Zeker 200 projecten getroffen door ‘stikstofuitspraak’

Uitstoot Stikstof De lijst met projecten die zijn getroffen door de ‘stikstofuitspraak’ is lang. Het zijn er nu al 200, maar de lijst is nog niet compleet.

De Raad van State oordeelde dat bedrijven in Nederland pas mogen bouwen als ze een stikstofplan hebben.
De Raad van State oordeelde dat bedrijven in Nederland pas mogen bouwen als ze een stikstofplan hebben. Foto iStock

Windparken, hoogspanningsnetwerken, uitbreidingen van wegen en dijkversterkingen. De lijst met projecten die ‘getroffen’ worden door de recente ‘stikstofuitspraak’ van de Raad van State is omvangrijk. Zo’n tweehonderd grote projecten zijn het er al, volgens de brief die minister Carola Schouten (Natuur, ChristenUnie) woensdagavond naar de Tweede Kamer stuurde.

Lees ook de column van Tom-Jan Meeus: Als Den Haag vreest dat het land stilvalt

De Raad van State oordeelde dat bedrijven in Nederland pas mogen bouwen als ze een stikstofplan hebben. Daarop inventariseerden verschillende ministeries en provincies wat de gevolgen zijn van de uitspraak. Ze kwamen met een opsomming op hoofdlijnen, zonder te specificeren om welke projecten het precies gaat.

Duidelijk is dat de streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS) betrekking heeft op uiteenlopende grotere projecten nabij Natura 2000- gebieden. Vorige week werd al duidelijk dat de realisatie van Lelystad Airport de geplande opening van volgend jaar april mogelijk niet haalt. Daarnaast staat bijvoorbeeld ook de omstreden verbreding van de A27 bij Utrecht, door Amelisweerd, op losse schroeven. Net als een bedrijvenpark bij Moerdijk.

Lees ook: Coalitie splijt over aanpak stikstof

De inventarisatie van Schouten is verre van compleet. Het is volgens de minister „ingewikkeld” om precies in beeld te krijgen welke consequenties de uitspraak heeft.

Het besluit van de Raad van State wil bovendien niet zeggen dat al deze projecten niet door kunnen gaan, zegt advocaat Franca Damen. Overheden zouden bijvoorbeeld terug kunnen vallen op het systeem dat voor de invoering van PAS werd gebruik. Daarbij kan een bedrijf dat stopt zijn rechten op stikstofuitstoot verkopen om de uitbreiding van een ander bedrijf mogelijk te maken.

Een andere mogelijkheid is om maatregelen te treffen die ervoor zorgen dat een project Natura 2000-gebieden niet aantast. Maar de effectiviteit daarvan moet wetenschappelijk zijn vastgesteld.

Voor grote en belangrijke projecten kan de zogeheten ADC-toets een oplossing zijn. In dat geval moet er geen alternatief zijn (A), er moet een dwingende reden van groot openbaar belang zijn (D) en tot slot moeten er (C) compenserende maatregelen worden genomen voor die extra stikstofuitstoot. Van een dwingende reden van groot openbaar belang is echter niet zo snel sprake, zegt Damen.

Lees ook: Mogelijk tientallen projecten onzeker door RvS-uitspraak over stikstof

In de veehouderij werden tot nu toe de meeste vergunningen vernietigd door de Raad van State: zo’n 140 stuks. Het is niet zeker dat de bouw van al deze stallen niet doorgaat. PAS maakte het eenvoudig om vergunningen te verlenen, maar provincies kunnen straks mogelijk per bedrijf afwegen of er nog ‘stikstofruimte’ is.

Daarnaast mogen koeien van honderden bedrijven bij Natura 2000-gebieden nu niet meer zomaar de wei in: ook daarbij komt stikstof vrij. Onder PAS mocht beweiden nog zonder vergunning, maar die mogelijkheid is van tafel. Nog voor de zomer wil Schouten hiervoor een oplossing.