Hugo Borst was in praatprogramma’s altijd de uitdager, nu het establishment

Zap Borst was tegenover Shady El-Hamus en Bilal Wahib ineens geen uitdager, maar het establishment. Verwonderd keek hij in de ogen van zijn jongere zelf.

Regisseur Shady El-Hamus en acteur Bilal Wahib (De Libi) in M.
Regisseur Shady El-Hamus en acteur Bilal Wahib (De Libi) in M. Beeld KRO-NCRV

Meestal zijn de rollen overzichtelijk verdeeld. Aan de ene kant staan de vertegenwoordigers van de gevestigde orde, de verdedigers van het systeem. Aan de andere kant verschijnen de uitdagers – de aanjagers die iets willen veranderen in dat systeem.

Hugo Borst is als hij op tv is eigenlijk altijd de uitdager. De voetbalanalist die wonderlijke loomheid afwisselt met briljante ingevingen, was woensdag door M uitgenodigd om samen met Carin Gaemers oud-minister Kamp het vuur na aan de schenen te leggen. Kamp, baas van de branchevereniging van zorgorganisaties, wil een breed debat over de zorg. Borst en Gaemers schreven eerder een manifest over deplorabele ouderenzorg.

De discussie bleek een ongelijke strijd. Borst hoefde maar te dreigen met de uitdrukking „spuit elf geeft ook modder” of Kamp schoot in de verdediging. Hij produceerde een reeks zinnen over managers en bestuurders, ‘kerngroepen’ en organisaties die ‘mean en lean’ waren. Het was retorische zelfvernietiging door jargongebruik.

Borst loofde „mensen met instinct” in de zorg. De oud-minister probeerde zijn tegenstanders in zijn kamp te krijgen, maar Gaemers gaf geen krimp: „Pas als ik u ervan heb overtuigd dat het debat zoals u het wilt, geen zin heeft.”

Hugo Borst was echter niet de enige gast die op zijn instinct voer. Dat was al gebleken aan het begin van de uitzending, toen hij losjes verklaarde dat voetballer Matthijs de Ligt een grote fout maakt als hij naar Paris Saint-Germain gaat. „Wie ben jij om voor hem te kiezen?” klonk er plots van de andere kant van de tafel. Daar glimlachte de jonge acteur Bilal Wahib, die vond dat De Ligt zijn eigen fouten moest kunnen maken.

Daar waren de rollen omgedraaid: Borst was ineens geen uitdager, maar vertegenwoordiger van het establishment (iedereen vindt dat De Ligt niet naar Parijs moet gaan). Verwonderd keek hij in de ogen van zijn jongere zelf.

Bilal Wahib en Shady El-Hamus over De Libi

Bilal Wahib heeft de hoofdrol in ‘De Libi’. Regisseur Shady El-Hamus raakte geïnspireerd door Bilal en schreef er een film over! “Er zijn hier kansen in Nederland. En die kan je pakken!”

Geplaatst door Margriet van der Linden op Woensdag 12 juni 2019

Wahib was met regisseur Shady El-Hamus te gast om te praten over hun feelgoodfilm De Libi. Met Borst bleef het schuren. Toen die iets zei over de rappende voetballer Memphis Depay hoorden Wahib en El-Hamus (ten onrechte) een ironische ondertoon en ‘haat’. Wahib gaf kort daarop El-Hamus enthousiast een kus op de wang, waarop Borst ineens iets zei over „homoseksualiteit in jullie cultuur” – een volslagen belachelijke opmerking. „Bewaker, mag deze man van tafel?” riep Wahib. Borst glimlachte en zweeg.

Het was spannend zoals talkshows spannend kunnen zijn, maar dat was niet het interessantste aan de uitzending. Je zag een breder maatschappelijk fenomeen: hoe iemand die in de ene situatie de uitdager is, in de andere de zittende macht vertegenwoordigt.

Bovendien gingen de gesprekken over belangrijke zaken. Over de zorg, maar ook over het idee achter de film van El-Hamus en Wahib: ze wilden geen klachtgestuurd multicultureel drama maken, maar een optimistisch verhaal over jongeren die gezien willen worden. Dat was precies zoals ze zelf in de studio zaten: provocerend met een brede lach. Een fragment met veel straattaal was voor de vijftigers aan tafel lastig te verstaan, maar El-Hamus verzette zich tegen de suggestie dat een en ander dan maar ondertiteld had moeten worden.

Dit is de taal zoals die wordt gesproken, zei hij – dit is Nederland. Je kon het van de hele uitzending zeggen. Die toonde een land dat geen statische eenheid is, maar een verzameling mensen onder wie er gelukkig altijd zijn die geen genoegen nemen met de status quo, die besluiten de boel in beweging te brengen. Of dat nu in de multiculturele samenleving is of in de zorg.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.