In Groningen kennen ze Koen Schuiling wél

Nieuwe burgemeester De nieuwe burgemeester van Groningen is geen Haagse coryfee en ook geen PvdA’er. Maar in Groningen heeft hij een lange geschiedenis.

Koen Schuiling (60), de nieuwe burgemeester van Groningen
Koen Schuiling (60), de nieuwe burgemeester van Groningen Foto Peter van Aalst

Even was het stil onder de aanwezige journalisten en belangstellenden, toen maandagavond in het stadhuis de naam van Koen Schuiling (VVD) klonk als nieuwe burgemeester van de gemeente Groningen. Geen Haagse coryfee, geen vrouw en geen PvdA’er. De keuze voor de 60-jarige oud-wethouder van de stad wekte verbazing. Wie is Schuiling?

Voor de stad zelf is Schuiling geen onbekende. Hij studeerde rechten en bestuurswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen en werd vervolgens fractievoorzitter van de VVD in de gemeenteraad. In die rol was hij verantwoordelijk voor de val van burgemeester Hans Ouwerkerk in 1998.

In de nacht van 30 op 31 december 1997 braken rellen uit in de Oosterparkwijk, waarbij de overheid zwak optrad. Het kostte de Groningse politiechef en de hoofdofficier van justitie de kop. Toen in de gemeenteraad over het functioneren van burgemeester Ouwerkerk gesproken werd, kwam Schuiling onverwachts met stevige kritiek. Hij sprak over „ernstige fouten” en „falend beheer” van de politie en burgemeester en over de „pluchevastigheid” van de lokale bestuurders. Daarop trok burgemeester Ouwerkerk zijn conclusies en vertrok. Het werd de ‘Nacht van Schuiling’.

Vervolgens was Schuiling van 1998 tot 2006 wethouder in Groningen, onder meer van economische zaken. Sinds 2010 is hij burgemeester van Den Helder. Die bestuurlijke ervaring gaf de doorslag volgens de voorzitter van de Groningse vertrouwenscommissie Mirjam Wijnja (GroenLinks). Zij omschreef Schuiling maandagavond als een burgemeester met bestuurlijke bagage, „een hart” voor Groningen en veel ervaring met de openbare orde en veiligheid.

VVD’er na tien PvdA’ers

Schuiling is de eerste niet-PvdA-burgemeester van Groningen in bijna zeventig jaar. Sinds het aantreden van Jan Tuin in 1951 volgden tien ‘rode’ burgemeesters. Dat de gemeenteraad kiest voor een VVD’er is verrassend, gezien de ruime linkse meerderheid in raad. De VVD is na de laatste verkiezingen buiten het college gehouden.

Schuiling volgt Peter den Oudsten (67) op. Die was vanaf 2015 burgemeester, waarvan het laatste jaar waarnemend, na een gemeentelijke herindeling. Den Oudsten gaat met pensioen.

Ondanks zijn partijlidmaatschap is Schuiling kritisch op zijn partij. In een opiniestuk in NRC begin dit jaar hekelde hij de integriteitskwesties binnen de partij en „het populistische toontje”. De VVD-top zou wegkijken en zwijgen op momenten dat liberale waarden worden bedreigd, zoals bij het demonstratierecht van tegenstanders van Zwarte Piet.

Lees hier het opiniestuk van Koen Schuiling

Ook noemde hij de situatie omtrent de gaswinning in Groningen, waarbij het schadeherstel van woningen is vastgelopen. Daarvoor waren opeenvolgend VVD-bewindspersonen verantwoordelijk, die het vertrouwen van de Groningen hebben „weggeslagen”. Dat komt volgens Schuiling mede door „een stroming binnen de VVD” die een zwaar accent legt op de „materiele kant van het leven” en de samenleving als geheel uit het oog verliest.

Aardbevingsgebied

Schuiling wacht een zware klus in Groningen. Door de recente herindeling ligt een deel van het aardbevingsgebied nu in de gemeente. Duizenden panden moeten in de komende jaren worden versterkt en hersteld. Gemeenten trekken in dit dossier steeds meer de regie naar zich toe, daarin kan de gemeente Groningen een leidende rol gaan spelen.

Ook moet er flink bijgebouwd worden. De snel groeiende stad trekt innoverende bedrijven en tienduizenden studenten aan. Meer dan de helft van de ruim 200.000 inwoners van de stad is onder de 35 jaar. En de groei zet de komende jaren naar verwachting door, naar 250.000 inwoners. Ondanks de sterke economische positie van Groningen in de regio kampt de stad met grote ongelijkheid. Zo groeit één op de zes kinderen op in armoede.