Het zwijgen over rekeningrijden is doorbroken

Mobiliteit De coalitie heeft afgesproken geen rekeningrijden in te voeren. Maar het debat is hervat nu VVD’ers hun gedachten er over hebben uitgesproken.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff slechtte vorige week als eerste het liberale veto op rekeningrijden. In een podcast zei hij: „Het denken staat niet stil. Je moet een manier vinden om ook elektrische rijders netjes hun fair share te laten betalen.” Premier Mark Rutte zei het hem vrijdag na de ministerraad na: de opmars van de elektrische auto leidt volgens hem onvermijdelijk tot een vorm van rekeningrijden.

Waren het proefballonnetjes of is de VVD inderdaad bereid haar verzet tegen rekening- of spitsrijden op te geven? Verantwoordelijk minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) liet vorige week woensdag nog expliciet weten daar op geen enkele manier over te willen denken. Zij houdt vast aan het regeerakkoord, waarin de coalitie heeft vastgelegd wel te willen experimenteren met alternatieve manieren om het Nederlandse wegenstelsel betaalbaar en bereikbaar te houden, maar dat dit niet mag leiden tot een vorm van rekeningrijden. Bij experimenten die wel mogelijk zijn, denkt Van Nieuwenhuizen aan tolwegen of aan het belonen van automobilisten die bereid zijn om de spits te mijden.

Lees ook ‘Achterban CDA en VVD positief over rekeningrijden’

Achterhoedegevecht

Ze reageerde hiermee op de Mobiliteitsalliantie, een verbond van 24 vervoersorganisaties dat er vorige week voor pleitte om in 2024 rekeningrijden in te voeren. Steven van Eijck, voorzitter van de RAI Vereniging, zei in een toelichting op het plan: „Binnen de VVD begrijpt men dat hun verzet een achterhoedegevecht is. Een politicus die nu nog tegen kilometerbeprijzing is, staat met de rug naar de toekomst.”

Woensdag proefden GroenLinks en D66 de nieren van de VVD-fractie tijdens een debat over de meerjarenbegroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. D66 kwam met een motie om Amsterdam een voortrekkersrol te laten spelen bij experimenten met rekeningrijden op de A10. Daarbij wordt gedacht aan een methode waarbij kentekenplaten worden gescand. Automobilisten moeten dan een heffing betalen als ze in de ochtend- of avondspits rijden.

GroenLinks vroeg in een motie om fiscale modellen uit te werken die ‘betaling naar gebruik’ mogelijk maken, „zodat een volgend kabinet daar goed geïnformeerd mee aan de slag kan”.

Betalen aan de pomp

VVD-woordvoerder Remco Dijkstra temperde de verwachtingen. Volgens hem kan rekeningrijden niet aan de orde zijn, omdat dat nu eenmaal zo is afgesproken in het regeerakkoord. „En feitelijk hebben we al rekeningrijden, want hoe meer je rijdt, hoe meer je betaalt aan de pomp.”

Wel ziet hij dat er op den duur een oplossing verzonnen moet worden voor de teruglopende belastinginkomsten door de opkomst van de elektrische auto. Bezitters betalen fiscaal niet mee aan bijvoorbeeld motorrijtuigbelasting en BPM. „Dat vergt een enorme omslag in ons autobelastingstelsel en dat kost nu eenmaal tijd.”

En minister Van Nieuwenhuizen? Die ontraadde de moties van D66 en GroenLinks, omdat ze strijdig zijn met het regeerakkoord. Formeel staat het taboe op rekeningrijden bij de VVD nog fier overeind.

Correctie (19 juni 2019): in een eerdere versie van dit artikel stond de naam van Tweede Kamerlid Remco Dijkstra (VVD) verkeerd. Dat is aangepast.