Fastned moet vechten tegen Tesla en McDonald’s

Beursgang Fastned stelt zijn beursgang met een week uit. Het wil 30 miljoen ophalen voor de bouw van nieuwe snellaadstations. De start-up moet zich weren tegen grote partijen op een groeimarkt.

Een Tesla bij een laadstation van Fastned in Nieuwegein.
Een Tesla bij een laadstation van Fastned in Nieuwegein. Foto Bloomberg

De beste locaties liggen aan de snelweg. Dat geldt voor benzinestations, voor wegrestaurants en ook voor Fastned, de aanbieder van snelladen voor elektrische auto’s die komende week een beursnotering krijgt in Amsterdam.

Bart Lubbers en Michiel Langezaal waren er vroeg bij toen ze in 2012 Fastned oprichtten en bij de openbare aanbesteding van 245 laadpunten langs de Nederlandse snelwegen 201 locaties binnenhaalden.

Sindsdien zijn ze aan het bouwen. Inmiddels heeft Fastned 99 snellaadstations waar elektrische auto’s in gemiddeld 20 minuten kunnen opladen. Daarvan staan er 86 in Nederland, 12 in Duitsland en één in het Verenigd Koninkrijk. Zwitserland is de volgende bestemming, daar won Fastned onlangs een aanbesteding van 20 snellaadpunten.

De stations bevinden zich vooral langs de snelweg, maar ook in binnensteden en, op proef, op parkeerplaatsen van supermarkten in Nederland (Albert Heijn) en Duitsland (Rewe). Voor 23 nieuwe laadpunten is de financiering inmiddels rond, en 377 beoogde locaties, verspreid over Europa, bevinden zich, aldus Fastned, „in verschillende fases van ontwikkeling”.

Omzet verdrievoudigd

Voor die ontwikkeling is vooral geld nodig. Afgelopen jaar stak Fastned bijna 12 miljoen euro in de bouw van nieuwe laadstations en dit jaar tot nu toe 3,3 miljoen. Daar stond in 2018 1,6 miljoen euro aan inkomsten tegenover. Dat was weliswaar een verdrievoudiging ten opzichte van het jaar ervoor, maar in de verste verte niet genoeg om de kosten te dekken.

Fastned heeft dus continu behoefte aan nieuw kapitaal. Tot nu toe heeft het 44,8 miljoen euro opgehaald met obligaties, waarover het ieder jaar 6 procent rente betaalt. Het gaf in 2018 ook al eens voor 3,3 miljoen euro aan aandelen uit, die genoteerd zijn aan de alternatieve beurs Nxchange, waar nauwelijks gehandeld wordt.

In de hoop op een betere toegang tot de kapitaalmarkt heeft Fastned een notering aan Euronext aangevraagd. Het hoopt daar volgende week vrijdag – een week later dan aanvankelijk gepland – maximaal 30 miljoen euro op te halen, een uitbreiding van het aandelenkapitaal met 20 procent. De inschrijving op de aandelen is donderdag 13 juni begonnen.

Voorspellingen

Fastned zal meer beleggers moeten vinden die warmlopen voor de (certificaten van) aandelen dan tot nu toe op Nxchange het geval was. Het in mei verschenen prospectus staat dan ook vol rooskleurige toekomstperspectieven. Fastned citeert persbureau Bloomberg, dat voorspelt dat het Europese wagenpark in 2040 voor 45 procent uit elektrische auto’s bestaat. Consultant McKinsey voorziet in 2030 zo’n 28 miljoen elektrische auto’s in de Europese Unie.

In Nederland zijn het er nu ruim 150.000, een half procent van het totaal. Van alle nieuw verkochte auto’s is ruim 7 procent elektrisch. Fastned verwacht structureel winstgevend te zijn zodra 1 à 1,5 procent van het wagenpark elektrisch is.

Lees ook: Een beetje pionieren is het nog wel, dat elektrisch rijden

Naarmate het aantal elektrische auto’s toeneemt, zullen er in verhouding minder consumenten zijn met een eigen laadpaal bij hun huis. De vraag naar snellaadpunten neemt dan snel toe, verwacht Fastned. Het richt zijn locaties nu al zo in dat het aantal auto’s dat tegelijk kan opladen gemakkelijk uit te breiden is.

Fastned gaat ervan uit dat het een voorsprong heeft op concurrenten doordat het vroeg de beste locaties verwierf en al jaren bouwt aan een netwerk van laadstations. Maar echt serieuze concurrentie heeft Fastned eigenlijk nog nooit gehad.

Belangrijkste concurrenten

In Nederland is de belangrijkste tegenspeler Allego, afgesplitst van netbeheerder Alliander en nu eigendom van de Franse investeringsmaatschappij Meridiam. Allego heeft 10.000 laadpunten in de Benelux, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, maar dat zijn vooral ‘langzame’ laadpunten in woonwijken en op parkeerplaatsen van bedrijven.

Bij winkels, tankstations en wegrestaurants in diezelfde landen exploiteert Allegro „honderden” snellaadpunten, aldus zijn website. Verder is in Nederland MisterGreen actief, een leasemaatschappij gespecialiseerd in elektrische auto’s, met 20 eigen laadpunten.

Naarmate de markt voor snelladen groeit, is de verwachting dat het aantal concurrenten zal toenemen. Fastned zal, als start-up met 51 werknemers, vaker te maken krijgen met grote, kapitaalkrachtige tegenspelers. Zo bouwt elektrischeautomaker Tesla zijn eigen laadpalen, weliswaar alleen voor Tesla’s, maar inmiddels op 448 plaatsen in Europa. In Nederland staan er 19, plus 3 in aanbouw.

Ionity, een consortium van autoproducenten Volkswagen, BMW, Daimler en Ford, heeft 91 laadpunten ingericht en wil er volgend jaar verspreid over Europa 400 hebben. In Nederland staat er nu één, drie zijn in aanbouw.

En er is meer op komst. Zo gaat Nuon bij alle 168 McDrives van hamburgerketen McDonald’s een snellaadpunt bouwen en experimenteren winkelketens als Lidl en IKEA met snellaadpalen op hun parkeerplaats. Ook een aantal tankstations van Shell en Q8 is al uitgerust met oplaadpunten voor elektrische auto’s.

Landelijk dekkend netwerk

Wat al die nieuwkomers gemeen hebben, is dat ze al een landelijk dekkend netwerk hebben. Evenmin is het een uitgemaakte zaak of Fastned op drukke plekken langs de snelweg, waar het concessies bezit, het alleenrecht heeft op exploitatie van een snellaadpunt, of dat het tankstations en wegrestaurants die er al zitten vrijstaat op eigen terrein ook laadpunten te openen. Hierover procedeert Fastned nog tegen Rijkswaterstaat.

De vraag is of Fastned in Nederland voldoende voorsprong heeft om zijn riante marktaandeel (nu 40 procent) in stand te houden. Voornaamste opgave zal zijn om beleggers telkens te overtuigen nieuw kapitaal in het bedrijf te steken, zonder dat er snel serieuze inkomsten zoals dividenden tegenover staan. Fastned maakt zich daar weinig zorgen over: de markt groeit volgens het bedrijf de komende jaren zo hard dat er genoeg plek is voor iedereen.

Dit artikel is aangepast op 13 juni, nadat Fastned op 12 juni had bericht de beursgang uit te stellen tot 21 juni en details bekendmaakte over de verwachte opbrengt.