Heibel over loonstijgingen en de fietsdiplomatie van Rutte

De Haagse Stemming Met Krisjanis Karins, Henk Otten, en Ankie Broekers-Knol. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Wiebes jongleert met meevallers en tegenvallers. FNV, de premier en de oppositie ruziën over de lonen. En Thierry Baudet kreeg in de Kamer eens antwoord in de taal die hem het best bevalt.

WIEBES LACHT, WIEBES HUILT: We beginnen met het goede nieuws. De CO2-heffing waar het kabinet al maanden op broedt, krijgt de zegen van de planbureaus. Een heffing kan de uitstoot verminderen én de kans is klein dat de grote industrie zich naar het buitenland verplaatst, waarvoor vooraf gevreesd werd. De doorrekeningen van CPB en PBL wijzen bovendien het kabinetsplan, met lichtere heffingen en veel subsidies voor vergroenende bedrijven, als beste oplossing aan, en niet de alternatieve heffingen die PvdA en GroenLinks indienden. Het is een opsteker die minister Eric Wiebes (Klimaat, VVD) wel kan gebruiken. Want hij heeft de Tweede Kamer iets uit te leggen. De hoge energierekening, die Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) eind vorig jaar nog wegwuifde, had het ministerie kunnen zien aankomen, blijkt uit documenten die NRC opvroeg. Nieuwe data met betere voorspellingen werden genegeerd. Toen Wiebes zijn ambtenaren in februari, vlak voor de hoge energierekening het nieuws haalde, vroeg of hij niet “hopeloos achter de feiten” aanliep, was het al te laat om nog iets recht te zetten.

LOONTWIST: Wiens schuld is het nou dat de lonen in Nederland zo traag stijgen? De bedrijven!, zei Mark Rutte dit weekend. De flexibele arbeidsmarkt!, antwoordde vakbond FNV. De belastingdruk!, roepen de werkgevers. De linkse oppositie schaarde zich gisteren in de Tweede Kamer met enthousiasme achter Rutte. Dat waren “prima teksten”, complimenteerde Lilian Marijnissen (SP). Maar erg veel waarde hechtten de partijen niet aan de woorden van de premier. Jesse Klaver (GroenLinks) vroeg om een concrete deadline, Lodewijk Asscher (PvdA) - die altijd feilloos de pijnpunten van de premier weet te vinden - bracht de dividendbelasting nog eens in herinnering en wilde de hogere lonen al terugzien in de Voorjaarsnota. Aan zulke verwachtingen kon hij niet zo maar voldoen, was het Ruttiaanse antwoord: hij deed zijn uitspraken immers niet als premier, maar als VVD-voorman. De vraag is wat Rutte zo snel kán doen om de lonen omhoog te gooien: volgens veel economen zit vooral de internationale concurrentiepositie de loonstijgingen vooralsnog in de weg.

KASKRAKER: De Eerste Kamer moet nog een nieuwe voorzitter kiezen, maar verdeelde gisteren alvast de voorzitterschappen van alle commissies. Opvallendste naam is de enige voorzitter die Forum voor Democratie levert in de nieuwe senaat: Henk Otten op de commissie-Financiën. Bij zijn eigen partij moest hij zijn functie als penningmeester en bestuurslid nog opgeven na beschuldigingen van een “greep uit de kas” en een spraakmakend NRC-interview. Met het voorzitterschap wint Henk – “ongeacht ras, iederéén wil minder belasting betalen” – Otten weer enige invloed terug. In de Tweede Kamer is partijleider Thierry Baudet tegelijkertijd druk bezig een nieuw koopkrachtoffensief te lanceren. En bij de abortus-moties die de Kamer gisteren behandelde, stemde FVD uiterst liberaal. Zijn de dagen van “boreaal gelul” (dixit ex-FVD’er Robert Baljeu) voorlopig voorbij?

