Vervoerssector: miljarden nodig om Nederland mobiel te houden

Mobiliteit Wegen en openbaar vervoer lopen vast. Er moet meer capaciteit komen, en het verkeer moet veiliger en duurzamer worden. Dat kost wel wat.

Betalen naar gebruik werkt beter tegen files dan nieuw asfalt, zegt de vervoerssector.
Betalen naar gebruik werkt beter tegen files dan nieuw asfalt, zegt de vervoerssector. Foto Getty Images

Er moet tot 2040 56 miljard euro beschikbaar komen voor extra investeringen in de Nederlandse infrastructuur van openbaar vervoer, wegen en vaarwegen. Dat komt vanaf 2020 neer op bijna 3 miljard euro per jaar. Het grootste deel van het totaalbedrag moet ten goede komen aan openbaarvervoerprojecten, zoals een tramtunnel onder het centrum van Utrecht of uitbreiding van het Amsterdamse metronetwerk.

De investering dient een aantal doelen: meer capaciteit, meer veiligheid, meer innovatie. Het is ook nodig om de energietransitie in het vervoer mogelijk te maken en de klimaatdoelen te halen.

Dat bepleit de Mobiliteitsalliantie, een samenwerkingsverband van 25 vervoerorganisaties, in het Deltaplan Mobiliteit 2030 dat woensdag is aangeboden aan minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) van Infrastructuur en Waterstaat. In de Mobiliteitsalliantie zijn ov-bedrijven als NS, GVB en RET vertegenwoordigd, maar ook belangenorganisaties als ANWB, BOVAG en de RAI Vereniging.

Eind 2016 waarschuwde de Mobiliteitsalliantie ook al voor het dichtslibben van Nederland. Die lobby leidde in 2017 tijdens de formatie van het kabinet Rutte-III tot een eenmalige extra investering van 2 miljard euro, plus jaarlijks 100 miljoen euro erbij voor mobiliteit.

Dat extra geld wordt echter vooral gebruikt voor uitgesteld en achterstallig onderhoud, zo schrijft de alliantie in het Deltaplan. Voor nieuwe investeringen is nauwelijks ruimte, terwijl alleen al de landelijke volkshuisvestingsplannen (tot 2025 700.000 woningen erbij) tot 30 procent extra mobiliteit oplevert. Dat vraagt onder meer om fijnmaziger openbaar vervoer dan nu het geval is.

Overal in het land stijgt de komende jaren de mobiliteit: de personenmobiliteit met 13 tot 20 procent, het goederenvervoer met 4 tot 19 procent. Met name in de grote steden moeten fiets en ov een grotere rol gaan spelen. „De auto is uiteraard nog steeds welkom, maar dan vooral als gast”, zo schrijft de alliantie. Daarom moet er niet alleen een uitbreiding komen van het Amsterdamse metronet, maar moet onder meer ook de oude spoorverbinding Den Haag-Rotterdam-Dordrecht worden omgebouwd worden tot een lightrailverbinding.

In het Deltaplan wordt tevens het politiek omstreden rekeningrijden weer op de agenda gezet. In plaats van de huidige motorrijtuigenbelasting en BPM moet er voor iedereen een kilometerheffing komen. Niet het bezit van de auto wordt dan belast, maar het gebruik ervan. Een kilometerheffing maakt het ook mogelijk om schonere auto’s te stimuleren.