Wiebes waarschuwt voor snelle sluiting kolencentrales

De minister van Economische Zaken en Klimaat stelt dat het versneld sluiten van kolencentrales leidt tot een risico voor leveringszekerheid.

Wiebes voorafgaand aan het Kamerdebat over de gaswinning en aardbevingen in Groningen vorige week.
Wiebes voorafgaand aan het Kamerdebat over de gaswinning en aardbevingen in Groningen vorige week. Foto Remko de Waal/ANP

Het versneld sluiten van drie kolencentrales brengt mogelijk risico’s met zich mee voor de leveringszekerheid van stroom. Dat schrijft minister van Economische Zaken Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) woensdag in antwoord op Kamervragen.

Vorige maand stelden onderzoekers van bureau CE Delft dat het haalbaar is om nog drie extra kolencentrales te sluiten. De capaciteit hiervan zou kunnen worden ondervangen door het inschakelen van gascentrales die nu nog buiten gebruik zijn. In piekuren kunnen tot die tijd beschikbare gascentrales en centrales in het buitenland worden ingezet.

Volgens Wiebes is dit echter een te optimistische aanname, aangezien mogelijk tot twee jaar nodig zou zijn voordat de heropende gascentrales volledig operationeel zijn. De minister stelt dat hierdoor het genoemde risico voor de leveringszekerheid kan ontstaan, in tegenstelling tot wat CE Delft in zijn rapport schrijft.

Lees ook: Kolencentrales: van betrouwbare energiereus naar nijpend klimaatprobleem

Weglekken

Met het sluiten van de kolencentrales daalt de totale CO2-uitstoot van Nederland met negen megaton, waarnaar gestreefd wordt vanwege het Urgenda-vonnis. Wiebes wijst erop dat de CO2-reductie die wordt bereikt door kolencentrales in Nederland te sluiten grotendeels teniet kan worden gedaan door extra CO2-uitstoot in het buitenland. Volgens de minister is dit effect minder groot wanneer ervoor wordt gekozen om de kolencentrales later te sluiten.

Over de financiële gevolgen van het sluiten van de centrales laat Wiebes zich niet concreet uit. Volgens CE Delft bedraagt de inkomstenderving voor de eigenaren van de centrales ongeveer 2 miljard euro. Wiebes schrijft dat inkomstenderving ‘mogelijk’ deel uitmaakt van de kosten van vroegtijdige sluiting, maar dat er ook andere financiële nadelen kunnen zijn zoals kosten voor het afvloeien van personeel en recente investeringen die zijn gedaan. Echter, door strengere klimaatwetgeving en de stijging van de Europese CO2-prijs staat de winstgevendheid van kolencentrales in Europa al onder druk.

Deze maand presenteert het kabinet klimaatplannen voor de korte en lange termijn, nadat de vorige deadline in april onhaalbaar bleek. Het doel is dat in 2030 de CO2-uitstoot met bijna de helft is verminderd ten opzichte van 1990. Dat moet in 2020 al 25 procent zijn.

Om hieraan te voldoen besloot het kabinet in maart al om een oude kolencentrale te sluiten, de Hemwegcentrale in Amsterdam. Dit is echter niet genoeg om aan de klimaatdoelen te voldoen. Het sluiten van de drie kolencentrales zou een aanzienlijke winst in CO2-reductie betekenen.

Correctie 13 juni: Wij schreven dat de kosten van sluiting volgens minister Wiebes ongeveer 2 miljard euro bedragen. Dat staat niet in zijn brief aan de Tweede Kamer. Ook schreven wij dat de CO2-reductie van 9 megaton ‘mogelijk’ teniet wordt gedaan door extra uitstoot in het buitenland. Zover gaat Wiebes niet. Dat is hierboven aangepast.