Recensie

Recensie Muziek

Stockhausens Welt-Paralament krijgt een matige elektronische update

Dj en techno-producer Actress raakte al vroeg in de ban van Stockhausen. Voor het Holland Festival componeerde hij een vrijmoedig companion piece bij diens Welt-Parlament.

De Britse dj en techno-producer Actress. Foto Laura Fiorio
De Britse dj en techno-producer Actress. Foto Laura Fiorio

Eigenlijk zou hij profvoetballer worden, maar wegens een fikse blessure werd het toch een studie muziektechnologie. Daar raakte de Britse dj en techno-producer Actress (Darren Cunningham) in de ban van componist en elektronicapionier Karlheinz Stockhausen: „Bij Stockhausens wonderlijke geluiden realiseerde ik me dat álles mogelijk is in muziek”, aldus Cunningham in een recent interview met de Volkskrant.

Het Holland Festival vroeg Actress een opdrachtcompositie te schrijven, vrijelijk gebaseerd op een werk van de Duitse avant-gardemeester. De keuze viel op Welt-Parlament, de eerste scène uit Stockhausens opera Mittwoch aus LICHT. Een koor van mystieke wereldvertegenwoordigers debatteert er hoog boven de wolken over de betekenis van het woord liefde. Na goed een half uur wordt de leider van het gezelschap weggeroepen: z’n auto wordt weggesleept. Grapje van de componist.

Aardse update

In Actress X Stockhausen Sin {X} II krijgt Stockhausens liefdesdebat een actuele, aardse update. Gezeten in vergaderbanken dragen de leden van het Nederlands Kamerkoor (NKK) thematisch verwante citaten van Britse en Nederlandse politici voor. Ook zingend overtuigt het NKK, in fraaie koorpassages die stilistisch het midden houden tussen Pärt-achtige sereniteit en episodes in een harmonisch avontuurlijker idioom.

Jammer genoeg zijn daarmee de fortes van de voorstelling wel benoemd. De met behulp van artificial intelligence gecomponeerde live elektronische component kende weliswaar spannende klankvondsten, maar bleef qua vorm vooral los zand bij gebrek aan opbouw of richting.

Aardig detail: de geprojecteerde dj-avatar die dankzij slimme beeldalgoritmes steeds meer op Actress begon te lijken.

Haperende podiumregie

Tekenend voor de haperende podiumregie was het feit dat de Italiaanse piano-vamp en Stockhausenspecialist Vanessa Benelli Mosell het grootste deel van de avond ‘notulen’ zat te maken achter haar vleugel. De computermatig gecomponeerde intermezzo’s die ze door Actress kreeg voorgeschoteld, bleken nogal zouteloos. Daar hielpen een maskertje en een ietwat pathetische virtuozen-gestiek weinig aan.

‘Actress X Stockhausen SIN {X} II’ behind the scenes: