Bouwers krijgen ‘warm welkom’

vastgoed De gemeenteraad staat bevoegdheden af aan het college om de woningbouw te versnellen. De markt krijgt ruimte voor ongevraagde plannen.

Het initiatief voor bebouwing aan de Parkhaven, naast het Park waarin ook de Euromast staat, komt uit de markt.
Het initiatief voor bebouwing aan de Parkhaven, naast het Park waarin ook de Euromast staat, komt uit de markt. Foto Jordy Rietbroek

Ongevraagde plannen van projectontwikkelaars voor woningbouw krijgen meer kansen in Rotterdam. De gemeenteraad gaat akkoord met het voorstel van bouwwethouder Bas Kurvers om initiatieven uit de markt, zoals onlangs voor woontorens aan de rand van het Park bij de Euromast, te kunnen honoreren.

De huidige regels staan de stad niet toe om in te gaan op deze ‘unsolicited proposals’, zoals ze in het ontwikkelaarsjargon heten. De gemeente is verplicht om voor plekken waar woningen of andere bouwprojecten moeten komen door middel van een openbare inschrijving meerdere partijen de kans te bieden plannen in te dienen. Dit schrikt de markt af om zelf met ideeën naar voren te stappen. Het risico dat een concurrent het idee vervolgens mag uitvoeren, is te groot.

Het Park is wel/geen woongebied

In de gemeenteraad is voldoende steun voor het voorstel van de wethouder, zo bleek vorige week bij de behandeling. Kurvers kreeg zelfs een ondersteunende motie (van VVD en CU/SGP) voor een ‘warm welkom voor ongevraagde plannen’, die hij van harte kon omarmen: „Dit is precies wat we willen.” Ook kon hij leven met de oproep in een motie (van de PvdA) om deze werkwijze na drie jaar te evalueren.

„We gaan iets doen wat we in deze stad nog nooit hebben gedaan. In de oude situatie zeiden we: dank voor uw initiatief, maar we slaan het dood en zetten het in een tender. Dat willen we niet meer, we willen een stad zijn die openstaat voor creativiteit en initiatief. Maar we weten ook nog niet precies hoe het gaat werken”, aldus Kurvers.

Meer bevoegdheid

Ook gaat de wethouder de condities en voorwaarden voor ongevraagde plannen op aandrang van de raad nog iets preciezer omschrijven, zodat markt én gemeente vooraf weten waar ze aan toe zijn. Uitgangspunt daarbij blijft dat de gemeenteraad het laatste woord houdt.

Niettemin is het voorstel om ongevraagde bouwplannen in behandeling te kunnen nemen onderdeel van een breder plan van wethouder Kurvers om meer bevoegdheden over te hevelen van de gemeenteraad naar het college. Doel hiervan is om gezien de grote bouwopgave die Rotterdam zich heeft gesteld – 18.000 woningen tot 2022, 40.000 op langere termijn – besluiten hierover te versimpelen en te versnellen. Herziening van het gronduitgiftebeleid was al aangekondigd bij het ‘bouwakkoord’ dat de gemeente eind vorig jaar met projectontwikkelaars en woningcorporaties afsloot.

Nu is het nog zo dat de wethouder in het kader van de grondexploitatie zelf mag beslissen bij bouwprojecten van maximaal 25 woningen, 2.500 vierkante meter bedrijfsruimte en/of een waarde van een half miljoen euro. Daarboven moet het langs de gemeenteraad. Kurvers wil zijn bevoegdheid oprekken tot maximaal 120 woningen, 5.000 vierkante meter en 1 miljoen euro. Ook wil hij meer mogelijkheden om bouwers aan te wijzen zonder tijdrovende selectieprocedure te houden.

Bij de oppositie stuitte dit voornemen op grote weerstand. ‘Politieke zelfcastratie’, noemde DENK-voorman Stefan van Baarle het bij de behandeling in de commissie, eind mei. „Waarom zouden wij als raad onze invloed uit handen moeten geven het deze wethouder vrij spel moeten geven?” Ercan Büyükçifci van NIDA wees erop dat democratische besluitvorming nooit als ‘belemmering’ opgevoerd zou moeten worden.

Informeer de raad

Maar ook de coalitiepartijen hadden aarzelingen bij een al te zelfstandige rol voor het college in besluiten over grondexploitatie. Daarom werd op initiatief van Jan-Willem Verheij (VVD) met instemming van de wethouder een bepaling toegevoegd: het college informeert de raad over de besluiten die het neemt, waarna de raad dat ofwel laat passeren, ofwel de besluitvorming binnen een bepaalde termijn alsnog naar zich toetrekt. „Dat is een pragmatische werkwijze waarmee we de snelheid die gewenst is om die 18.000 woningen te realiseren voor elkaar krijgen zonder dat we als gemeenteraad invloed inleveren.”

Verheij pleitte er daarnaast voor om bij de toewijzing van bouwprojecten altijd dezelfde volgorde te hanteren: eerst een inhoudelijke discussie over wat de gemeente wil met een stuk grond en dat vastleggen in een bestemmingsplan, en pas daarna een besluit nemen over de exploitatie. Nu komt het nog te vaak voor dat de raad niet vrij is in de vaststelling van een bestemmingsplan omdat de exploitatie al is vergeven, aldus de VVD’er. De wethouder deed de toezegging de raad in een brief te informeren wat de (juridische) mogelijkheden hiertoe zijn.

Omdat de wethouder aan de wensen van de coalitiepartijen tegemoetkwam, tekende zich tijdens de raadsvergadering vorige week een meerderheid af voor zijn voorstel. De stemming is op 27 juni.