Internationale gemeenschap roept op tot de-escalatie na incident tankers

Twee olietankers in de Straat van Hormuz, in handen van Japan en Noorwegen, zijn vermoedelijk aangevallen. Volgens de VS zit Iran achter de aanvallen.

Een van de twee tankers die donderdag zou zijn aangevallen.
Een van de twee tankers die donderdag zou zijn aangevallen. Foto afkomstig van Iraanse staatsmedia

De internationale gemeenschap roept donderdag op tot de-escalatie van spanningen in de Golfregio nadat twee olietankers vermoedelijk zijn aangevallen. Een Japanse en Noorse tanker in de Golf van Oman raakten beschadigd door explosies, aldus de Amerikaanse marine tegen persbureau AP. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zit Iran achter de aanvallen. Hij geeft hiervoor geen bewijs. Moskou riep eerder op donderdag op om niet met de beschuldigende vinger naar Teheran te wijzen.

De Noorse tanker raakte na brand op drift, het Japanse schip werd geëvacueerd na een mogelijke torpedo-aanval. Door de aanvallen lopen spanningen in de Golfregio tussen Iran en Saoedi-Arabië verder op.

Lees ook: Waarom escaleert het conflict tussen Iran en de VS steeds weer

De Amerikaanse marine reageerde op noodsignalen van de tankers. De bemanningen kon worden gered. 44 opvarenden zouden door reddingsteams zijn opgepikt. De incidenten deden zich voor in de Straat van Hormuz bij Iran, een belangrijke doorgang voor maritiem vrachtvervoer in de Golfregio. Ongeveer een vijfde van de wereldvoorraad olie wordt via de zeestraat getransporteerd.

Onder meer Rusland en Frankrijk roepen op tot kalmte. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres heeft de aanvallen donderdagavond sterk veroordeeld, volgens hem moet snel officieel duidelijk worden wie verantwoordelijk is.

Stuurloos

De eigenaar van de Japanse tanker meldde aan media in eigen land dat het schip werd geraakt door een granaat, zo schrijft persbureau Bloomberg. Volgens persbureau Reuters was het een torpedo.

De Japanse tanker, Kokuka Courageous, voer onder de Panamese vlag. De bemanning van het schip kwam van een Singaporese rederij. Volgens de Singaporezen raakte de tanker stuurloos, maar dreigde er geen onmiddellijk gevaar. De Japanse eigenaar van de tanker heeft bevestigd dat het schip binnen drie uur tijd twee keer werd aangevallen, waarop werd besloten te evacueren. Het schip vervoerde de zeer brandbare stof methanol van Saoedi-Arabië naar Singapore.

Nederlandse hulp

Een Nederlands schip van eigenaar Acta Marine assisteerde bij de evacuatie van de Japanse tanker. Het Nederlandse schip was onderweg naar Singapore en Dubai en ontving het radiosignaal mayday, waarop tot evacuatie over werd gegaan.

Een woordvoerder van Acta Marine laat aan NRC weten dat 21 bemanningsleden van de tanker zijn gehaald, nadat zich in de machinekamer een explosie had voorgedaan. Volgens Acta Marine was de tanker aan de achterkant beschadigd. De bemanning is overgedragen aan de Amerikaanse marine.

Explosies

De tanker van de Noorse eigenaar, die voer onder de vlag van de Marshalleilanden, zou zijn getroffen door meerdere explosies, waarop brand uitbrak. Volgens de eigenaar is de tanker, Front Altair, niet gezonken, ondanks dat Iraanse staatsmedia dat melden. De Noorse autoriteiten hebben nog niet gereageerd.

Inmiddels doen ook de Britten onderzoek naar de incidenten. Volgens premier Theresa May is het belangrijk zo snel mogelijk duidelijk te krijgen wat zich heeft afgespeeld. Frankrijk roept alle betrokken landen op tot terughoudendheid en de-escalatie: „Het principe van vrijheid van scheepvaart moet worden beschermd”.

Het incident komt op het moment dat de Japanse premier Shinzo Abe, bondgenoot van de Iraniërs en Amerikanen, een bezoek afrondt aan Iran. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken sprak om die reden van ‘verdachte timing’. Abe sprak de afgelopen dagen in hoofdstad Teheran over de recente spanningen tussen de VS en Iran. Abe hoopte te kunnen bemiddelen tussen de landen, al achten waarnemers zijn kansen op succes niet groot.

Eerdere incidenten

Spanningen in de Golfregio laaiden recent op door eerdere incidenten op het water. In mei werden twee Saoedische olie-installaties en vier olietankers voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) aangevallen. De tankers waren van Saoedi-Arabië onderweg naar de VS. De aanvallen werden deels opgeëist door Houthi-rebellen in Jemen, volgens Riad zijn die gelieerd aan Iran. De VS, bondgenoot van Saoedi-Arabië, beschuldigen Iran van de aanvallen. Teheran ontkent betrokkenheid. De VS willen dat de incidenten bij een bespreking van de VN-Veiligheidsraad donderdag worden besproken.

Op de achtergrond speelt ook de beslissing van de Amerikanen om het internationale nucleaire akkoord over het Iraanse atoomprogramma op te zeggen. Vorig jaar zegde Washington het atoomakkoord eenzijdig op en stelde het sancties tegen het land in. Begin mei legden de Amerikanen verdere en strengere sancties op aan de Iraanse olie-export. Ook Iran dreigt nu uit het akkoord te stappen.

Twitter avatar AlArabiya_Eng Al Arabiya English Update: Reported photos of smoke billowing from the tankers following the incident in the Gulf of Oman. https://t.co/qHJUdQ6ZhQ https://t.co/hluiHzrz30