‘Afdankertje’ Phil Neville oogst als coach respect bij zijn team

Phil Neville De oud-topspeler had geen erelijst als coach en geen ervaring met vrouwenvoetbal. Maar op het WK heeft Phil Neville de Engelse ploeg voor zich gewonnen.

Bondscoach Phil Neville spreekt zijn ploeg toe na de gewonnen groepswedstrijd tegen Argentinië in Le Havre.
Bondscoach Phil Neville spreekt zijn ploeg toe na de gewonnen groepswedstrijd tegen Argentinië in Le Havre. Foto PETER POWELL/EPA

Op één man na springt de hele Engelse bank juichend op als aanvoerder Steph Houghton haar ploeg al vroeg op voorsprong schiet in de achtste finale tegen Kameroen. Coach Phil Neville blijft rustig zitten in het hoekje van de dug-out. Dat Engeland, een van de titelfavorieten, uiteindelijk met 3-0 wint en nu in de kwartfinale Noorwegen treft, is voor hem niet meer dan logisch. „Ik heb dit toernooi nog niets gezien wat me angst inboezemt”, had hij voor de wedstrijd al laten optekenen in de Britse pers.

Cool en collected drinkt Neville (42) een flesje water na het God Save the Queen, geeft hij langs de lijn een aanwijzing of praat even met zijn vrouwelijke assistent Bev Priestman. Grootmoedig troost hij begin tweede helft zijn Kameroense collega Alain Djeumfa als de VAR een doelpunt van de Afrikaanse ploeg afkeurt. De oud-speler van Manchester United en de nationale ploeg (59 interlands) is een van de opvallendste coaches op het WK. Zijn vaste outfit van lichtblauw overhemd met donkerblauw giletje is als het trainingspak en de pet van Jürgen Klopp of het hippe vest van Pep Guardiola: handelsmerk van de topcoach.

Engeland
3
Kameroen
0
Houghton
14’
White
45+4’
Greenwood
58’

De broers Gary en Phil Neville waren minder bekende spelers dan David Beckham of Ryan Giggs in The Class of ’92, de jeugdlichting die United zoveel succes bracht. Maar Phil staat met 505 duels in de Premier League wel in de toptien aller tijden. Zes landstitels, drie FA Cups en de Champions League gewonnen bovendien. Een topcoach? Als assistent bij United en Salford City viel Neville zelden op. Samen met zijn broer werd hij al na zestien duels (met drie zeges) ontslagen bij Valencia. Geen trackrecord dat hem in 2018 de gedoodverfde opvolger maakte van Mark Sampson als bondscoach van de Engelse vrouwen.

Keihard werd hij na het eerste WK-duel (2-1 winst op Schotland) neergesabeld door de Nederlandse inspanningsfysioloog Raymond Verheijen, controversieel maar gezaghebbend in het internationale topvoetbal. Neville was een van de „onwetende afdankertjes uit het mannenvoetbal” die nu bij de vrouwen werkt, twitterde Verheijen. Tot vorig jaar coachte Antonio Cabrini, ex-Juventus en 73-voudig international, zonder veel succes de vrouwen van Italië.

Negen vrouwelijke coaches op WK

Bij het WK zijn slechts negen van de 24 bondscoaches vrouw. Vera Pauw, grondlegger van het succes van het Nederlandse vrouwenvoetbal, keerde zich in VI ook tegen mannelijke coaches die worden aangesteld vanwege hun verleden als speler. „Neville is slechts een van de vele voorbeelden.”

Neville kent de wetten van het topvoetbal. In de spotlights van een WK kan een enkele tweet of kritische noot zomaar een eigen leven gaan leiden. Bij zijn aanstelling moest hij zich al officieel verontschuldigen voor enkele grappig bedoelde tweets van vroeger („Relax, ik ben weer afgekoeld – ik heb net mijn vrouw geslagen”). Dus beet de bondscoach hard van zich af. Een „keyboard warrior” noemde hij Verheijen, een internetheld met „een ei als profielfoto op twitter” die „nog nooit in de top had gecoacht”. Drie klinkende zeges in de groep en plaatsing voor de kwartfinale doen de rest. De kritiek op Neville is verstomd.

Zo genadeloos als de voormalige middenvelder tegen Verheijen op de man speelde, zo gevoelvol behandelt hij in Frankrijk ‘zijn’ Lionesses. Toen verdedigster Millie Bright na de 1-0 winst op Argentinië in Le Havre terugkeerde in het hotel in Nice kon ze haar ogen niet geloven. Op de kamer hingen vier foto’s van haar familie in Engeland. Idee van Neville om zijn speelsters te verrassen. „Je voelt dat ze met je mee reizen, of ze er nu echt bij zijn of niet”, zei Bright in The Telegraph. „Voor mij is dat belangrijk. En een happy speelster is een goede speelster.”

Linkerspits Tony Duggan voegde daaraan toe dat alle internationals van Neville en zijn staf voor het WK een hangertje kregen met de letters ‘France 19’. „Als coach gaat hij zo goed met je om.” Zo vertelde Neville de speelsters bij het haardvuur over zijn eigen gemis van het spelen op een WK. Iedereen mocht zijn omhelzing zien met Fran Kirby in het duel met Argentinië, dat samenviel met de geboortedag van haar overleden moeder. „Hij is aardig en attent”, prijst Duggan. Maar ook veeleisend. „Je komt niet aan de top met alleen maar aardig zijn.”

Lees ook de column van Wilfried de Jong: Het vuur van Kameroen

Wissels

Neville, wiens zus Tracey coach was van het Engelse netball-team, wisselt op het WK zonder aanzien des persoons veel van opstelling. Vier of vijf nieuwe namen waren in de groepsfase geen uitzondering en ook in de achtste finale tegen Kameroen stelde hij vier andere speelsters op. „We kijken tegen welke ploeg we spelen, hoe zij spelen, hoe wij ze kunnen verslaan en dan kiezen we de speelsters uit die daar het best bij passen”, zei Neville eerder dit WK. Boven het individu staat de filosofie van het team. Engeland probeert onder Neville het spel te maken met ‘sophisticated’ combinatievoetbal. „90 minuten totale dominantie”, omschrijft hij zijn doel.

Niet de centrale middenvelder of de spits zet de bondscoach als eerste op het wedstrijdformulier, maar de rechtsback. Lucy Bronze speelde onlangs Lieke Martens volledig uit de wedstrijd met haar Franse club Lyon in de finale van de Champions League. Op het WK is ze de motor van de Engelse ploeg. Tegen Kameroen leverde ze een gave assist bij de 2-0. „De beste speelster van de wereld”, looft Neville. De sterspeelster loopt op haar beurt weg met haar coach. „Phil geeft zijn speelsters veel vertrouwen en krijgt daar veel respect voor terug”, zegt ze tegen de Britse krant The Guardian.

De oud-topvoetballer heeft zijn ploeg – ondanks een aantal mindere fases tegen Kameroen nog altijd kanshebber voor de wereldtitel – voor zich gewonnen. Toen de Kameroense Alexandra Takoenda vlak voor tijd een grove overtreding maakte op Houghton, stond hij direct langs de lijn. Niemand komt aan ‘zijn’ Lionesses.