De marketeer die een romanpersonage werd

Literatuur De ambtenaar citymarketing uit de roman Grand Hotel Europa deed Gretha Pama aan iemand denken.

Illustratie Tjarko van der Pol

In de roman Grand Hotel Europa van Ilja Leonard Pfeijffer komt een Amsterdamse ambtenaar citymarketing voor: Tjalko van Tiggelen. Op pagina 305 verzucht hij over de Nutellawinkels die de binnenstad overspoelen: „Wij hebben eigenlijk geen instrumenten in handen om daar iets aan te doen – gesteld al dat de wil er zou zijn, want u moet ook niet vergeten dat er veel geld wordt verdiend met die smeerboel.”

De citymarketeer uit het boek bestaat echt, alleen zijn voornaam is anders: Conrad van Tiggelen is directeur branding en strategie bij Holland Marketing. Onder een door Tjarko van der Pol gemaakte tekening van een bus vol buitenlandse toeristen legde hij twee jaar geleden in NRC uit dat „zestien miljoen toeristen niet allemáál naar Amsterdam kunnen”. Tjarko van der Pol en Conrad van Tiggelen: samen belandden ze als Tjalko van Tiggelen in Pfeijffers roman over massatoerisme.

Holland Marketing, stond in het artikel in de krant, heeft tegenwoordig ‘verhaallijnen’: steden met een gemeenschappelijk thema worden aan elkaar gekoppeld, om zo toeristen beter te spreiden over het land. De eerste verhaallijn, ‘Van Gogh’, dateert van 2015. Buitenlandse bezoekers werden er toen op geattendeerd dat Van Gogh niet alleen te zien was in overvol Amsterdam, maar ook in Gelderland (Kröller-Müller) en Brabant, waar hij opgroeide. In 2017 had je het De Stijljaar: 19 tentoonstellingen in totaal, door Holland Marketing uitgenodigde buitenlandse journalisten maakten kennis met steden als Amersfoort („only a 34-minute trainride from Amsterdam”), Harderwijk en Drachten.

In Grand Hotel Europa vertelt Tjalko van Tiggelen, de fictieve ambtenaar, welk probleem hij wél heeft weten aan te pakken. Dankzij „een waaier aan verhaallijnen” doet Amsterdam nu aan toeristenspreiding. „Onze eerste verhaallijn was Van Gogh”, daardoor werd de bezoeker „met zachte hand Amsterdam uit geleid.”

Deze week maakten Ilja Leonard Pfeijffer en Conrad van Tiggelen kennis met elkaar. Holland Marketing had de schrijver uitgenodigd op hun jaarcongres in Almere, om voor te lezen uit het boek. „Tjalko is fictief”, was diens eerste reactie op het nieuws dat „de echte Tjalko” in de zaal zat: „Ik heb me gebaseerd op artikelen, daar een mix van gemaakt en die overgoten met een saus van fantasie.” Tegelijk was hij „zeer vereerd” met het Instagramaccount dat Conrad van Tiggelen heeft opgezet namens zijn alter ego: travelwithtjalko laat foto’s zien van overvolle toeristische trekpleisters („so you can skip them”). In Van Tiggelens exemplaar van Grand Hotel Europa staat nu een handgeschreven opdracht: „Voor de echte Tjalko, bron van inspiratie.”

Wat de saus van fantasie betreft: Tjalko van Tiggelen stelt in het boek een verhaallijn voor over Rien Poortvliet: „Die kabouters zijn wereldberoemd, daar moet u zich niet in vergissen. Tegelijkertijd ben ik aan het kijken of we ook iets kunnen met ANWB-paddenstoelen in het kader van dit kabouterverhaal. En daarmee heb je dan gelijk de link naar de natuurgebieden.” Die verhaallijn heeft Holland Marketing in het echte leven nog niet overwogen.