Ambtelijk Den Haag vreest dat het hele land stilvalt en Wilders hekelt de MH17-rechter

De Haagse Stemming Met Carola Schouten, Geert Wilders en Hugo de Jonge. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Een oordeel van de Raad van State houdt heel Den Haag in zijn greep. Werkgeversvoorman Hans de Boer raakt maar niet uitgepraat over Ruttes uitspraken over loonstijgingen. En Hugo de Jonge lanceert zijn zoveelste campagne.

PAS OP DE PLAATS: Een wiebelige Jengatoren waaruit het onderste blokje is weggetrokken, zo kun je het stikstofbesluit van de Raad van State omschrijven. Jarenlang liet de overheid extra hoeveelheden vervuilende stikstof toe, als de uitstoter maar beloofde die in de toekomst te compenseren. Dat Programma Aanpak Stikstof, of PAS, was de zoveelste truc om de Nederlandse veehouderij op peil te houden. Maar sinds de Raad oordeelde dat élke activiteit die stikstof uitstoot daarvoor direct moet compenseren, ligt het hele systeem op zijn gat - en niet alleen de landbouw. Tientallen bouwprojecten en nieuwe wegen staan op de tocht. Vliegveld Lelystad is nóg onzekerder geworden. De Grand Prix in Zandvoort zou wel eens kunnen sneuvelen. “Het land dreigt stil te vallen”, vertelde een ambtenaar aan Tom-Jan Meeus. Vandaag komt de Rekenkamer met een kritisch rapport over de veestapel, vlak voordat de Tweede Kamer met drie ministers (Schouten, Van Nieuwenhuizen en Ollongren) in debat gaat over leven na het PAS. Perfecte timing. Durft iemand het taboe op een kleinere veestapel te slechten?

Pas op de plaats II: Landbouwcrises kennen ze inmiddels wel op LNV: zie de mestfraude, de fosfaatuitstoot, de pulsvisserij. Maar deze is anders, hoor je op het Binnenhof. Tot nu toe lieten de coalitiepartijen landbouw over aan hun landbouwwoordvoerders, die hun eigen ideeën konden doordrukken. Dat betekende bij VVD en CDA: nóóit tornen aan de veehouderij. Maar nu, hoorden we van een anoniem Kamerlid, beginnen hele fracties zich ermee te bemoeien. “Oké, vraag je dan: je wil de veehouderij beschermen. Dus wil je Lelystad dichthouden of snelwegen schrappen?”

TE LAND, TER ZEE EN IN DE LUCHT: En ook elders sneuvelen taboes. Vorige week wist VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff het rekeningrijden al met een slimme twist op de agenda te zetten: “Je moet een manier vinden om ook elektrische rijders netjes hun fair share te laten betalen.” Woensdag bleek in de marge van een debat met minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) nergens aan wil beginnen zolang niets nieuws is afgesproken. Maar, weten ingewijden, binnen de coalitie wordt erover doorgepraat. Menno Snel (Financiën, D66), eerder deze week nog in de problemen om zijn rol in de toeslagenaffaire, weet op een ander dossier ook van doorpakken. Hij wil op Europees niveau gaan pleiten voor een kerosinebelasting, zegt hij vandaag in NRC. Sinds de jaren 40 betalen luchtvaartmaatschappijen geen cent belasting voor hun brandstof. Wat Snel betreft, is dat privilege in tijden van klimaatverandering straks voorbij.

BOEK-HOUDING: We hebben de namen. Gisteren presenteerde het Joint Investigation Team (JIT) de namen van de vier mannen - drie Russen en een Oekraïener - die het OM gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17 in 2014. De kans is klein dat ze ooit een straf zullen uitzitten. Dat Rusland zal meewerken aan het onderzoek en aan uitlevering van de verdachten is namelijk nogal onwaarschijnlijk. De opdracht van het proces wordt dan ook vooral het vinden van een antwoord op de vraag: wie gaf het bevel die Boek-raket te lanceren? De rechtszaak gaat in maart 2020 van start. Pikant detail: de voorzitter van de rechtbank die het proces gaat doen, is dezelfde rechter die eerder Geert Wilders veroordeelde in de minder-Marokkanenzaak (waarvan nu het hoger beroep speelt). “Mijn hemel die sukkel?” twitterde de PVV-leider.

BOTTE BOER: Als VNO-NCW-voorman Hans - “botte boer” - de Boer op één dag in drie kranten staat, weet je: bij de werkgeverslobby zijn ze er niet gerust op na Ruttes dreigende taal tegen grote bedrijven. In het AD zegt hij dat de premier “de verkeerde kant uitblaft”, in het FD luidt het dat Rutte “een verkeerde toon aansloeg”, en in De Telegraaf noemt hij hem “analytisch niet op zijn sterkst”. Rutte reageerde nog niet op de uitspraken van De Boer, maar liet wel weten dat hij bij Pauw in debat wil over zijn uitspraken met de CEO’s van grote bedrijven.

HELEMAAL HET EINDE: Een nieuwe dag, een nieuwe campagne van Hugo de Jonge (CDA). De plannetjesgekke minister van Volksgezondheid wil ongeneeslijk zieke mensen praktische tips geven om over euthanasie in gesprek te gaan met artsen en familie, vertelt hij in Trouw.

BUITEN HET BINNENHOF: Mark Rutte schoof vanochtend vroeg aan voor een Brussels ontbijt. Vanavond wacht een Brussels diner, waarbij het telefoonsignaal in de zaal is uitgeschakeld om lekken te voorkomen. “Dat was de vorige keer een groot succes”, aldus een diplomaat in het FD. Het draait allemaal om de verdeling van de Europese topposten voor de komende jaren, waarbij Rutte als een van de zes EU-brede verkenners is aangewezen. En de onenigheid daarover, ziet onze redacteur Stéphane Alonso, leidt tot een hoop Hollands gepolder.

PARTIJMELANGE: Niet alles leidt in Brussel tot zoveel onenigheid. 50Plus, dat met Toine Manders straks één zetel in het Europees Parlement heeft, heeft de knoop doorgehakt. De partij wordt lid van de christendemocratische familie, de EVP. Geen gemakkelijke keuze, voor een partij met behalve een prominente CDA’er (Martin van Rooijen) ook PvdA’ers (Jan Nagel en Corrie van den Brenk) en VVD’ers (Henk Krol en Manders zelf) in de rangen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Dat doe ik nooit meer om elf uur ’s ochtends.”

Minister Koolmees antwoordt op vragen van de PVV hoe de taart en de champagne smaakten na het pensioenakkoord.

Aanvulling: Gisteren was hier al te lezen dat FVD-senator Henk Otten de voorzitter wordt van een Eerste Kamercommisse. Maar welke commissie dat is, ontbrak, en juist die is niet onbelangrijk: financiën.