Recensie

Recensie Theater

HNB danst Van Manens ‘Kleines Requiem’ kwetsbaar en intiem

Recensie Hans van Manen blijft een meester in de beperking. Ook weer in zijn Kleines Requiem. Net als Forsythes Pas/Parts 2018 werd het schitterend uitgevoerd door Het Nationale Ballet.

Kleines Requim van Hans van Manen door Het Nationale Ballet.
Kleines Requim van Hans van Manen door Het Nationale Ballet. Foto Hans Gerritsen
    • Francine van der Wiel

Dat Hans van Manen de koning van de gebalde expressie is, blijkt in het ‘drie generatiesprogramma’ van Het Nationale Ballet. Kleines Requiem, in 1996 op muziek van Górecki gemaakt voor het Nederlands Dans Theater, toont een man alleen op zoek naar zijn plaats in de wereld, gesymboliseerd door drie paren. Na een grotesk groepsintermezzo vindt hij die in een ontroerende dans met een van de mannen, een echo van de eerdere ‘heteroduetten’. Maar dan nog sprekender, kwetsbaar en intiem. Muzikaliteit, regie, helderheid en een neiging tot beperking zijn Van Manens onverslijtbare troeven.

De kracht van beperking is Juanjo Arqués ontgaan. De voormalig danser van HNB liet zich voor Ignite (2018) inspireren door Turners schilderij The Burning of the Houses of Lords and Commons. Het is een keer op keer aanzwellend crescendo van muziek en bewegingen door grote zwerm dansers in fladderoverhemden in schakeringen geel, oranje en rood. Inderdaad: vuur. Véél vuur, doorsneden met soli, duetten en een trio die de hemel, de rivier (waarvan de spiegeling in het decor terugkeert), het vuur en de ontsteking verbeelden. Dat moet je wel weten, want in Arqués’ vermoeiende overdaad slaat elke expressie dood.

Pas/Parts 2018 van William Forsythe, door Het Nationale Ballet. Foto Hans Gerritsen.

Dat veel ook fantastisch en fascinerend kan zijn, bewijst Pas/Parts 2018 van William Forsythe, die de middengeneratie vertegenwoordigt. Zestien dansers tonen de rijkdom van zijn deconstructivistische dansvernieuwing, met klassieke passen die zijn vervormd, opgeknipt en gereassembleerd tot bewegende abstracte kunst: lijnen en combinaties van lijnen, volumes en composities in de ruimte, kleuren, dynamiek. Ook de soundscape van Thom Willems is abstract, een kakofonie van fluittonen, machinelawaai, gekwinkeleer en digitaal bewerkte stemmetjes, met als sluitstuk een opwindende chachacha.

Edo Wijnen en Sasha Mukhamedov treffen precies de juiste, superieure Forsythenonchalance, de rest van het ensemble kan nog wat aan scherpte winnen en balletkoketterie verliezen. Maar ook zo is Pas/Parts 2018 al een heerlijkheid.