Boeren moet duurzamer, voedsel wordt duurder

Minister Schouten Het kabinet maakt geld beschikbaar voor de omslag naar ‘kringlooplandbouw’, waarbij zo min mogelijk grondstoffen verloren gaan.

De Nederlandse landbouwsector moet verduurzamen en dat betekent dat voedsel duurder gaat worden. Dierlijke mest moet kunstmest gaan vervangen en veevoer moet duurzamer, om zo de omslag te maken naar ‘kringlooplandbouw’, een circulair systeem waarbij zo min mogelijk grondstoffen verloren gaan. Het kabinet wil een groot deel van de landbouwbegroting (135 miljoen euro) hiervoor beschikbaar stellen.

Dat schrijft minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) maandag in een brief aan de Tweede Kamer. Natuurorganisaties vinden het plan te mager en niet concreet genoeg.

Doel is onder meer een CO2-reductie van 6 megaton in plaats van de 3,5 megaton, zoals was afgesproken in het ontwerp-klimaatakkoord. Volgens de minister ligt de verantwoordelijkheid voor de omslag niet alleen bij de overheid, maar ook bij banken, de retail, maatschappelijke organisaties, consumenten en bij de boeren zelf, zo staat in de nieuwe landbouwvisie Op weg met nieuw perspectief. „Niet langer zo veel mogelijk zo goedkoop mogelijk produceren”, aldus Schouten, „maar produceren met zo min mogelijk verlies aan grondstoffen en een zorgvuldig beheer van bodem, water en natuur.”

Volgens Schouten is de huidige prijs van eten momenteel te laag en wordt het milieu te zwaar belast. Ook wordt er te veel voedsel verspild en verdienen boeren te weinig. Daarom moeten er afspraken gemaakt worden over een eerlijker prijs voor producten. Zo wil Schouten dat het makkelijker wordt voor boeren om gezamenlijk te onderhandelen met supermarkten. Ook moet er een geschillencommissie komen waar boeren terecht kunnen met klachten over afnemers. Daarover gaat binnenkort een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer.

Uit de nieuwe landbouwvisie blijkt dat Staatsbosbeheer grond beschikbaar gaat stellen aan boeren die hun bedrijf duurzaam willen maken maar onvoldoende grond hebben. Ook moet een nieuw pachtbeleid bijdragen aan de verduurzaming van de landbouw. Zo wil het kabinet langdurige relaties tussen verpachters en boeren stimuleren en kortlopende pachtcontracten ontmoedigen. Een totaalverbod op kunstmest komt er niet, omdat dat op dit moment nog niet haalbaar is. Wel zal kunstmestgebruik de komende periode worden ontmoedigd. Tien boeren zijn dit jaar al begonnen met precisielandbouw, waarbij met behulp van technologie de landbouwgrond beter kan worden bemest.

De minister wijst vijf experimenteergebieden aan, waar boeren tijdelijk mogen afwijken van de geldende landbouwegels. Zo komen er experimenten in de Achterhoek (sluiten van kringlopen), De Peel (mest, nieuwe teelten), Twente (zelfvoorzienend landgoed Twickel, bodem- en waterkwaliteit), Flevoland (precisielandbouw, bodemkwaliteit) en Noord-Nederland (natuurinclusieve landbouw, vitaal platteland).

Natuur- en milieuorganisaties zijn blij met het plan, maar ze missen „duidelijke doelen en een verdienmodel voor ondernemers”.