Rapport Bellingcat identificeert separatisten die betrokken waren bij MH17

Via sociale media Bellingcat identificeert drie groepen separatisten en komt met zeven nieuwe namen van commandanten die betrokken waren bij het neerschieten van MH17. Het rapport komt voorafgaand aan een persconferentie van het Joint Investigative Team (JIT).

Oekraiense reddingswerkers bergen lichamen van slachtoffers op in het gebied waar het vliegtuig van MH17 is neergestort.
Oekraiense reddingswerkers bergen lichamen van slachtoffers op in het gebied waar het vliegtuig van MH17 is neergestort. Foto Pierre Crom/ANP

Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat heeft de namen van zeven nieuwe commandanten geïdentificeerd die mogelijk een rol hebben gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 in Oost-Oekraïne. De naam van een achtste verdachte was eerder uitgelekt via een Russischtalige nieuwssite.

De separatisten zijn te horen op afgeluisterde telefoongesprekken die eerder naar buiten zijn gebracht door de Oekraïense inlichtingendienst SBOe en het Joint Investigation Team (JIT). Tot nu toe was echter nog niet bekend wie er schuil ging achter schuilnamen als ‘Botsman’ en ‘Sanitsj’.

Het JIT hield woensdag een vergadering voor nabestaanden en maakte bekend dat het vier verdachten gaat vervolgen voor hun aandeel in het neerhalen van vlucht MH17

Door uitputtend zoekwerk via sociale media heeft Bellingcat de identiteit van een aantal van hen kunnen achterhalen. Zo is ‘Botsman’ (Bootsman) in werkelijkheid de Russische Sergej Povaljajev, de plaatsvervanger van de eveneens Russische rebellencommandant Igor Bezler, die opereerde vanuit de stad Gorlivka. Povaljajev is te horen in een telefoongesprek waarin commandant Sergej Doebinski (‘Chmoeri’) vertelt dat zijn eenheid een Boek-raketsysteem heeft ontvangen en dat ze net een Oekraïens gevechtsvliegtuig hebben neergehaald (waarschijnlijk MH17).

Een andere betrokkene, Oleg Poelatov, was de tweede man achter Doebinski en eveneens betrokken bij het transport. Zijn naam duikt nu voor het eerst op bij Bellingcat, maar was eerder al bekend geworden via een Russischtalige nieuwssite.

Uitleg van Bellingcat over de identificatie van verdachten:

Vostok-bataljon

Valeri Stelmach (Najomnik, ‘Huurling’) is de man die vlak voor het neerschieten van MH17 meldt aan commandant Igor Bezler dat er een „vogeltje” (waarmee hij een vliegtuig bedoelt) aan komt vliegen. Aleksandr Semjonov (‘Sanitsj’), plaatsvervangend commandant van het ‘Vostok’-bataljon, speelde een rol bij het transport van de Boek.

Lees ook over de Russische oud-kolonel Sergej Doebinski, een van de hoofdrolspelers rond het neerschieten van vlucht MH17

Drie groepen

Bellingcat onderscheidt drie groeperingen binnen de separatisten, die elk een rol hebben gespeeld bij het neerhalen van MH17. De zogeheten ‘GROe DNR’ – waarmee de provisorische militaire inlichtingendienst van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk wordt aangeduid – stuurde een verkenningseenheid onder leiding van Sergej Doebinski. Deze vroeg om een Boek-systeem om zich in de oorlog in het gebied te kunnen verdedigen tegen Oekraïense luchtaanvallen.

Het ‘Vostok-bataljon’ onder leiding van Aleksandr Chodakovski speelde een rol bij het transport van de Boek. De groep onder leiding van Igor Bezler doemt in de gesprekken op als de spotters die melding maakten van het naderen van vlucht MH17.

Lees meer over het werk van onderzoekscollectief Bellingcat

Uit een afgeluisterd gesprek valt af te leiden dat de Oekraïner Oleg Sjarpov (‘Oleg’) waarschijnlijk aanwezig geweest is bij de plek waar de raket werd gelanceerd. Twee uur voor de ramp vraagt hij hoe hij bij de lanceerplek moet komen. Leonid Chartsjenko (‘Krot’, ‘Mol’), Oekraïner, speelde ook een coördinerende rol. De Rus Edoeard Gilazov (‘Rjazan’) was volgens Bellingcat betrokken bij de evacuatie van de Boek, nadat duidelijk werd geworden dat er een passagiersvliegtuig was neergeschoten. Zo bracht Gilazov een lid van de bemanning van de Boek, die de rest van zijn team was kwijtgeraakt, terug naar het plaatsje Snizjne.

Vlucht MH17, een Boeing 777 van Malaysia Airlines, werd op 17 juli 2014 neergehaald met een Boek-raket. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. Het internationale onderzoeksteam JIT dat de ramp onderzoekt, geeft vanmiddag een persconferentie. Dinsdag liet de Oekraïense viceminister van Buitenlandse Zaken, Olena Zerkal, al weten dat de namen van vier verdachten zullen worden bekendgemaakt.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel werd gemeld dat 193 Nederlanders omkwamen bij het neerschieten van vlucht MH17. Dit moet zijn: 196.