Jarig: club voor ‘fans’ van de haven

Vereniging De Havenvereniging in Rotterdam is tachtig jaar. De meeste leden werken in de haven, maar dat hoeft niet. De laatste jaren neemt het aantal leden weer toe.

De Havenvereniging, die dit jaar jarig is, heeft tegen de 2.000 leden. Dat zijn niet alleen mensen die werken in de haven, ook mensen die ‘gewoon’ van schepen houden, zoals ss Rotterdam.
De Havenvereniging, die dit jaar jarig is, heeft tegen de 2.000 leden. Dat zijn niet alleen mensen die werken in de haven, ook mensen die ‘gewoon’ van schepen houden, zoals ss Rotterdam. Foto Havenvereniging

Als kind was hij altijd al bezig met water en bootjes. Zijn vader nam hem regelmatig mee met de Spido. Hij werd lid van de zeeverkenners De Argonauten aan de Bergse Plas en toen hij eenmaal zijn vaarpapieren had schafte hij zijn eigen motorboot aan. Maar nee, zijn loopbaan zocht hij niet op of om het water. Het werd iets met metaal en techniek.

Toch was Erik van Zwieten afgelopen donderdag op het jubileumfeest van de Havenvereniging. Met zo’n 1.800 leden is dat een van de grootste verenigingen van Rotterdam. Velen zijn lid omdat ze professioneel met scheepvaart of goederenoverslag te maken hebben. Maar er zijn er ook die zich zoals Van Zwieten hebben aangesloten omdat ze nu eenmaal fan van de haven zijn.

Dat geldt ook voor Reinoud en Iris Rijntjes. Al moet worden gezegd dat Reinoud halverwege de jaren zeventig lid werd toen hij bij Pakhoed kwam te werken. Hij sleepte zijn vader Henk Rijntjes mee, die voor het Rotterdamse aannemingsbedrijf Voormolen werkte en een fervent netwerker was. Jongere zus Iris weet niet beter of dat zij de haven „van huis uit heeft meegekregen”. Ook zij heeft er verder geen professionele banden mee.

Rolstoel

Broer en zus Rijntjes waren van de week eveneens onder de ongeveer 260 gasten op het SS Rotterdam, waar de Havenvereniging haar tachtigste verjaardag vierde met een diner, lezingen en vermaak. Ze gingen samen met Van Zwieten, zoals ze vroeger gezamenlijk de oudejaarsbijeenkomsten bezochten. Nu waren ze er ook om Van Zwieten te begeleiden, want sinds hij werd getroffen door een herseninfarct, zit hij in een rolstoel. Zijn handicap heeft zijn betrokkenheid bij niet verminderd: in het verzorgingstehuis schuimt hij dagelijks de websites af om de ontwikkelingen in de haven, de zeevaart en de binnenvaart op de voet te volgen.

De Havenvereniging werd in 1939 opgericht door een aantal prominente mannen uit het havenbedrijfsleven. Ze formuleerden de doelstelling om de „problemen van de haven te bestuderen en kennis van de haven te bevorderen”. Met name dat laatste is nog steeds een belangrijk streven, zegt secretaris Robert Tieman. „Waarbij we het vooral belangrijk vinden om de bekendheid niet alleen in de eigen cirkel te vergroten, maar ook daarbuiten.”

Hoeveel supporters er zijn naast de professionals, is Tieman niet bekend. Wel weet hij dat na een aantal jaren van dalende ledenaantallen de vereniging weer groeiende is. Speciale evenementen trekken weer meer publiek, zoals de Quick Port Scan (waarbij nieuwkomers de haven in vogelvlucht krijgen te zien), de Havencollege tour (dit jaar met Shell-topvrouw Marjan van Loon) en de Dag van de Haven. De oprichting ruim tien jaar geleden van de Jong Havenvereniging (tegen de vijfhonderd leden tot 35 jaar) heeft de nodige verjonging opgeleverd.

Daarnaast zijn er de traditionele activiteiten zoals de borrels, de barbeques, de bedrijfsbezoeken en de reisjes. Iris Rijntjes is er regelmatig te vinden. Vorig jaar nog is ze mee geweest met een vaartocht naar Hull. „Al moet ik bekennen dat dat meer was om een leuk weekendje weg te zijn dan uit interesse voor de haven van Hull.”

Serieuzer

Vanouds de meest bezochte activiteit is de eindejaarsbijeenkomst, het jaarlijks hoogtepunt nu alweer een aantal jaren in het Nieuwe Luxor. Reinoud Rijntjes kan zich de edities van vroeger nog herinneren, in de Burgerzaal van het stadhuis. „Die waren heel anders dan nu. De burgemeester of de wethouder zei even iets over de tonnages van dat jaar, maar dat was meestal niet zo spannend, eigenlijk elk jaar hetzelfde liedje: Rotterdam was de grootste haven van de wereld en weer een stukje gegroeid. Iedereen zat te wachten op de jenever en de appelflappen die daarna kwamen.”

Sinds de oudejaarsbijeenkomst niet meer tussen kerst en oudjaar plaatsvindt, maar als ‘Dag van de Haven’ een paar weken naar voren is gehaald, is ook het karakter veranderd, vinden de Rijntjes, die elk jaar trouw gaan. Het is serieuzer nu, met de nadruk op het officiële gedeelte met het filmisch jaarverslag en de speeches en presentaties van de havenwethouder, de directeur van het Havenbedrijf en natuurlijk de voorzitter van de Havenvereniging. „Ik ga er vooral heen om oude bekenden tegen de komen, al worden dat er steeds minder. Het valt me wel op dat er steeds meer jongelui komen, en ook vrouwen; dat was vroeger nauwelijks het geval”, zegt Reinoud.

„Ik ga ook voor de contacten, dat netwerken zullen we van onze vader hebben geërfd”, vult Iris aan. „Maar ik ben wel degelijk ook geïnteresseerd in hoe het de haven is vergaan in het afgelopen jaar.”

Door zijn ziekte is Erik van Zwieten lang niet in staat geweest om bij bijeenkomsten van de Havenvereniging aanwezig te zijn. Maar toen hij hoorde dat het tachtigjarig jubileum werd gevierd, wilde hij daar per se bij zijn, en is hij is daar speciaal weer lid voor geworden. En hij was er, in stijl: niet in het trainingskloffie dat hij dagelijks tijdens zijn revalidatie in het verzorgingstehuis draagt, maar in een speciaal voor de gelegenheid aangemeten kostuum.