Rutte op kruistocht in spijkerbroek en Schoutens impopulaire plannen

De Haagse Stemming Met Mark Rutte, Lodewijk Asscher en Carola Schouten. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Goedemorgen! Premier Rutte neemt het op tegen het grootbedrijf, maar is het hem menens? Na het succes van het pensioenakkoord is alleen de SP de grote verliezer. En minister Schouten mag de ene na de andere impopulaire maatregel verdedigen.

RECHTS AGEERT: Zoals het een goede hoofdact op een festival betaamt, trok Mark Rutte dit weekend alle aandacht naar zich toe. Op het ‘VVD-festival’, het omgedoopte en verhipte partijcongres, trok de premier gehuld in Allstar-gympen en spijkerbroek ten strijde tegen de bedrijven. Toen Rutte vorig jaar het schrappen van de dividendbelasting inslikte, beloofde hij hen nog tegemoet te komen door de winstbelasting te verlagen. Inmiddels “klotsen de winsten tegen de plinten”, aldus Rutte, “maar het enige wat stijgt is het salaris van de topmannen”. Gaan de cao-lonen niet omhoog, dan dreigt hij een streep te zetten door die beloofde belastingverlagingen. Het was de nieuwe, linksere koers van de VVD in optima forma. Maar of het de partij en de premier menens is, moet nog blijken. Werkgevers kondigden meteen hun verzet aan: niet hun onwil, maar de belastingen zijn de reden dat lonen amper stijgen. Morgen kan de VVD laten zien wat Ruttes beloftes betekenen: dan stemt de Tweede Kamer over een hele trits aan moties die belastingregels voor grote bedrijven aanscherpen.

Rechts ageert II: Rutte was niet de enige partijleider uit de coalitie die zijn achterban dit weekend toesprak. In de Amsterdamse Posthoornkerk probeerde ook D66-voorman Rob Jetten de koers van zijn partij verder naar links te verleggen. Voor een welwillend publiek van de Jonge Democraten hield Jetten een pleidooi voor radicalisme. Dat moet niet alleen voortkomen uit ander beleid, maar ook uit een diversere vereniging, “van hoofddoekjes tot hotpants”. Zelf hield hij het overigens, net als Rutte, op een spijkerbroek.

LINKS REAGEERT: Willen de kabinetspartijen echt werk maken van radicale plannen en hogere lonen? Als het aan de linkse oppositie ligt, moeten ze wel. Vorige week reageerde GroenLinks-leider Jesse Klaver al direct op het bericht dat de coalitiepartijen weer praten over rekeningrijden. Hij wil deze week met een voorstel komen. Lodewijk Asscher doet er nog een schepje bovenop. De leider van de PvdA wil het lerarentekort in het basisonderwijs oplossen door de lonen omhoog te gooien, zei hij dit weekend in Trouw. Doet het kabinet dat niet, dat stemt de PvdA-fractie tegen de onderwijsbegroting in de Eerste Kamer. Het is een poging om te testen hoeveel macht de oppositie er nu echt bij heeft gekregen in de senaat. Maar van de partij die in het kabinet-Rutte II jarenlang over onderwijs (minister Jet Bussemaker) en werkgelegenheid (Asscher zelf) ging, is juist dit voorstel wel een beetje wrang.

SLOTAKKOORD: De Tweede Kamer en Eerste Kamer moeten hun zegen nog geven aan het pensioenakkoord, maar dat lijkt een formaliteit. De ja-stem van de achterban was zaterdag voor de FNV reden voor een feestje, mét champagne. Blij zijn ook minister Koolmees (Sociale Zaken, D66), de werkgevers en de andere vakbonden. En niet minder blij zijn GroenLinks en de PvdA, die de afgelopen weken hun steun uitspraken voor de verbouwing van de pensioenen. Eigenlijk kent het hele akkoord maar één verliezer, schrijft Christiaan Pelgrim vandaag in zijn analyse: de SP. Voor de socialisten was de FNV de laatste jaren een bastion, maar zelfs daar werd het SP-stemadvies – tegen – door een ruime meerderheid van de leden in de wind geslagen. Een nederlaag in eigen huis, kortom.

HET MIDDEN WINT ALTIJD: Forum voor Democratie is sinds maart in de provincie de grootste partij, maar gaat alleen in Limburg meebesturen (en officieel zelfs daar niet). In onze wekelijkse podcast Haagse Zaken bespreken we waarom FVD in de provincie ondanks goede hoop toch geen partij als alle andere blijkt te zijn (een hint: alles is politiek). En waarom de winst op de flanken er juist voor zorgt dat bijna allle provincies de komende jaren door middenpartijen worden geregeerd.

DUUR(ZAAM): Met de uitspraak dat “eten te goedkoop is”, vandaag in het AD, zal minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) zich niet populair maken, zeker niet nét nu het CBS bekend maakt dat uitgerekend de voedselprijzen hard zijn gestegen. Maar ze moet wel, weet Schouten, want de tijd dringt voor haar visie op kringlooplandbouw. Vandaag presenteert ze daarover een plan dat de voedselproductie duurzamer en beter voor de boer moet maken, maar dat de coalitie nog altijd sterk verdeelt. Zo kan de minister meteen oefenen voor het al even impopulaire stikstofbesluit waarover ze later deze week met de Kamer in debat gaat – en waarvoor het kabinet al een heus crisisteam onder haar leiding heeft opgericht.

WAT WIJ LEZEN: Terwijl het kabinet hard werkt aan de definitieve maatregelen van het klimaatakkoord, zet Trouw de schijnwerpers op de afbrokkelende reputatie van de belangrijkste minister op het dossier: VVD’er Eric Wiebes.

QUOTE VAN DE DAG:

“Je zou er als SG inderdaad voor naar Botswana vluchten.”

Harbers’ vertrek, de komst van Broekers-Knol en het Wilders-dossier van minister Grapperhaus: de problemen bij Justitie en Veiligheid zullen de hoogste ambtenaar van het ministerie volgens Tom-Jan Meeus nog wel even kopzorgen geven.