‘Haagse steker’ was „ziek” en zag „duivels” om zich heen

Malek F. De Syrische asielzoeker die vorig jaar drie mensen neerstak in Den Haag, stond vrijdag voor de rechter. Handelde hij vanuit een terroristisch motief?

Politie nabij de Haagse Hogeschool nadat Malek F. drie mensen heeft verwond
Politie nabij de Haagse Hogeschool nadat Malek F. drie mensen heeft verwond Foto Rob Engelaar/ANP

Malek F. is moe. Hij heeft vrijdag de hele dag vragen beantwoord van de rechters in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. In de namiddag zegt hij pas maandag verder te willen gaan. „Ik heb vannacht niet geslapen, en de nacht ervoor maar vier uurtjes”, vertaalt zijn tolk voor hem. De voorzitter van de rechtbank schorst voor een kwartier.

De 33-jarige F. stak vorig jaar tijdens Bevrijdingsdag drie mensen neer in Den Haag, nabij de Haagse Hogeschool. Dat hij de dader was, staat buiten kijf. Op videobeelden die getoond worden in de rechtszaal is vrijdag duidelijk te zien dat F. meerdere malen insteekt op willekeurige omstanders. Hoewel de slachtoffers zwaargewond raakten, overleefden ze het incident. „Maar”, zoals de rechter over een van de slachtoffers benadrukt, „zonder hulp van omstanders was hij doodgebloed.”

Lees ook: Geschipper met Malek F. liep fout af

Beging F. zijn daad omdat hij, zoals hij zelf zegt, „ziek” was en „duivels” om zich heen zag? Of handelde hij vanuit een terroristisch motief? Daar probeert de rechtbank antwoord op te krijgen. F., een stateloze Palestijn, woont en werkt tot 2014 in Syrië. Door de oorlog vlucht hij naar Nederland. Eenmaal aangekomen overtuigt hij zijn vader en zus hetzelfde te doen.

Als zijn vader tijdens de overtocht verdrinkt, gaat het bergafwaarts met F. Hij begint veel te blowen en te drinken. Zijn broer en moeder, die ook in Nederland wonen, beginnen zich zorgen te maken. F. denkt vaak dat hij achtervolgd wordt en doet daar ook aangifte van bij de politie. Een andere keer is hij zo in de war dat hij al zijn spullen uit het raam gooit. Een toegesnelde politieagent spuugt hij in het gezicht, waardoor zijn naturalisatieverzoek wordt afgewezen.

Tegenwicht aan ‘duivelaanbidders’

In de psychiatrische instelling waar F. begin 2018 verblijft valt het de zorgverleners op dat hij veel aandacht begint te besteden aan zijn geloof. Hij bidt veel, leest de koran. Naar eigen zeggen om „tegenwicht” te bieden aan de „duivelaanbidders” die hij overal ziet. Ook de eerste man die hij op Bevrijdingsdag neersteekt bij een shishalounge zag F. als duivel, zegt hij vrijdag. Het mes heeft hij een week eerder gekocht om zichzelf te „beschermen”. Over de andere twee slachtoffers kan hij zich „niks meer herinneren.” Nadat F. het derde slachtoffer in zijn keel heeft gestoken, schiet de politie hem in zijn been. Hij hoopte doodgeschoten te worden, verklaart F. naderhand.

Had F. echt geen terroristisch motief? De rechter vraagt hem waarom hij dan tijdens afgeluisterde gesprekken in de gevangenis radicale uitspraken deed. Zo zei hij dat hij zijn slachtoffers had „afgeslacht” en „jihad wil gaan voeren”. „Omdat ik nog ziek was”, antwoordt F. steevast. Ingeschakelde deskundigen op het gebied van jihadisme verklaren dat er bij F. sprake is van „extremistisch denken”, maar dat hij niet bereid is om de „democratie te ontwrichten.”

Een psycholoog en psychiater spreken aan het eind van de middag over een „sterk psychotisch beeld” en adviseren de rechter tbs met dwangverpleging op te leggen. F. heeft de zaal dan al twee uur verlaten vanwege zijn vermoeidheid. Komende maandag en vrijdag wordt de zaak vervolgd, dan volgt ook de strafeis. Op 12 juli doet de rechter uitspraak.