Fusie levert nieuwe Amerikaanse grootmacht in militaire luchtvaart

Defensie Met de fusie van United Technologies en Raytheon ontstaat het grootste luchtvaartconcern na Boeing en Airbus.

Patriot-luchtafweersysteem van de Amerikaanse wapenfabrikant Raytheon op een militaire basis in Turkije. Raytheon gaat samen met de luchtvaarttak van United Technologies. Foto AFP
Patriot-luchtafweersysteem van de Amerikaanse wapenfabrikant Raytheon op een militaire basis in Turkije. Raytheon gaat samen met de luchtvaarttak van United Technologies. Foto AFP

Greg Hayes draait zijn hand niet om voor een miljardendeal meer of minder. In hoog tempo is de topman van het Amerikaanse United Technologies (240.000 werknemers, 66,5 miljard dollar omzet) bezig zijn concern om te vormen van een breed industrieconglomeraat naar een, nog steeds kolossaal, luchtvaartconcern.

In 2017 kocht hij Rockwell Collins (30.000 werknemers) voor 23 miljard dollar, een grote Amerikaanse leverancier van cockpitonderdelen en communicatiesystemen voor vliegtuigen. Zelf is United Technologies vooral groot in vliegtuigmotoren, via dochterbedrijf Pratt & Whitney.

Nadat vorig jaar uiteindelijk alle relevante toezichthouders hun fiat hadden gegeven voor deze overname, kondigde Hayes een paar dagen later alweer de volgende stap aan: United Technologies in drie losse bedrijven opsplitsen. Zelf wilde hij verder met luchtvaart, goed voor ruim de helft van de omzet. Dochterbedrijven Otis (liften) en Carrier (airconditioning) werden verzelfstandigd.

Daarmee nam hij afscheid van United Technologies als conglomeraat – op aandringen van activistische beleggers en in navolging van industrieconcerns als Honeywell, General Electric en, dichter bij huis, Philips. Allemaal concerns die van hun ‘conglomeraatkorting’ op de beurs afwilden en besloten zich te concentreren op een beperkt aantal markten met meer onderlinge samenhang.

Hayes keerde daarmee ook terug naar de basis van United Technologies, dat tot 1975 United Aircraft heette en op zijn beurt ontstaan was in de jaren dertig van de vorige eeuw, bij de gedwongen opsplitsing van de toen als veel te dominant ervaren United Aircraft & Transport Corporation. Die viel uiteen in drie takken: vliegtuigbouw (Boeing), luchtvaart (United Airlines) en vliegtuigonderdelen (United Aircraft).

De onrust over de Boeing 737 MAX 8 raakt de vliegtuigbouwer in het hart. Voor de regio Seattle, met veel personeel en toeleveranciers, is een spoedige oplossing cruciaal.

In 1975 wilde het bedrijf juist verbreden, om minder afhankelijk te zijn van de (militaire) luchtvaart, en haalde het allerlei andere technologieën in huis, waaronder de liften en koelsystemen die het nu afstoot.

Tomahawk-raketten

Hoewel dit proces pas medio 2020 zal zijn afgerond, zette Hayes deze week al de volgende stap: een fusie van alle luchtvaartactiviteiten van United Technologies met Raytheon (67.000 werknemers), een Amerikaanse leverancier van wapensystemen en onderdelen voor gevechtsvliegtuigen. Raytheon is vooral bekend als producent van Tomahawk- en Patriot-raketten.

De naam United Technologies verdwijnt, want het nieuwe bedrijf gaat verder onder de naam Raytheon Technologies. De bedrijven hebben samen een beurswaarde van 121 miljard dollar, een omzet van 74 miljard en 180.000 werknemers.

Raytheon Techologies wordt het grootste luchtvaartconcern na Boeing en Airbus, die tevens twee van de belangrijkste klanten zijn, naast het Amerikaanse ministerie van Defensie. Civiele luchtvaart en militaire luchtvaart zijn allebei goed voor ongeveer de helft van de omzet van het nieuwe concern, wat het bedrijf aanprijst als een vorm van risicospreiding.

Hoewel de Amerikaanse president Trump de komende jaren naar verwachting wat minder zal uitgeven aan defensie, denken United Technologies en Raytheon niet dat hun fusie leidt tot samenvoeging van fabrieken of afslanking van het personeelsbestand. Integendeel, beide bedrijven maken een sterke groei door en verwachten dit jaar elk rond de 10.000 werknemers aan te nemen. De gezamenlijke omzet gaat volgend jaar richting de 80 miljard dollar.

Beide bedrijven verwachten te kunnen profiteren van elkaars kennis en technologieën te kunnen uitwisselen. Samen besteden ze zo’n 8 miljard dollar per jaar aan onderzoek en ontwikkeling en hebben ze 60.000 technici in dienst.

Mededingingszorgen

De overlap in activiteiten tussen de bedrijven is beperkt. Daardoor rekenen ze niet op noemenswaardige mededingingskwesties rond de fusie. Al denken Boeing, Airbus en het Pentagon daar wellicht anders over. De Amerikaanse president Trump vroeg zich in een televisie-interview met CNBC hardop af of de fusie de concurrentie niet te veel zal beperken en het Pentagon op termijn duurder uit zal zijn.

Hayes antwoordde, ook tegenover CNBC, dat hij Trump de voordelen van de combinatie nog wel zou uitleggen. „Als de president hoort wat de regering aan kosten gaat besparen dankzij deze fusie en wat het betekent voor de werkgelegenheid in dit land, denk ik dat hij voorstander zal zijn.”

Beleggers verdienen in eerste instantie niets aan de fusie, omdat hun aandelen worden omgeruild voor aandelen in het nieuwe bedrijf, waarbij aandeelhouders van United Technologies 57 procent van het nieuwe bedrijf in handen zullen krijgen en die van Raytheon de rest.

Wel stelt het concern op jaarbasis 1 miljard aan kostenbesparingen in het vooruitzicht – „waarvan we de helft zullen delen met de Amerikaanse overheid”, aldus Hayes in een telefonische persconferentie – en belooft het beleggers in de eerste drie jaar na de fusie tussen de 18 en 20 miljard dollar uit te keren in de vorm van dividend en inkoop van eigen aandelen.

Het bedrijf zou de verwachte groei ook kunnen benutten om zijn schulden wat af te bouwen, maar is dat voorlopig niet van plan. United Technologies zat weliswaar op een schuldenberg van 24 miljard dollar, maar Raytheon brengt maar 2 miljard aan schulden mee. En voor het gecombineerde bedrijf is 26 miljard best een behapbare schuldenlast.

Het nieuwe bedrijf zal de concurrentieverhoudingen tussen de toeleveranciers aan de (militaire) luchtvaart op scherp zetten. Want terwijl de combinatie van United Technologies en Raytheon zowel aan civiele als militaire klanten levert, doen andere grote spelers dat veel minder. Zo levert GE Aviation, de vliegtuigmotorentak van General Electric, vooral aan de civiele luchtvaart, terwijl concerns als Lockheed Martin en Northrop Grumman vooral voor militaire toepassingen leveren. De verwachting is dan ook dat deze deal de andere spelers tot nieuwe fusies en overnames zal inspireren.