Recensie

Recensie Film

Moordt Moeder voor of tegen ons?

Sciencefiction In de film I Am Mother wordt Dochter door robot Moeder in een bunker opgevoed met het idee dat er geen leven is daarbuiten. Tot zich onverwachts een vrouw meldt.

Hilary Swank als Woman in de sciencefictionthriller I Am Mother.
Hilary Swank als Woman in de sciencefictionthriller I Am Mother.

De robot noemt zichzelf Moeder en oogt best expressief. Ze voedt Dochter (Clara Rugaard) op in een bunker: er was recentelijk een onprettig evenement, ‘The Extinction’ geheten. De bunker is een ‘herbevolkingscentrum’ met 63.000 embryo’s op voorraad. Dochter kwam als eerste uit de vriezer, waarom broedt Moeder niet nog wat broertjes en zusjes uit? Ze moet zelf nog veel leren, zegt ze.

Moeder is zacht en warm op de juiste plaatsen, heeft de koesterende stem van Rose Byrne. Ze speelt wiegeliedjes van haar playlist, frutselt met origami, leert Dochter ballet en ethiek, beloont haar met stickers. Een fijne opvoeding, Dochter groeit dan ook uit tot een evenwichtige, kritische tiener.

Tot zich onverwachts Vrouw (Hilary Swank) bij de luchtsluis meldt. Vrouw is gewond en gewapend, vertelt Dochter over ondergedoken mensen en moordlustige robots die erg op Moeder lijken. Waarom beweert Moeder dat er buiten geen leven is? Waarom verpulverde ze een muis die van buiten komt?

Paranoïde

I Am Mother ontpopt zich tot een paranoïde kamerspel: dochter tussen een digitale en een analoge moeder. Kan robotmoeder liefhebben of simuleert ze dat slechts? Het belang van de mensheid is haar primaire doel, beweert Moeder, maar hoe zit dat met de individuele mens? Moeder heeft sinistere geheimen, zoveel is duidelijk; haar kalme stem krijgt soms de dreigende ondertoon van Nurse Ratched uit One Flew Over the Cuckoo’s Nest. Of is dat ons vleselijke vooroordeel?

De kwestie van I Am Mother, dat in januari in première ging op het Sundance Filmfestival en sinds juni op Netlix staat, is: wat wil de computer? Dat is een prangende vraag nu wij steeds vaker blindelings algoritmes gehoorzamen. De twee saaie antwoorden luiden: kunstmatige intelligentie wil ons analoge vetvlekken uitroeien of is juist een kinderlijk onschuldige Pinokkio. Beter hou je het ambivalent en onpeilbaar, zoals Moeder. We weten al snel dat zij kan moorden, maar moordt zij voor of tegen ons?