Foto Sergey Dolzhenko / Epa

Chillen in Chernobyl

Ramptoerisme Selfies in nucleair gebied. Fans van de HBO-serie Chernobyl zorgen voor een nieuw soort ramptoerisme.

Een ramp, een serie, een succes. Chernobyl, de miniserie van HBO/Sky is een megahit. Kernfysicus Valeri Legasov, gespeeld door Jarred Harris, zegt daarin: „Elke atoom uranium is als een kogel. Een kogel die alles wat het tegenkomt doorboort. Metaal. Beton. Vlees.” Hij slaat met platte hand op de tafel. „In Tsjernobyl bevinden zich drie biljoen van die kogels.” Sommige daarvan zullen 50.000 jaar gevaarlijk blijven zegt hij.

De kernramp bij Tsjernobyl vond 33 jaar, 1 maand en 18 dagen geleden plaats. De vijfdelige serie kwam afgelopen mei uit. De uranium-kogels die volgens Legasov nu nog rond zouden vliegen, schrikken fans niet af. Massaal rukken ze uit naar de – ondertussen niet meer zo – uitgestorven stad. In 2018 bezochten 60.000 toeristen het gebied. Sinds de serie is begonnen zien reisorganisaties een toename ten opzichte van vorig jaar mei van dertig tot veertig procent.

Toeristen staan in de rij voor een souvenirwinkel bij een grenspost in Tsjernobyl. Foto Genya Savilov / AFP

Er zijn speciale rondleidingen langs locaties die voorkomen in de serie. Alsof het om Sex and the City gaat, in plaats van een kernramp. Dit keer geen tour langs een Manolo Blahnik-winkel, er staan bunkers op het programma.

Het zijn taferelen die we kennen uit Auschwitz, waar mensen balancerend poseerden op het spoor waarop eerder de treinen aankwamen. Auschwitz Memorial besloot in te grijpen en tweette: „Er zijn betere plekken om te leren balanceren op een balk, dan op de plek die symbool staat voor de deportatie en dood van honderdduizenden.”

Het gevoel de werkelijkheid te aanschouwen, maakt dat miljoenen verslaafd aan Chernobyl zijn. De serie krijgt een bizar hoge score van 9.6 op IMDb. Zorgt voor tranen en kippenvel. En het trekt dus toeristen naar de rampplek. Maar eenmaal aangekomen op de plek waar de serie zich afspeelt, vergeten ze dat het allemaal waargebeurd is.

Schrijver van de serie Craig Mazin zag het gebeuren en tweette erover. „Ja, ik heb de foto’s gezien. Als je gaat, onthou dan dat er een verschrikkelijke tragedie heeft plaatsgevonden. Gedraag je respectvol voor iedereen die suffered and sacrificed.