Recensie

Recensie Film

Stoere en smachtende bergvrouwen in de Provence

Kostuumdrama Het Franse kostuumdrama ‘Le semeur’ liet zich inspireren door schilderkunst. Een dorp met louter vrouwen verlangt naar een man.

Een dorp zonder mannen in ‘Le semeur’
Een dorp zonder mannen in ‘Le semeur’
    • Sabeth Snijders

Het Franse kostuumdrama Le semeur ( ‘De zaaier’) pretendeert gebaseerd te zijn op ware feiten, maar dat is vrijwel zeker onzin. De film van debutante Marine Francen is gebaseerd op het verhaal L’homme semence van een zekere Violet Ailhaud, die in 1919 gebeurtenissen zou hebben beschreven die ze zelf had meegemaakt rond 1850.

Bij een brute repressie-actie zouden de troepen van Napoleon III alle mannen van een bergdorp in de Provence hebben weggevoerd. De achtergebleven vrouwen blijken prima voor zichzelf te kunnen zorgen, maar kunnen zich uiteraard niet voortplanten. Dat verandert als de mysterieuze Jean na jaren het dorp aandoet. Hij krijgt als taak de jonge vrouwen van het dorp te bevruchten.

Ailhaud zou notarieel hebben vastgelegd dat het manuscript tot 1952 geheim moest blijven. Pas in 2006 volgde de eerste publicatie. Maar de Franse onderzoeksjournalist Vincent Quivy heeft aangetoond dat er van Ailhaud geen spoor valt terug te vinden in de archieven. Vermoedelijk betreft het een mystificatie rond een ongepubliceerde verhaal uit de nalatenschap van de vergeten schrijfster Maria Borrély (1890-1963). Zonder die mystificatie zou het verhaal vermoedelijk weinig opzien hebben gebaard.

Voor een eigentijdse feministische boodschap leent L’homme semence zich ook niet echt, omdat bij Ailhaud seksueel verlangen naar een man naadloos overgaat in de drang naar het moederschap. Ook regisseur Francen laat daarover in haar filmversie de nodige ambiguïteit bestaan. Francen deed er wijs aan om niet te veel nadruk te leggen op – kwestieuze – historische details, maar om de film vooral op te vatten als een soort sprookje, een schilderachtige vertelling. Ze keek daarbij goed naar de realistische schilderkunst uit die tijd, vooral het beroemde Des glaneuses (1857) van Millet.

Het gegeven van een man die plots opduikt bij een groep geïsoleerde vrouwen in een 19de-eeuwse setting doet denken aan The Beguiled, maar naast Clint Eastwood of Colin Farrell in beide versies van die film valt het tekort aan charisma van Alban Lenoir in Le semeur nogal op. De actrices die tegelijkertijd stoere en smachtende dorpsvrouwen spelen zijn wel sterk, vooral Pauline Burlet als Violet, de enige dorpeling die kan lezen.