Politici op hun hoede na moord op Jo Cox

Verenigd Koninkrijk Het bedreigen van politici is terug van weggeweest in het VK. Vooral de Brexit blijkt aanleiding voor intimidatie en soms geweld.

Jo Cox
Jo Cox Foto Yui Mok / Press Association / Reuters

In een ander politiek tijdperk zouden de milkshakes die Nigel Farage en andere Britse politici de afgelopen maanden over zich heen kregen, gezien worden als wat ze feitelijk zijn: klodders melk en roomijs. Maar de Britse politiek verkeert niet in een fase van onschuld. Drie jaar geleden werd Labour-politicus Jo Cox op straat vermoord door een man met psychische problemen en banden met extreem-rechtse organisaties. Sindsdien staat de Britse politiek op scherp.

Wéér op scherp. In de jaren 70 en 80 waren Britse volksvertegenwoordigers ook al beducht voor geweld. Toen was men bang voor de aanslagen van de IRA. In 1979 werd Airey Neave, een naaste adviseur van Margaret Thatcher, vlak voor het Paleis van Westminster vermoord toen een bom onder zijn auto ontplofte. In 1984 werd Lagerhuislid Anthony Berry gedood toen de IRA het Grand Hotel in Brighton opblies, waar op dat moment de Tories hun partijcongres hielden. Ook Lagerhuisleden Ian Gow en Robert Bradford werden door de IRA vermoord.

Lees ook dit interview met Sebastian Striegel: ‘Neonazi’s bedreigen ook mijn gezin’

Met de vrede in Noord-Ierland daalde rust neer over Westminster. Tot de moord op Jo Cox. De consternatie was vorige maand dan ook groot toen nog een extreem-rechtse man werd veroordeeld tot levenslang, omdat hij van plan was een Labour-politicus te doden. De 23-jarige Jack Renshaw had al een mes (48 centimeter lang) gekocht om in te steken op Rosie Cooper. Renshaw – die deel uitmaakt van National Action, een verboden extreem-rechtse organisatie – wilde de politicus doden om zich vervolgens door agenten te laten doodschieten – suicide by cop. De politie werd getipt door een informant die aanwezig was in een pub in de plaats Warrington waar Renshaw zijn plannen besprak.

Het aantal verwensingen, doodsbedreigingen en verkrachtingsfantasieën neemt toe als ze stevige meningen verkondigen over de Brexit, merken Britse politici. In februari zei Anna Soubry, destijds van de Tories, in een interview met NRC dat zij kogelbrieven ontvangt. Soubry toen: „Dit soort vitriool heeft niks te maken met ons vertrek uit de EU. Dit is hoe extremisten handelen. Ze klampen zich vast aan alles wat hun verhaallijn dient.”

Lees ook: Geweld door extreem-rechts breidt zich uit

De Londense politie zegt dat ze bedreigingen serieus neemt. De beveiliging rondom het parlement is de afgelopen tijd opgevoerd. Dat heeft ook te maken met de aanslag van maart 2017. Toen trachtte Khalid Masood het parlement binnen te dringen. De man werd door de lijfwachten van de toenmalige minister van Defensie doodgeschoten. Bij de aanslag stierven vier burgers en een agent. De politie ontdekte later Whatsapp-berichtjes van de dader waarin hij zei tot jihad te zijn overgegaan in reactie op de westerse militaire inmenging in het Midden-Oosten.

De man die zijn banaan-karamel milkshake over het pak van Farage kwakte, verscheen deze maand voor de rechter. Zijn baan bij Sky is hij kwijt. Hij erkende schuld (mishandeling) en werd veroordeeld tot een taakstraf van 150 uur.

Correctie (21 juni 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond een verkeerde foto. Hierboven is dat aangepast.