ONDER DE LEDEN: Met het goedkeuren van het pensioenakkoord, dat nu nog op allerlei manieren moet worden uitgewerkt, heeft FNV de polder én zichzelf in leven gehouden. Niet slecht, voor een vakbond die enkele jaren terug nog verdeeld en op sterven na dood leek. Maar binnen de vakbond verandert veel. De afgelopen jaren trok de SP met grote acties veel nieuwe werknemers naar de bond, fractievoorzitter Lilian Marijnissen en partijvoorzitter Ron Meyer speelden er een grote rol. Maar de uitslag van het ledenreferendum laat zien hoe beperkt hun invloed is geweest: 62 procent van de SP’ers in de FNV stemde tegen, 84 procent van de PvdA-stemmers stemde voor.

FIETSDIPLOMATIE: De lobby voor een Europese toppositie is geen sinecure. En dus opteerde premier Rutte gisteren voor, daar gaan we weer, een fietstochtje. Met zijn Letse ambtgenoot Krisjanis Karins in het zadel naast zich verkende Rutte de kansen van de voornaamste kandidaten. Zelf heeft hij twee troefkaarten: mede-liberaal Margarethe Vestager en landgenoot Frans Timmermans. Met de Duitse christendemocraat Manfred Weber, die door Karins aan de man wordt gebracht, heeft Rutte dan weer weinig op. En dus was er na afloop nog geen witte rook, vertelde de Let aan onze Stéphane Alonso.

BUMA’S BLOEMLEZING: Dinsdag nam Sybrand Buma, CDA-leider af en burgemeester-to-be, op een receptie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer afscheid van Den Haag met een kijkje in zijn ziel. Op het Binnenhof, vertelde Buma, gebruikte hij als fractieleider poëzie om zijn partijgenoten duidelijk te maken in welke stemming hij verkeerde. Dat ging van Annie M.G. Schmidt in de gedecimeerde jaren van Rutte I (“Ik wil niet meer, ik wil niet meer! Ik wil geen handjes geven! Ik wil niet zeggen elke keer: Jawel mevrouw, jawel meneer”) tot Helen Oxenbury en Michael Rosen in de oppositie tegen Rutte II (“Wij gaan op berenjacht. We gaan een héle grote vangen. Wat een prachtige dag! Wij zijn niet bang”). Afsluiten deed Buma in stijl, met J.C. Bloem: “Voorbij, voorbij, o en voorgoed voorbij.”

WAT WIJ VOLGEN: Het Joint Investigation Team, dat het neerhalen van MH17 strafrechtelijk onderzoekt, komt vanmiddag met vier namen van verdachten. Ook onderzoeksbureau Bellingcat komt nog vandaag met (onafhankelijke) nieuwe bevindingen. De lokale Oekraïense rebellenleider maakt zich nog weinig zorgen.

WAT WIJ VOLGEN II: Vanaf 10.00 uur staat Menno Snel (Financiën, D66) tegenover de Tweede Kamer in het Belastingdienst-debat. Philip de Witt Wijnen blikte alvast vooruit. Voor het wegsturen van de staatssecretaris is weinig enthousiasme, maar Snel zal zich wel geloofwaardig uit alle onbeantwoord gebleven Kamervragen moeten redden. Dat zijn er opgeteld al bijna honderd.

WAT WIJ VOLGEN III: De ChristenUnie neemt vandaag officieel afscheid van de ECR-fractie in het Europees Parlement, terwijl Forum voor Democratie toetreedt. Wat doet de SGP? De partij zou samen met de ChristenUnie op zoek gaan naar een nieuwe politieke familie, maar hint er in het Reformatorisch Dagblad nu op dat de fractie wel eens zou kunnen blijven hangen bij de ECR. “Je moet je oude schoenen niet weggooien voordat je nieuwe hebt gevonden”, aldus een SGP-woordvoerder.

QUOTE VAN DE DAG:

“Om de heer Baudet tevreden te stellen: festina lente.”

Kersvers staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel en Migratie, VVD) sluit de beantwoording van haar eerste interruptie door FVD-leider Thierry Baudet af in het Latijn: ‘Haast je langzaam’.