Shell krijgt boete van 2,5 miljoen euro voor explosie Moerdijk

Twee mensen raakten gewond bij de explosie op een complex van Shell in Moerdijk in 2014. Het had nog erger kunnen aflopen, stelt de rechter nu.

Luchtfoto van Shell Moerdijk, een dag nadat er een grote brand had gewoed.
Luchtfoto van Shell Moerdijk, een dag nadat er een grote brand had gewoed. Foto Bram van de Biezen/ANP

Shell moet 2,5 miljoen euro boete betalen vanwege een explosie en een lekkage op een complex van het olie- en gasconcern in Moerdijk. Dat heeft de rechtbank in Den Bosch maandag bepaald. Bij de explosie in 2014 raakten twee werknemers gewond. Anderhalf jaar later lekte op dezelfde locatie wekenlang het kankerverwekkende ethyleenoxide de lucht in.

De rechtbank oordeelde dat Shell zowel de arbeidsomstandighedenwet als de milieuwet heeft overtreden. Het bedrijf heeft niet voldoende gedaan om de ongevallen bij de ontplofte reactoren te voorkomen. Shell had „op zijn minst maatregelen moeten nemen”, aldus de rechtbank, toch was bij dit incident geen sprake van opzet.

Opvallend aan de uitspraak is dat de rechter erop wijst dat de ramp nog veel erger had kunnen zijn. Uit het vonnis:

„Er mag van geluk worden gesproken dat de ontploffing in 2014 niet op een nog grotere catastrofe is uitgelopen. Er waren na de explosie immers brokstukken van onder meer een reactor aangetroffen op honderden meters afstand van de fabriek.”

De ontploffing in het Noord-Brabantse Moerdijk ontstond toen twee reactoren in de styreen- en propeenoxidefabriek opnieuw in gebruik werden genomen na onderhoud. De trillingen van de explosie waren tientallen kilometer verderop te voelen.

Lekkage

Eind 2015 ontstond op hetzelfde terrein ook een lekkage, omdat een afsluiter niet goed was gesloten. Daardoor lekte er gedurende bijna drie maanden dagelijks zo’n 380 kilo van de kankerverwekkende stof ethyleenoxide de buitenlucht in. Hierbij heeft Shell wel opzettelijk nagelaten de juiste maatregelen te treffen, concludeerde de rechtbank. De veiligheidsprocedures waren niet-sluitend en werden niet nageleefd.

Volgens de GGD liepen omwonenden door het lek nauwelijks extra risico op het ontwikkelen van kanker. Desondanks oordeelde de Onderzoekraad voor Veiligheid dat Shell kritischer had moeten zijn op de veiligheidsrisico’s.

„Het spijt ons dat zaken niet goed gingen”, zegt de directeur van Shell Moerdijk, Richard Zwinkels, tegen persbureau ANP. „Het gaat niet om de boete, het gaat erom dat we inmiddels hebben geleerd om dit soort ongelukken te voorkomen.”

Hoger beroep

Justitie ging begin maart over tot dagvaarding omdat zij vond dat het olieconcern tekort was geschoten in zijn preventiebeleid. Daardoor zijn „werknemers en mensen in de omgeving in gevaar gebracht”, aldus het Openbaar Ministerie.

Omdat Shell meewerkte aan het onderzoek viel de boete lager uit dan de 2,7 miljoen euro die het Openbaar Ministerie eiste. Shell heeft nog twee weken om tegen het vonnis in beroep te gaan.