Hier woonde de alleenstaande Gijs

Bermmonument Een beeld van steen herdenkt de onfortuinlijke ontmoeting van een gans met een onoplettende passant.

Het bermmonument voor Gijs.
Het bermmonument voor Gijs. Foto Jasper Enklaar

Een fotolijst tegen een boom, een tuiltje plastic bloemen in de berm, sinds een jaar of tien, vijftien duiken er steeds meer bermmonumenten op. Het zijn vaak bescheiden gedenkplekken langs de weg, voor een geliefde die ruw en onverwacht uit het leven is weggerukt. Het particulier rouwbetoon in de openbare ruimte maant de passant tot voorzichtigheid – oei, hier is iets heel erg mis gegaan. Aan de andere kant: zo’n monument (waar plaatselijk nogal wisselende regels voor gelden) kan ook je aandacht afleiden en daarmee juist voor verkeersonveilige situaties zorgen.

De Kanaaldijk West in Breukelen wordt vooral door fietsers gebruikt. Fietsforenzen tussen Utrecht en Amsterdam en scholieren nemen de dijk langs het Amsterdam-Rijnkanaal omdat het zo’n verkeersluwe route is. Slechts zo nu en dan komt er toch een sluiproutende auto langs. En dan kan het misgaan. Want halverwege Maarssen en Breukelen staat er sinds een week een bermmonument. In de groenstrook tussen kanaal en weg staat een klein standbeeld. Een beeld van een gans, van beton, klei of ander steenachtig materiaal. Een bermmonument voor een gans.

Inderdaad verbleef op deze plek sinds jaar en dag een prachtige nijlgans, hoog op de poten, verschillende tinten bruin en met zo’n kenmerkende donkere vlek rond het oog. Terwijl andere ganzen in V-formatie hoog overvlogen, verkoos deze gans steevast zijn stek langs het kanaal. Maar het ging mis in de nacht van 22 op 23 mei, begrijp ik uit het briefje dat bij het standbeeld ligt.

‘Hier woonde Gijs de Gans. Gijs was single omdat hij een beetje een rare vogel was. Afgelopen winter heeft hij het wel een paar weken geprobeerd met een fraai vrouwtje. Maar na een paar weken liet ze hem alweer in de steek. Gijs kwam nooit op de A2, hij gaf de voorkeur aan deze 30 km weg. Veel veiliger voor hem, kon hij lekker parmantig rondstappen en voorbijrijdende fietsers vernietigend aankijken. Dat kon hij als de beste… Tot die nacht van 22 op 23 mei, toen trof Gijs een niet zo oplettende verkeersdeelnemer. En hij is hier, in zijn eigen huis, doodgereden. We gaan je missen, Gijs!”

Nog geen week na de onfortuinlijke ontmoeting van Gijs met een passant op de Kanaaldijk staat er een monument. Het is niet het kenmerkende profiel van een nijlgans, maar het is toch een mooi gebaar, gedaan door een onbekende. (Misschien de schuldbewuste dader zelf?).

Bermmonumenten zijn gewoonlijk slechts een gedenkteken, geen grafmarkering. De omgewoelde grond onder het monumentje doet hier iets anders vermoeden.