Opinie

    • Christiaan Weijts

Burgerschapsles

Christiaan Weijts

Erg vaak zul je dit niet zien in de Haagse rechtbank: tientallen scholieren met hoofddoeken in alle kleuren, in de wachtruimte bij de bestuursrechter. En ze blijven binnenstromen, die groepen, vrijwel uitsluitend meisjes. Het zijn leerlingen van het Cornelius Haga Lyceum, dat een kort geding tegen de staat aanspande om publicatie van een inspectierapport te blokkeren.

„Meneer, wilt u niet fotograferen”, vermaant een bode. De meisjes beginnen collectief te zingen, de schoolreisjessfeer is compleet. De man die de menigte filmt met z’n mobieltje draagt een toga. Het is de advocaat namens de school.

Wouter Pors is zo’n raadsman die de theatrale kanten van zijn vak niet veronachtzaamt: schokschouderend grinniken als de advocaat namens de Onderwijsinspectie iets zegt, joviale grapjes richting de voorzitter („deze leerlingen krijgen vandaag een lesje burgerschap”), felle gebarenexpressie. De talkshows hebben er een puike gast bij.

Hoe verder de zitting vordert, hoe meer ik me afvraag of we hier niet inderdaad naar een slim geregisseerd toneelstuk kijken. Het is al ongekend dat een school een inspectierapport via de rechter wil tegenhouden, en in dit geval ook nog eentje waarvan via NRC en de Volkskrant al duidelijk werd dat het de school nu juist vríjpleit van eerdere zware salafismebeschuldigingen door de AIVD. Voorspelbare mediawet: de inhoud van dat rapport is nu veel luider van alle daken geschreeuwd dan wanneer het gewoon was gepubliceerd. Eerste akte geslaagd.

Deze rechtbank is het decor voor de tweede. Met de massale opkomst van de leerlingen als figuranten. Kern in de zitting is het verwijt van de Onderwijsinspectie dat de school tekortschiet in het bevorderen van actief burgerschap. Door te „flirten met omstreden contacten” lopen leerlingen zelfs risico’s.

Volgens Pors gaat de inspectie hiermee haar boekje te buiten. Die zou geen eigen opvattingen over de invulling van die burgerschapslessen moeten hebben. Apart. Stel, je sticht een school die het voorbeeldig burgerschap vindt om de burgemeester een „domme gans” te noemen, de AIVD toe te blaffen eens met „tyfusbewijzen” te komen, zoals directeur Söner Atasoy eerder zei. Stel dat je die mentaliteit uitbouwt tot een compleet lesprogramma. Zou de inspectie dan alleen maar mogen aanvinken: burgerschapslessen? Check.

Natuurlijk toets je de invulling, en al helemaal, zo betoogt de Inspectie in de rechtbank, „bij leerlingen die van huis uit minder meekrijgen over homorechten en antisemitisme”. Onmiddellijk een koor van afkeuring vanuit de zaal, zoals telkens bij dergelijke opmerkingen.

Regisseur Atasoy zit tevreden vooraan. Zijn leerlingen weten dat je overheidsinstituties als Onderwijsinspectie en AIVD moet wantrouwen en onophoudelijk moet blijven bevechten. Als dat hun beeld is van actief burgerschap, belooft dat nog wat voor als ze groot zijn.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.