Erfgename die na tragische jeugd nooit uit de roddelpers verdween

Gloria Vanderbilt (1924-2019) Juist de romantische en publiekelijk uitgeserveerde tragiek leverde Gloria Vanderbilt het aureool van Amerikaanse adel op.

Ongedateerde foto van Gloria Vanderbilt, op straat in New York.
Ongedateerde foto van Gloria Vanderbilt, op straat in New York. Foto New York Post via AP

In een land zonder aristocratie is de kleinste suggestie van adel voldoende voor een overvloed aan belangstelling. Namen als Rockefeller, Kennedy en Vanderbilt zorgen in de klasseloze republiek die de Verenigde Staten is, nog altijd voor opwinding.

Maandag stierf Gloria Vanderbilt, 95 jaar geleden geboren als erfgenaam van een fortuin dat was gebouwd op het staal van schepen en spoorwegen. In de nieuwsberichten over haar overlijden werd ze artiest genoemd, model, mode-ontwerper en socialite, het onvertaalbare woord voor iemand die altijd met de goede man naar de goede feestjes en de juiste restaurants gaat. En achter haar naam stond in vrijwel elke kop steeds heiress, erfgenaam – het dichtst bij adel dat een Amerikaan kan komen.

Toen zij tien jaar was, stond Gloria al in kranten over de hele wereld. Haar moeder en haar tante vochten in 1934 om de voogdij over het meisje. Ze had van haar vader – een jaar na haar geboorte al overleden aan een kapot gedronken lever – een fortuin geërfd, terwijl haar moeder met de kruimels van een vergokt vermogen achterbleef.

De rechtszaak duurde maanden, waarbij details over het liederlijke leven van haar moeder breed werden uitgemeten – zij frequenteerde als jonge weduwe mondaine salons in Europa, onderhield een lange verhouding met een echte aristocraat, prins Hohenlohe von Langenburg en schijnt met hem soms in pyjama te hebben gedineerd. Over haar werd gefluisterd dat zij een affaire met een vrouw had beleefd, en zich in die jaren nauwelijks om haar eigen dochter had bekommerd en haar alleen maar had geleerd cocktails te maken, zoals het kindermeisje getuigde.

Kleine Gloria verklaarde tegenover de rechter liever bij haar tante dan bij haar moeder te willen wonen. Aldus vonniste de rechter ook: haar tante kreeg de voogdij over Gloria, al moest zij beloven een katholiek kindermeisje in dienst te nemen, haar moeder zag haar alleen in het weekend.

Het was een schaamteloos publiek begin van een leven dat zich altijd in de schijnwerpers zou blijven afspelen. Gloria Vanderbilt werd model, tv-actrice, sinds begin jaren tachtig ontwerper van succesvolle jeans, eind jaren tachtig zette zij haar handtekening op een parfumlijn. Haar naam werd genoemd als inspiratie voor Holly Golightly, het verrukkelijke maar in wezen eenzame rijkeluismeisje in Truman Capote’s Breakfast at Tiffany’s (met nog een handvol andere kandidaten). In de jaren tachtig werd een korte tv-serie gemaakt over haar meisjestijd, Little Gloria…Happy at Last.

Gloria Vanderbilt werd in roddelbladen genoemd als geliefde van acteurs als Errol Flynn, Marlon Brando, Frank Sinatra, evenals de wonderlijke kluizenaar-miljonair Howard Hughes, schrijver Roald Dahl en fotograaf Gordon Parks. Ze was viermaal getrouwd, onder meer met filmregisseur Sidney Lumet. En ze kreeg vier zoons, van wie de jongste, Anderson Cooper, als interviewer een van de gezichten van nieuwszender CNN werd. Zijn oudere broer Carter pleegde op 23-jarige leeftijd zelfmoord door voor de ogen van zijn moeder uit het raam van hun New Yorkse penthouse te springen.

Juist de romantische en publiekelijk uitgeserveerde tragiek leverde de Vanderbilts het aureool van Amerikaanse adel op, zoals de vele doden in de Kennedy-familie dat deden. Gloria Vanderbilt leunde zelf op die tragiek. In de documentaire Nothing Left Unsaid uit 2016, waarin ze met haar zoon Anderson over haar leven spreekt, concludeert ze: „Pas als je hebt geaccepteerd dat het leven een tragedie is, kun je beginnen te leven.”