UNHCR: aantal ontheemden verdubbeld in twintig jaar

De VN-vluchtelingenorganisatie telde eind vorig jaar 70,8 miljoen mensen die zijn gevlucht voor oorlog of mensenrechtenschendingen.

Venezolanen willen de grens naar Ecuador over vanuit Colombia.
Venezolanen willen de grens naar Ecuador over vanuit Colombia. Foto Daniel Tapia/Reuters

De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR heeft sinds haar oprichting nog nooit zo veel vluchtelingen en ontheemden geteld als nu. Volgens de UNHCR waren er eind vorig jaar 70,8 miljoen mensen die zijn gevlucht voor conflict, geweld, vervolging of mensenrechtenschendingen. Dat is een verdubbeling ten opzichte van twintig jaar geleden en ruim 2,3 miljoen meer dan een jaar eerder.

De aantallen staan in het Global Trends-rapport dat de VN-vluchtelingenorganisatie ieder jaar uitbrengt. Volgens de UNHCR zijn de genoemde aantallen nog aan de lage kant, omdat de vluchtelingen uit Venezuela maar gedeeltelijk zijn meegerekend in het rapport. In totaal zouden er nu 4 miljoen Venezolanen op de vlucht zijn geslagen. Veel van hen zijn vertrokken naar buurlanden. In Europa gaan de meeste Venezolanen naar Spanje.

Lees ook deze NRC checkt: ‘Nog nooit zijn zo veel mensen gedwongen op de vlucht geweest’

Vijf landen

Van de 70,8 miljoen ontheemden die het UNHCR in 2018 telde, gaat het om 25,9 erkende vluchtelingen, 41,3 ontheemden die binnen eigen land op de vlucht zijn en 3,5 miljoen asielzoekers. Een groot deel van alle ontheemden komt uit vijf landen. 6,7 miljoen ontheemden komen uit Syrië, 2,7 miljoen uit Afghanistan, 2,3 miljoen uit Zuid-Soedan, 1,1 miljoen uit Myanmar en bijna een miljoen uit Somalië.

Turkije heeft de meeste vluchtelingen opgenomen: 3,7 miljoen. Daarna komen Pakistan, Oeganda en Soedan. In Europa heeft Duitsland de meeste vluchtelingen opgenomen, meer dan een miljoen. UNHCR-topman Filippo Grandi prijst bondskanselier Merkel daarom: „Duitsland heeft laten zien dat het de vluchtelingencrisis overwonnen heeft. Bondskanselier Merkel heeft daar misschien een hoge prijs voor betaald, maar de geschiedenis zal positief over haar oordelen.”

Meer mensen meegeteld

UNHCR telde ten tijde van haar oprichting na de Tweede Wereldoorlog in 1950 ongeveer twee miljoen vluchtelingen. Dat aantal liep op naar zo’n 45 miljoen in 2012. Sindsdien is de stijging hard gegaan, vooral door de oorlog in Syrië, maar ook door andere conflicten en oorlogen wereldwijd. Wel is het zo dat het UNHCR steeds meer mensen is gaan meetellen. Eerst werden alleen erkende vluchtelingen geteld, begin jaren negentig werden ook ontheemden die binnen hun eigen land op de vlucht zijn meegerekend. Sinds 2000 worden ook asielzoekers meegeteld.

Lees ook: Venezolaanse exodus maakt van Madrid een ‘klein Caracas’