Jongeren vastgeplakt aan hun smartphone? Die ouders zijn pas erg

Schermouders Jongeren zitten altijd op hun smartphone. Maar volwassenen ook. Hoe denkt generatie Z over het schermgedrag van ouders?

Foto Thomas Nondh Jansen

Jongeren ergeren zich aan het telefoongedrag van hun ouders. Ze moeten minder op hun telefoon zitten, vindt bijna 40 procent van de Amerikaanse kinderen, zo blijkt uit recent onderzoek van de Amerikaanse non-profitorganisatie Common Sense, gericht op ‘digitaal welzijn’ van kinderen. Dat is 11 procentpunt meer dan in 2016.

Ook denken méér kinderen dat hun ouders verslaafd zijn (38 procent tegenover 28 procent). En ouders denken dat ook vaker over zichzelf (45 tegen 27 procent). Ouders maken zich ook zorgen: 61 procent denkt dat zijn of haar kind verslaafd is aan de smartphone.

Ook Nederlandse jongeren ergeren zich aan telefoongedrag, blijkt op schoolpleinen. De telefoon is „een soort van verslaving-achtig”, klinkt het. Dat geldt voor scholieren, maar zeker ook voor volwassenen. „Als we zelfstandig op het leerplein werken en er lopen juffen rond, kijken die regelmatig op hun telefoon”, zegt bijvoorbeeld een 9-jarige jongen, die niet met zijn naam genoemd wil worden.

Het nieuwe normaal, in een filmpje van Common Sense.

Op het schoolplein van Compean VMBO Zaandam zitten Alicia Praamsma (13) en Hailey Stoutenburg (13) bij de fietsenstalling in de zon. „Ze zeggen dat ze er niet veel op zitten, maar ik vind van wel”, zegt Alicia. Hailey: „Dat doen alle ouders. Ze zeggen: ik zit niet veel op mijn telefoon, júllie zitten veel op je telefoon.”

Dat laatste klopt wel een beetje. Ze appen, zitten op Instagram, Snapchat, kijken zelfs hele Netflix-series op hun telefoon, waar ze vervolgens uren over kletsen.

Alicia probeert te minderen. „Ik zit er de laatste tijd heel veel op. Daar heb ik soms last van, want je bent wel gewoon bij je familie, en als je op je telefoon zit kan je niet gezellig praten.” En als je moet leren voor proefwerken, zegt Hailey, pak je hem er makkelijk even bij. „En dan check ik nog even Insta. En op een gegeven moment is het dan al heel laat en denk ik: oh ja, ik moet nog leren.”

Maar volwassenen kunnen er dus ook wat van. Hailey: „Mijn vader zit soms op zijn telefoon als we aan het praten zijn. Dat vind ik irritant.” Alicia: „Als mijn vader een gesprek kan beginnen, legt hij zijn telefoon weg. Maar als hij niks te doen heeft, pakt hij hem. Hij zoekt weleens dingen op die eigenlijk niet nodig zijn. Hij heeft bijvoorbeeld allemaal Nerf-pistolen voor mijn broertje gekocht en dan zit-ie daar weer voor te kijken.”

En haar moeder? „Mijn moeder is soms voor haar werk bezig terwijl we aan het praten zijn. Dan luistert ze helemaal niet. Als ik vraag of ze hem weg wil leggen, duurt dat soms nog vijf minuten.”

Hailey: „Als ik het gevoel heb dat ze niet luisteren, dan zeg ik: luisteren jullie wel? Ze leggen hem dan wel meteen weg.” Tijdens het eten zijn ze de telefoons ook niet in de buurt. „En als we filmavond hebben, blijven ze in de la.”

Floor Hersche (12), die verderop met Anouk de Boer (12) en Samantha van Rein (14) op het punt staat om naar huis te fietsen op hun omafietsen met krat voorop, heeft er soms ook last van. „Als ik met mijn huiswerk bezig ben en vragen heb, reageren ze soms niet. Meestal gelukkig wel.”

In het slop geraakt

Anouk zit als een van de weinigen uit de klas bijna nooit op haar telefoon. Ze heeft hem niet eens bij zich. „Hij is kleiner dan die van andere kinderen en bijna altijd leeg. Thuis ben ik bij mijn paarden, en op school ga ik wat voor mezelf doen, in mijn agenda ofzo, als kinderen hun telefoon pakken.” Is dat vaak? „Heel vaak. Als de les is afgelopen, in de pauze, als we ergens op moeten wachten.”

De ouders van derdeklassers Bart Hoogmoed (15) en Nick Ploeg (15) zitten niet heel veel op hun telefoon, vinden ze. „Ik heb er niet echt last van”, zegt Bart. „Zij hebben vooral last van mij.”

Nick: „’s Avonds willen mijn ouders liever dat mijn zus en ik met hen praten. Maar soms zitten we dan toch op de telefoon.”

Bart: „Als ik in de auto zit, zie je wel dat het echt erg is. Ik zie heel veel mensen achter het stuur op hun telefoon. Een ongeluk zit in een klein hoekje.”

Wilco Brussee, onderwijsadvocaat en vader van drie jongens, raakte zo gefrustreerd door het schermgebruik thuis dat hij dit najaar de ‘i-tiquette’ opstelde: veertien regels voor schermgebruik. Zoals: echt contact gaat voor smartphonecontact, en maximaal 10 procent van een dag mag naar je mobiel (dat is 2,4 uur). De regels zijn bedoeld voor kinderen én ouders. De laatste regel luidt dan ook: ‘Je vader en moeder zullen veel gezelliger worden doordat ook zij zich aan deze regels gaan houden.’

Hij kreeg destijds bijval van andere ouders. Maar een halfjaar later is de discipline een beetje in het slop geraakt, vertelt Brussee aan de telefoon. „We waren er een tijdje bewust mee bezig. Maar ga het maar eens consequent handhaven. En ook: blijf er zelf eens vanaf.” Zit hij er dan zo veel op? Zijn jongste zoon, groep 6, op de achtergrond: „Niet superduperveel maar vaker dan af en toe.”

Lees ook: Hoe de smartphone ons verslaafd maakt

Brussee wil de regels wel weer nieuw leven inblazen, met een toevoeging: een smartphone-loze zondag. Ook omdat zijn zoons best te spreken waren over de i-tiquette. De oudste liet trots zien dat hij gemiddeld op 2,5 uur per dag zat, en op vakantie was híj het die voorstelde om zonder telefoons naar het restaurant te gaan. „Hij is iemand die houdt van gezellig kletsen enzo”, zegt de jongste.

Ook Ymke Spooren (17) probeert te minderen. Ze is op weg naar huis en loopt naast Dylan Schaasberg (18) van het ROC Horizon College in Purmerend, fiets in haar hand. „Ik was laatst bij de dokter omdat ik last had van mijn ogen en toen hoorde ik dat het mogelijk door een te hoge schermtijd kwam”, zegt ze. „Mijn ouders ergeren zich vooral kapot aan al die plingels.”

Andersom is er ook weleens ergernis, als ouders op de smartphone zitten. „Maar zij zeggen dan: ‘Het is belangrijk.’ Dat kunnen wij niet zeggen.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.