Brieven

Brieven 22/6/2019

MH17

Waarom zo?

Rusland werkt niet mee aan het proces van het JIT (Poetin houdt vol: geen enkel bewijs voor Russische schuld MH17-ramp, 20/6). Als Rusland wél mee zou werken, was hun verdediging zeer eenvoudig geweest. Zij hadden gezegd, of kunnen zeggen: „In die burgeroorlog dienden de Boek-raketten om de pro-Russische partij te beschermen tegen Oekraïense luchtaanvallen. Helaas is de MH17 aangezien voor een militair vliegtuig. Wij betreuren ten zeerste dat zo velen zijn gedood, maar het was zuiver een vergissing. Deze tragedie benadrukt weer hoe gevaarlijk het is boven een conflictgebied te vliegen.”

Zo kan nooit een veroordeling volgen voor de aanval of voor moord. Het JIT heeft inmiddels uitvoerig geciteerd uit getapte telefoon- en dataverbindingen. Dat geeft Rusland nauwkeurige aanwijzingen waar zijn communicatie te hacken is, en Rusland kan zijn datasystemen nu veel beter tegen inbreuk beveiligen. Westerse inlichtingendiensten krijgen het zwaarder en dat schaadt onze West-Europese veiligheid. Het is een raadsel waarom onze regering deze weg heeft gekozen.

Mens en dier

Spiertje verloren?

Geïnteresseerd in de evolutie las ik het artikel Hond kan triest kijken met typische ‘mensenspier’ (18/6). Ontdekt is dat honden, anders dan wolven, een oogspier hebben waarmee ze de binnenkant van hun wenkbrauw kunnen optrekken en net als mensen droevig kunnen kijken. Bij de wolf is van die spier slechts een klein peesje aangetroffen, dat als een soort beginnende spier wordt gezien. De onderzoekers gaan ervan uit dat de hond zich sinds zijn domesticatie in de laatste IJstijd heeft aangepast aan de mens. Natuurlijk oefent de mens invloed uit op zijn omgeving, maar ik vraag me af of onderzocht is of de hond deze hondenblik niet altijd al had. Want de pees bij de wolf kan toch juist getuigen van het in onbruik raken van diezelfde spier? Zoals de mens zijn staart heeft afgeschud waarvan slechts het stuitje rest? En die conclusie in ogenschouw nemend, kan het niet zelfs zo zijn dat de mens een ‘hondenspier’ heeft ontwikkeld om de hondenblik na te bootsen?

Klimaat

Regering, sta mij bij

Op advies van de rubriek Uitgelicht (18/6) heb ik gekeken naar de documentaire Climat Change - The Facts met David Attenborough. Als de gepresenteerde feiten kloppen, en ik zie geen argumenten waarom dat niet zo zou zijn, hebben we nog 10 jaar om de CO2-uitstoot drastisch terug te brengen. Natuurlijk, ik kan een hoop zelf doen: niet vliegen, minder kopen, mijn huis beter isoleren, minder vlees eten en bomen planten. Ga ik allemaal doen. Maar ik heb vooral ook een regering nodig die ballen toont. Die internationaal onderhandelt en in het eigen land de nodige maatregelen neemt en doorvoert. Die het probleem serieus neemt, zich niet laat beïnvloeden door politici die de dreiging ontkennen of te duur vinden en verontruste burgers weg zetten als klimaatdrammers.

Taal

Blijven verbinden

„De verbale verruwing zet zich om in daden”, aldus een Duitse politicus die al maanden met zijn leven bedreigd wordt door rechts-extremisten (‘Neonazi’s bedreigen ook mijn gezin’, 20/6). Taal is een krachtig middel om een klimaat te creëren, waar een ‘wij’ en ‘die anderen’ mentaliteit steeds meer geaccepteerd wordt als normale spreektaal. Zo begon het ook in Nazi-Duitsland in de jaren 30. We weten waar dat toe heeft geleid. Elk oordeel, hokjesgedachte, taal die ons tegen elkaar opzet mogen, nee moeten, we niet accepteren en dienen we elkaar op aan te spreken. Dat begint bij onszelf, jij en ik vandaag en morgen in onze dagelijkse contacten. Daar is onze verbinding het meest voelbaar. We mogen onszelf bij de taalles houden!

De Canon

Cruijff moet erin

Als onze historische Canon markante ontwikkelingen moet weergeven, kan de massale opkomst van sportbeoefening niet ontbreken (Laat herijking van de ‘Canon van Nederland’ het begin zijn van inspirerende zoektocht, 15/6). Daarin neemt voetbal de meest prominente plek in. Bovendien heeft voetbal onder meer bijgedragen aan de emancipatie van vele arbeidersgezinnen, vrouwen en minderheden. In de jaren zestig en zeventig maakten Feyenoord, Ajax en het Nederlands Elftal over de grens furore. Dat droeg bij aan een nationaal, bevolkingsbreed geloof in het eigen kunnen en zelfontplooiing. Als voetballend multitalent is Johan Cruijff niet alleen een motor in die ontwikkeling geweest, ook stond hij in de wijdere wereld model voor emancipatie. Kortom, Cruijff moet in de Canon.

antropoloog Vice Media

De lezer haakt zo af

In Aan geld geen gebrek, wel aan lezers en kijkers (C3, 19/6) wordt beschreven hoe Vice Media stagneert, met name door een slechte marktstrategie en bedrijfscultuur. Maar er is wellicht nog een verklaring voor deze neerwaartse spiraal en die is politieker. De berichtgeving van mediabedrijven als Vice, Vox en Buzzfeed is in de afgelopen jaren aanzienlijk opgeschoven in de richting van (links) politiek activisme, met name als het gaat om identiteitskwesties. Dit bleek onlangs maar weer eens toen een videoproducer van Vox probeerde de inkomsten uit de YouTube-reclamegelden van conservatieve tegenstanders te saboteren. Dit links activisme leidde weliswaar tot bijval van een luide Twitterminderheid, maar bleek uiteindelijk niet genoeg mensen aan te spreken. Dit heeft wellicht te maken met het feit dat men bij het uitvoeren van voornoemd activisme niet of nauwelijks oog lijkt te hebben voor de mogelijke weerslag of de validiteit van afwijkende meningen. Mijns inziens is dit een perfect voorbeeld van waarom het onverstandig is voor mediabedrijven om zich vierkant achter de ene of de andere politieke ideologie te plaatsen. Uiteindelijk haken diegenen die het niet (helemaal) met de ideologie of de manier van actievoeren eens zijn, gewoon af. En dat kunnen er dan dus wel eens net te veel zijn.

Amadeus Mozart

Poesjkin was eerder

Kester Freriks schrijft in zijn recensie van Amadeus dat Peter Schaffer de geniale zet deed Mozart tegenover Salieri te plaatsen: onaangepast genie versus degelijke middelmaat (In Amadeus verricht Mark Rietman in de rol van Salieri iets groots, 18/6). Echter, de bedenker van dit thema is Poesjkin. Al 150 jaar vóór Schaffer wijdde Poesjkin een van zijn Kleine Tragediën aan Mozart en Salieri.