseert hem dat uit te stellen zodat hij zich volledig op zijn herstel kan richten. Maar ze zetten de bruiloft door. Alle tegenslag werpt een schaduw over de aanloop. „De voorbereidingspret is weggevaagd.” Op huwelijksreis gaan ze niet.

In de jaren die volgen blijft hij in Spanje spelen. In 2018 is hij, op basis van statistieken, de beste speler van de competitie. Maar knieblessures blijven zijn loopbaan tegenwerken: hij is in totaal vijf keer geopereerd aan beide knieën. Afgelopen seizoen bij Breogán, in Lugo (Galicië), kwam hij bijna niet in actie. Komend seizoen wil hij in Nederland spelen, meerdere eredivisieclubs hebben interesse.

Hij stond op het punt een „levensveranderend contract te tekenen” bij de Timberwolves. Een jaarsalaris van enkele miljoenen lonkte. „Natuurlijk speel ik ook basketbal omdat ik ergens van moet leven, maar het ergste vind ik dat ik daar niet heb kunnen spelen, niet de kans heb gekregen.”

Hij kan het goed relativeren – hij is gelukkig, heeft een leuk gezin, een lieve vrouw. Hij is er mentaal sterker door geworden, zegt hij. Maar de afgeketste deal blijft „een zwarte vlek” op zijn carrière. „Ik kan er nog om janken als ik het er over heb. Het zit diep.”