Amsterdam mag windmolens bouwen

Provinciebestuur Het nieuwe bestuur van de provincie Noord-Holland, dat deze week werd gepresenteerd, is de stad gunstiger gezind.

Windmolen bij een tankterminal in Westpoort. Met het nieuwe provinciebestuur krijgt Amsterdam meer ruimte en mogelijkheden voor het plaatsen van windmolens.
Windmolen bij een tankterminal in Westpoort. Met het nieuwe provinciebestuur krijgt Amsterdam meer ruimte en mogelijkheden voor het plaatsen van windmolens. Foto Koen van Weel/ANP XTRA

Lekker liep het de afgelopen jaren niet tussen Amsterdam en de rest van Noord-Holland. De hoofdstad voelde zich in haar ambitieuze plannen gekneveld door de provincie, buiten Amsterdam ergerden ze zich aan de dominantie en eigenzinnigheid van de hoofdstad.

Sinds deze week heeft Noord-Holland een nieuw bestuur. Een brede coalitie van VVD, GroenLinks, D66 en PvdA presenteerde woensdag de zes kandidaat-gedeputeerden en een bestuursakkoord (‘Duurzaam doorpakken’). Het zijn afspraken „op hoofdlijnen”, benadrukten de partijen bij de presentatie. „Geen dik en dichtgetimmerd verhaal.”

De twee belangrijkste twistpunten tussen stad en provincie – windmolens en woningbouw – hebben de coalitiepartijen proberen op te lossen door een knip aan te brengen in het beleid tussen Amsterdam en de ommelanden.

Het provinciale windmolenbeleid was de afgelopen jaren een grote bron van frustratie voor Amsterdam. De stad wilde flink wat nieuwe turbines neerzetten, onder meer op de NDSM-werf en in het Westelijk Havengebied. Dat mocht niet van de provincie: Noord-Holland voerde onder druk van VVD en CDA het meest restrictieve windmolenbeleid van het land. GroenLinks, dat nu als grootste partij in de coalitie komt én het Amsterdamse stadsbestuur domineert, eiste van de VVD dat de provincie die blokkade zou opheffen.

Het compromis is een tweesporenbeleid. Buiten Amsterdam – waar de weerstand tegen windmolens groot is – blijft voor nieuwe turbines het oude ‘nee, tenzij’ van kracht. In de Metropool Regio Amsterdam (MRA) geldt voortaan een ruimhartig ‘ja, mits’. „Groen licht voor nieuwe windmolens in Amsterdam,” juichte het Amsterdamse stadsbestuur in een persbericht.

Ook in de woningbouw komen er verschillende maatstaven voor Amsterdam en de rest van de provincie. De hoofdstad wil de komende jaren honderdduizenden nieuwe woningen bouwen om de verwachte bevolkingsgroei op te vangen – onder meer met de nieuwe wijk Haven-Stad. Die ruimte krijgt Amsterdam van de provincie, maar het moet wel binnen de stadsgrenzen. Buiten Amsterdam krijgen gemeenten wel de mogelijkheid om in landelijk gebied te gaan bouwen, zij het onder strenge voorwaarden.

Op het gebied van openbaar vervoer vormt het akkoord ook een steuntje in de rug voor Amsterdam. Het nieuwe provinciebestuur wil graag dat de Noord/Zuidlijn wordt doorgetrokken naar Schiphol en Hoofddorp. Wethouder Sharon Dijksma (Verkeer en Vervoer, PvdA) lobbiet hier al voor in Den Haag. Wel wil Noord-Holland afspreken dat de Noord/Zuidlijn óók vanuit Amsterdam-Noord wordt doorgetrokken, naar Zaanstad en Purmerend – geen prioriteit voor de stad.

Dan Schiphol. In de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen deed GroenLinks-lijsttrekker (en kandidaat-gedeputeerde) Zita Pels behoorlijk vergaande beloftes over de nationale luchthaven. Ze wilde een groeistop en voorrang voor stille en brandstofzuinige vluchten – net als het Amsterdamse stadsbestuur.

In het coalitieakkoord blijft daar weinig van over. Van het nieuwe provinciebestuur mag Schiphol blijven groeien, mits „gematigd en in balans met de leefomgeving binnen de gemaakte afspraken”. Een voorwaarde voor groei zijn „stillere en schonere vliegtuigen” en „substantieel minder nachtvluchten”, maar onduidelijk is hoe de provincie dit gaat afdwingen bij het Rijk, dat voor 90 procent aandeelhouder is van Schiphol.

En de brug over het IJ? Het vorige bestuur van Noord-Holland had een uitgesproken standpunt over dit Amsterdamse project: tégen. Het nieuwe college staakt die oppositie. Maar vóór zijn de gedeputeerden evenmin: onder het mom van ‘hoofdlijnen’ onthouden ze zich vanaf nu van een standpunt. Zita Pels (GroenLinks): ,,We gaan graag het gesprek aan met de gemeente Amsterdam.”