Robyn

Foto Chantal Anderson

Robyn: ‘Op de dansvloer kan ik harten raken’

Dance De Zweedse popster Robyn drukte een groot stempel op de popmuziek in de afgelopen twintig jaar. Maar na wereldhits als ‘Dancing on my own’ bleef het acht jaar stil. Volgende week staat ze in de Amsterdamse AFAS live. Waar was Robyn?

Twee nachten waren bepalend voor de nieuwe weg die de Zweedse zangeres Robyn de afgelopen jaren is ingeslagen. De eerste vond plaats toen ze zeventien was en haar manager haar voor het eerst meenam naar een club in New York, waar het sterk in de gay en latino community geworteld housefeest ‘Body & Soul’ was. „Er kwamen mensen van allerlei pluimage samen, de muziek was soulful en melodieus, bijna spiritueel. Dat leidde ertoe dat ik clubmuziek verder ging onderzoeken toen ik ouder was.” De tweede keer was in de Berlijnse club Berghain, waar Robyn drie jaar geleden voor het eerst als dj optrad. „Levensveranderend”, zegt ze.

Hits als ‘Show me Love’ schoten Robin Miriam Carlsson (40) als tiener al de hitlijsten in. Robyn was in de jaren negentig een van de eerste blonde Europese vrouwen die r&b-nummers ging zingen. Ze dumpte haar management toen ze lang genoeg was gekneed naar de wetten van de popindustrie en werkte daarna met onder meer The Knife en Röyskopp. Ze scoorde grote internationale hits als ‘With Every Heart Beat’ (2005) en ‘Call your Girlfriend’ (2010). ‘Dancing On My Own’ (2010) maakte haar tot publiekslieveling bij een volgende generatie, omdat Lena Dunham het bitterzoete dance-anthem koos als lead voor haar hitserie Girls. Het is een typisch Robyn-nummer: melodieus, melancholisch en hartstochtelijk kwetsbaar, met een stevige beat, die de pijn van verlatenheid op een lege dansvloer invoelbaar maakt.

En toen bleef het acht jaar stil.

Robyn verloor in die jaren een dierbare vriend en mentor (Christian Falk) en haar grote liefde (regisseur Max Vitali) vertrok. Ze ging door een persoonlijke crisis, maar vond zichzelf en haar inspiratie terug op de dansvloer, vertelt ze aan de telefoon vanuit haar woonplaats in Zweden.

Dat leidde tot het album Honey, dat vorig jaar verscheen. Haar nieuwe muziek is duidelijk meer club-georiënteerd. „Vaak voelt het alsof popnummers zo’n vooropgezette structuur hebben. Dat maakte me claustrofobisch. Ik was meer geïnteresseerd in het repetitieve en trance-achtige van clubmuziek.”

De nummers op Honey zijn soberder, hebben minder lagen en een langere boog. „Toen ik begon met toeren was ik nog tiener”, vertelt ze, „en werkte ik fulltime. Maar clubmuziek is altijd onderdeel van mijn leven geweest. De ravecultuur beïnvloedde popmuziek in Europa en al kon ik er zelf geen deel van uitmaken, ik hoorde de muziek wel. Acts als Lil Louis en SNAP waren deel van mijn culturele referenties. In de afgelopen acht jaar heb ik die muziek herontdekt.”

Op Spotify heeft ze een gevarieerde lijst gemaakt met nummers die Honey hebben beïnvloed. „Ik begon in te zien dat sommige popnummers waarmee ik ben opgegroeid – Prince, Michael Jackson en Kate Bush – dezelfde repetitieve kwaliteit hadden als clubmuziek. Een repetitieve structuur maakt dat je jezelf kan verliezen in de muziek. Dat zit net zo goed in ‘Heroes’ van David Bowie.”

In de zomer van 2014 deed ze een paar dj-gigs samen met jeugdvriend Mr. Tophat. In 2016 had ze haar eerste publieke dj-ervaring met hem, in de Berghain. „Ik was superzenuwachtig. Maar het was heel bijzonder. Het voelde alsof ik op ieder moment in staat was om harten te raken, om geïnspireerd te raken.”

Ze ging clubben op Ibiza, in Los Angeles, Berlijn en in Stockholm om zichzelf bloot te stellen aan zoveel mogelijk „nieuwe invloeden”. Maar ze luisterde ook naar popmuziek die verbonden is aan disco, zoals Michael Jacksons oude demo’s.

‘Ik nam bewust een pauze. Maar ik dacht alleen niet dat die acht jaar zou duren’

In ‘Send to Robyn immediately’ hoor je de baslijn uit houseklassieker ‘French Kiss’ van Little Louis voorbijkomen. „Het is een nummer dat ik heb gemaakt met producer Kindness. Ik had het er vaak over dat ik het nummer wilde samplen. Toen had hij het zelf geprobeerd. Hij liet het me horen. ‘Dit is prachtig’, zei ik, kun je dit alsjeblieft naar me opsturen?’ Dat werd de titel: ‘Send to Robyn immediately’.”

Ja, het was een bewuste keuze om een pauze te nemen, zegt ze. „Ik dacht alleen niet dat het zo lang zou duren. Ik heb veel tijd alleen doorgebracht en demo’s gemaakt voordat ik mijn ideeën opstuurde naar andere mensen in 2016. De muziek was makkelijk om te schrijven en plezierig om te maken, maar ik moest veel nieuwe dingen leren.”

Voor dit album leerde ze zichzelf drumcomputers programmeren en muziek te schrijven met software. „Vroeger zat ik altijd met iemand in de studio. Ik wilde zien wat er gebeurde als ik dat alleen zou doen.” Zo kreeg ze haar autonomie terug. ‘Between Lines’ is haar poging tot het maken van een house-track.

Honey begon als polyritmische mix, maar werd steeds verder uitgekleed door haar „obsessie” met het nummer ‘XTC’ van dj Koze uit 2015, zegt ze. In dat nummer vraagt een vervormde stem: ‘Is a drug like the lie / And meditation the truth / Or am I missing something?’ Het raakte aan essentiële vragen waar ze zelf mee zat.

In 2010 begon ze met therapie om te verwerken wat sterrendom op jonge leeftijd met haar had gedaan. De laatste jaren werd de therapie intensiever. De coupe werd minder strak, haar schild kon ze laten zakken. Was die ellende een impuls voor haar creatieve proces? „Nee. Toen ik dit album maakte, voelde ik me niet geweldig en daardoor belandde ik in een kalmere fase van mijn leven. Dat gaf me ruimte voor reflectie. Maar het gaat erom dat je dieper durft te kijken en je bewust wordt van je emoties. Dat kan op veel manieren. Mensen die door lastige periodes gaan, worden soms gedwongen om emoties te onderzoeken. Maar dat kan ook met andere mensen naast je. Om je innerlijke gevoelsleven te verkennen hoef je niet geïsoleerd of neerslachtig te zijn.”

Robyn. AFAS Live, Amsterdam, 26/6.