Dirigent Bernard Haitink (90) zwaait af

De Nederlandse dirigent zal na zijn aanstaande sabbatical niet meer terugkeren. Haitink debuteerde in 1954 en verwierf wereldwijde faam.

Dirigent Bernard Haitink tijdens een toespraak voorafgaand aan de overhandiging van de Concertgebouw Prijs aan het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor in 2017.
Dirigent Bernard Haitink tijdens een toespraak voorafgaand aan de overhandiging van de Concertgebouw Prijs aan het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor in 2017. Foto Evert Elzinga / ANP

Dirigent Bernard Haitink (90) keert niet terug als dirigent. Dat heeft hij woensdag gezegd tegen de Volkskrant. Eerder maakte het Concertgebouworkest al bekend dat er voor het seizoen 2019/2020 geen concerten gepland stonden, omdat Haitink een seizoen lang vrij zou nemen.

In een interview met de krant in zijn woning in Londen verklaarde Haitink dat hij geen behoefte heeft aan „officiële afscheidsdingen”, maar dat het „een feit” is dat hij niet meer zal terugkeren om te dirigeren na de sabbatical die hij in januari aankondigde. Wat meespeelt is dat de dirigent in juni 2018 struikelde tijdens een uitvoering van Mahlers Negende symfonie tijdens het slotapplaus.

Hij zal op 6 september voor het laatst dirigeren in het Zwitserse Luzern. Zijn laatste optreden in het Amsterdamse Concertgebouw zal komende zaterdag plaatsvinden, met het Radio Filharmonisch Orkest. Daar zal hij de Zevende symfonie van Bruckner dirigeren.

Carrière

Haitink deed in de zomer van 1954 mee als kandidaat aan het dirigentenconcours van de Nederlandse Radio Unie. De geboren Amsterdammer debuteerde in 1956 bij het Concertgebouworkest. Vijf jaar later werd hij chef-dirigent van het Concertgebouworkest. Eerste vervulde hij die functie samen met de Duitse dirigent Eugen Jochem, maar van 1964 tot 1988 was Haitink de enige chef-dirigent van het orkest. In die jaren werd Haitink wereldberoemd. Haitink ontving meerder onderscheidingen, waaronder die van Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Ook zijn recente concerten werden goed ontvangen. NRC loofde de manier waarop hij afgelopen januari met het Concertgebouworkest spanning en diepe concentratie wist te bereiken. Haitink heeft aangegeven dat hij op tijd wil stoppen, zodat men niet over hem zal zeggen „die moet niet meer dirigeren.”

Lees ook de recensie uit januari: Tussen Haitink en het Concertgebouworkest blijft het vonken

Voor de echte Haitink-fans blijft de deur echter nog op een kier. Hoewel de dirigent zichzelf niet snel meer op de bok ziet staan zodra hij straks eenmaal gestopt is, zou het mogelijk zijn als ergens „de nood aan de man is”. Maar de 90-jarige Haitink kijkt vooral uit naar een rustig pensioen, waarin hij kan lezen en „gewoon, leven”.

In de week van zijn negentigste verjaardag dirigeerde Haitink bij het London Symphonie Orchestra: