Recensie

Recensie Muziek

De zoektocht van Roomful of Teeth: wat wil dat koor?

Holland Festival Het koor Roomful of Teeth schept een nieuwe klanktaal, soms verbijsterend virtuoos, maar wat willen de zangers ermee vertellen?

Het Amerikaanse ensemble Roomful of Teeth, met als derde van links Caroline Shaw.
Het Amerikaanse ensemble Roomful of Teeth, met als derde van links Caroline Shaw. Foto Bonica Ayala

De menselijke stem blijft een verbazingwekkend instrument. Die gedachte overheerst na het optreden van het Amerikaanse ensemble Roomful of Teeth: zijn elastische zang duikt de ene keer korrelig ondergronds om het volgende moment met lange vleugelslagen hemelwaarts te zweven. En soms doet het achttal het zelfs tegelijkertijd, wat een fascinerende weerspannigheid schept. Roomful of Teeth wil met vocale technieken uit verschillende culturen een ongekend instrument bouwen: een nieuw huis met oude stenen.

De zangers zijn pioniers, een tweeslachtige hoedanigheid, want in het stadium van het ‘ontdekken’ van een andere klanktaal lijkt één kwestie voorlopig achter de horizon te verdwijnen: wat willen we hier eigenlijk mee uitdrukken? Al die verbluffende klanken ademen soms de virtuoze leegte van een tijdperk dat zich kenmerkt door het klakkeloos ontwikkelen van technologieën, niet omdat het moet, maar omdat het kan.

Gejodel en keelzang

Lees ook De 5 favoriete geluiden van Caroline Shaw, een interview met componist Caroline Shaw.

In de toelichtingen van de stukken laten de componisten, die voor Roomful of Teeth schrijven, doorschemeren dat het koor vooral een fijn speeltje is. De één zoekt „naar het volledige vocale bereik” van de zangers, een ander „weeft een tapijt van gejodel, keelzang en rechtlijnige noten”. Alleen Caroline Shaw, lid van Roomful of Teeth, lijkt dat stadium ontgroeid. Als jongste componist ooit – ze was destijds dertig – ontving ze de prestigieuze Pulitzer Prize voor haar stuk Partita for 8 Voices, waarin ze menselijke dans in zang lijkt te willen vangen.

Verhalender en naar betekenis speurend was haar The Isle, waartoe Shaw zich vier jaar later liet inspireren door Shakespeare’s toneelstuk The Tempest. Hier geeft Roomful of Teeth karakters diepte en nieuwe dimensies. En plotseling wijst het koor de weg naar een spoor, waarop je de zangers wel wilt volgen.

Videoclip van Roomful of Teeth: