Al jaren verdwijnen in Duitsland honderden Vietnamese kinderen

Afgelopen zeven jaar verdwenen 474 Vietnamese kinderen. Mogelijk is er sprake van mensenhandel en moderne slavernij.

Vluchtelingenkinderen in Berlijn. Vietnamese kinderen worden slachtoffer van smokkelbendes. Foto Jens Kalaene EPA
Vluchtelingenkinderen in Berlijn. Vietnamese kinderen worden slachtoffer van smokkelbendes. Foto Jens Kalaene EPA

In de Duitse deelstaat Berlijn zijn sinds 2012 474 Vietnamese kinderen bij de politie als vermist aangemeld. In de deelstaat Brandenburg worden momenteel 32 Vietnamese kinderen vermist. Het gaat om minderjarigen die vaak illegaal in Duitsland verbleven en vanuit Polen het land werden binnengesmokkeld. Ze verdwenen vanuit hun jeugdinstellingen met onbekende bestemming.

Dat blijkt uit onderzoek van het Duitse RBB, de publieke omroep van voornoemde deelstaten. RBB werkte voor dit verhaal samen met het internationale collectief Lost in Europe – waar ook NRC deel van uitmaakt.

Volgens RBB weet de Berlijnse politie wel waar de kinderen vandaan komen: „Goed georganiseerde mensensmokkelbendes brengen de jongeren naar Duitsland .” Een populaire route loopt via Moskou, Polen en de Baltische staten naar West-Europa. Het Dong Xuan Centrum in Berlijn, een terrein met markthallen, restaurants en nagelstudio’s, wordt door Poolse en Duitse onderzoekers als hub aangemerkt, een logistiek centrum voor de Vietnamese smokkelmaffia.

Op die route geldt Warschau als knooppunt van de mensenhandel, die zich uitstrekt over verschillende continenten. „Ja, we hebben het over mensenhandel en moderne slavernij”, zegt aanklager Michal Smetowski, uit het Poolse Poznań tegen RBB. Smokkelaars vragen tien- tot vijftienduizend euro voor het smokkelen van één iemand van Vietnam naar Europa. Veel jongeren worden gedwongen te werk gesteld in onder andere nagelstudio’s om dat bedrag te betalen.

Uitgehongerd en verkracht

De verhalen zijn schrijnend. In het onderzoek van RBB komt een jonge Vietnamees aan het woord, die zijn verhaal doet tijdens een rechtszaak tegen een internationale smokkelbende in Poznań. In zijn dorp in Vietnam werd hem werk aangeboden in Europa. Zijn oma stond haar huis af aan de smokkelaars om de overtocht te betalen. Toen hij instemde, werden zijn papieren afgenomen. Vervolgens werd hij geslagen, bedreigd en uitgehongerd. Wekenlang werd hij daarna opgesloten in een kamer in Polen, voordat hij op een pick-up naar Duitsland werd gezet.

De smokkelbende zou bijna 300 Vietnamezen naar Duitsland hebben gesmokkeld, inclusief veel minderjarigen: „Ze hebben mensen misleid, hun werk beloofd. Ze hebben hen onderweg uitgehongerd, onbetaald laten werken, ze geslagen en een meisje verkracht”, zegt Smetowski. „We gaan ervan uit dat ze mensen onderbrengen in massagesalons en bordelen.” De club zou onderdeel zijn van een „zeer professioneel en goed georganiseerd netwerk”.

Duitsland kent van oudsher een grote Vietnamese gemeenschap. Tijdens het communistische bewind in Noord-Vietnam (1945-1976) werden veel Vietnamezen te werk gesteld in Oost-Europese landen om de staatschuld in te lossen die Vietnam opbouwde bij onder meer Rusland en de voormalige DDR. Nadat in 1989 de muur viel, bleven de smokkelstructuren in stand.

Ook in Nederland verdwijnen regelmatig minderjarige Vietnamese illegalen. Uit onderzoek van het radioprogramma Argos in maart bleek dat in de afgelopen vijf jaar zeker zestig Vietnamese kinderen „met onbekende bestemming” verdwenen uit de beschermde opvang.