Recensie

Recensie Film

Multiculturele schelmenroman

Recensie ‘De Libi’ is een opvallend positieve, politiek a-correcte film over drie jongens die door multicultureel Amsterdam rijden.

    • Dana Linssen

De libi – over die titel zo meer – is de eerst lange bioscoopfilm van regisseur Shady El-Hamus (1988). Een roadmovie per Ferrarirode Canta Car door multicultureel Amsterdam. Bij de tijd. Verfrissend politiek a-correct. En opvallend optimistisch. Want ‘de libi’, volgens El-Hamus, komt uit het Surinaams en betekent zoiets als ‘het leven’, maar mensen onder de twintig gebruiken het om te zeggen: ‘Zo is het leven’. „Het staat voor iets heel groots en universeels. En voor mij is de film dat ook”, vertelt hij in een interview in Amsterdam.

„Een van mijn favoriete films is I vitelloni van Fellini, uit 1953, en die gaat over precies hetzelfde: jong zijn, grote praatjes, jongens onder mekaar, dromen van het grootse, maar dan met de referenties van nu. Als je het over hiphop hebt, dan heb je Hef [Nederlandse rapper, red.] nodig, want die weet dat gevoel van wat er op straat speelt in woorden te vertalen. De libi gaat over beeldvorming, over onvertelde verhalen, en is wat mij betreft veel gewaagder dan zomaar een grappige komedie.”

Een van de belangrijkste wapenfeiten van regisseur El-Hamus is de kortfilm Nachtschade uit 2017, over een elfjarig jongetje dat zijn vader helpt om illegale immigranten naar Nederland te brengen en die werd ingezonden voor de Oscar voor Beste Korte Film. In hetzelfde jaar maakte hij ook de korte televisiefilm Malik, waarin een Egyptische jongen een Nederlandse boer gijzelt. Voor die film werkte hij ook al samen met acteur Bilal Wahib, die nu de hoofdrol heeft in De libi en een van de opvallendste nieuwe talenten is in de Nederlandse film. Wahib was eerder te zien in bijvoorbeeld Layla M. van Mijke de Jong en Broeders van Hanro Smitsman. Ernstige, sociaal-geëngageerde films over uitsluiting, vreemdelingenhaat, terrorisme, net als El-Hamus’ eerdere films.

Voor De libi gooiden ze het over een andere boeg. Het is een schelmenroman. Wahib speelt Bilal. Naar zijn eigen leven getekend. Hij heeft aan de vooravond van zijn eindexamen wel iets anders aan zijn hoofd dan leren want hij moet met zijn beste vrienden Gregg (Daniel Kolf) en Kev (Oussama Ahammoud) club Jimmy Woo zien binnen te komen om indruk te maken op een meisje.

„Als je achttien bent herken je jezelf erin”, stelt El-Hamus. „En als je ouder bent herinner je je die tijd hopelijk. Het is een universeel verhaal en tegelijkertijd geeft het een stem aan jonge mensen die elders nooit gehoord worden, of zichzelf gerepresenteerd zien. Dat is voor mij de kern van de diversiteitsdiscussie. Niet dat het plaatjes klopt, maar dat we niet de hele tijd met dezelfde bril op naar Amsterdam, naar Nederland kijken. Op het moment dat we door de ogen van Bilal, Greg en Kev naar de wereld kijken, zien we ook hoeveel onverholen racisme er is. Ik vond het echt shocking hoe groot de kloof in Nederland is. Maar het is nergens overdreven. De meeste gebeurtenissen in de film zijn letterlijk anekdotes uit hun leven.”

Correctie (12-6-2019): In een eerdere versie van dit stuk stond dat Shady El-Hamus uit 1981 komt, dat moet zijn 1988. Dit is aangepast.