Opinie

    • Maxim Februari

Wat willen de ‘perfecte’ handschoenen zeggen?

Maxim Februari

Op de foto staat een vrouw op leeftijd met plastic handschoenen aan. Het soort dunne, doorzichtige handschoenen dat je bij een pompstation gebruikt als je diesel tankt en geen vuile handen wilt krijgen. Het soort handschoenen dat je aantrekt als je je haar verft of een ander klein chemisch klusje in huis doet.

De foto is op 30 april van dit jaar door Scott Schuman genomen op de Via Solari in modestad Milaan. Schuman is oprichter van het fameuze modeblog The Sartorialist en pionier op het gebied van straatmodefotografie. Sommige bezoekers van The Sartorialist reageren met de gangbare, licht hysterische modebewondering op de foto. „Fijn om de laatste mode te zien voor oude dames”, schrijft de een. Prachtig, maar „in Maleisië draagt niemand zoiets”, schrijft de ander.

Zelf kijk ik met lichte angst naar de ongenaakbare Milanese. Scott Schuman loopt met zijn camera door de straten van de wereld, op zoek naar mensen die zijn aandacht trekken en die met hun persoonlijke stijl inspiratie kunnen bieden aan modeontwerpers. Deze bejaarde vrouw ziet eruit alsof ze met moeite is overgehaald te poseren. Strenge uitdrukking. Zonnebril op. De zware winterjas stevig dichtgehouden door de gehandschoende handen. De eerste bezoeker denkt wat ik ook denk: „Greta Garbo: ‘Ik wil alleen zijn!’” Een ander: „Stoere dame. Goeie jas!” En ene Bethany: „Ik neem contact met haar op zodra ik een seriemoordenaar nodig heb.”

Scott Schuman staat bekend om zijn foto’s van ‘gewone mensen’. Ook wel ‘echte mensen’ genoemd. Hij laat ons zien dat onze kleding tot uitdrukking brengt ‘wie we zijn’, zoals ze dat in de modewereld zeggen. En dat klinkt allemaal erg diep, maar de deftige modebenadering wordt wel een beetje problematisch bij deze foto. Want wie is de vrouw en wat zeggen haar handschoenen? Aan welk diepste wezen geven wegwerphandschoenen überhaupt uitdrukking? Bezoekster Stacey heeft haar modebewuste antwoord klaar. De vrouw is „prachtig, ontoegeeflijk en chic” – de handschoenen zijn „het essentiële rare detail dat de foto poëtisch maakt”.

Maar dan komt Kristin voorbij. En die maakt zich zorgen. „Het zou fijn zijn als iemand haar een nieuwe jas en een paar warme handschoenen kon geven.” Dit is geen modecommentaar, dit is sociale strijd, om niet te zeggen internationale solidariteit. Bezoekster Charikleia springt er dan ook meteen bovenop. „Met alle respect, ik neem aan dat je betrokken wilt klinken, maar je commentaar is neerbuigend en kleinerend. Ik vind haar jas geweldig, hij is prachtig afgedragen en… die handschoenen? Lieve Kristin, die zijn niet tegen de kou, maar tegen microben, ontstekingen en zo, het is tenslotte een gevaarlijke wereld …”

Anderen komen eromheen staan en beginnen niet alleen de handschoenen, maar ook Kristin te interpreteren. Maria Greta, Martine en Su weten zeker dat de jas weliswaar oud, maar gekoesterd en waardevol is, een prachtig item, verrukkelijk, „een jas van ongeveer € 1.000, indien niet een modemerk, indien niet meer”. Het haar van de vrouw is goed verzorgd, de zonnebril duur. Kristin is met haar minachting voor versleten kleren gewoon materialistischer ingesteld dan de oude Italiaanse. „Je bent waarschijnlijk niet half zo interessant en chic als zij is.”

Er is een Australiër voor nodig om de zaak nuchter te bekijken. Aussiefashion merkt op dat de vrouw waarschijnlijk net boodschappen heeft gedaan. „Als je in Italië groenten koopt in een supermarkt, moet je die plastic handschoenen dragen omwille van de hygiëne.” Anderen herhalen het – „iedereen moet een beetje kalmeren, ze komt gewoon van de groenteboer” – maar de opwinding wordt er niet minder door.

Heeft Scott Schuman haar eigenlijk wel voldoende geld gegeven voor het poseren? De oude vrouw heeft het nodig! De doorschijnende plastic handschoenen zijn een krachtig symbool van haar armoede! Kan Scott niet vaker aan sociale fotografie gaan doen? Daarmee zou hij de wereld kunnen redden. En dan de anderen weer: „Dit is borderline direspectful”. De pot op met je sociale geweten. „Je weet niets van deze vrouw. Dus houd je oordelen voor je.”

Bittere armoede, Milanese chic, de beschaving van oud geld, het lot van de bejaarde mens in Italië, de voordelen van een manicure: wat willen de ‘perfecte’ handschoenen zeggen? Eerlijk gezegd leer je vooral de interpretatoren ervan kennen. Steve, die de weerspiegeling van het licht op handschoenen en zonnebril beschouwt als de focus van de foto. En Wendy, die begint over het invetten van je voeten in de zomer. En ik? Ik ga mee met JV, die over de vrouw met de handschoenen zegt: „Ze is hoogstwaarschijnlijk prima in orde.” Ja, dat denk ik ook. Maar wat dat nou weer over mij zegt?

Maxim Februari is jurist en schrijver, www.maximfebruari.nl.